ลูกอึมีเลือดปน หมอชวนมาไขข้อข้องใจถึงสาเหตุและการวินิจฉัยแยกโรคอุจจาระมีเลือด

ทำไมคุณแม่ถึงต้องตกใจเมื่อเห็นเลือดในผ้าอ้อมลูกน้อย

เวลาเห็นเลือดปนมากับอึลูก เชื่อว่าคุณพ่อคุณแม่ทุกคนต้องใจหายวูบแน่นอนครับ หมอเข้าใจความรู้สึกนี้ดี แต่ขอให้ตั้งสติไว้ก่อนนะครับ เพราะในทารกการพบเลือดไม่ได้แปลว่าต้องเป็นโรคร้ายแรงเสมอไป แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายที่บอกว่ามีอะไรบางอย่างไม่ปกติในระบบทางเดินอาหาร ซึ่งกระบวนการทางแพทย์ที่เราเรียกว่า การวินิจฉัยแยกโรคอุจจาระมีเลือด จะช่วยให้เราหาคำตอบได้ว่า สาเหตุจริงๆ มาจากอะไรกันแน่

เลือดสีอะไรบอกอะไรเราได้บ้าง

สีของเลือดช่วยบอกตำแหน่งที่เลือดออกได้คร่าวๆ ครับ หากเลือดเป็นสีแดงสดมักบ่งบอกว่าแผลอยู่ใกล้ทางออก เช่น ทวารหนักหรือลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย แต่ถ้าเลือดมีสีคล้ำหรือมีลักษณะเหมือนสีช็อกโกแลต อาจแปลว่าเลือดนั้นมาจากส่วนที่ลึกขึ้นไปในลำไส้เล็ก อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่สุดไม่ใช่แค่สี แต่คืออาการร่วมอื่นๆ ของทารก เช่น มีไข้ อาเจียน งอแงผิดปกติ หรือท้องอืดร่วมด้วยหรือไม่

สาเหตุที่พบบ่อยที่หมอต้องนึกถึงก่อนเสมอ

เมื่อตรวจร่างกายทารก หมอจะเริ่มพิจารณาจากกลุ่มสาเหตุที่เป็นไปได้มากที่สุด ดังนี้ครับ

• แพ้นมวัว: เป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ของทารกที่กินนมผง เลือดมักปนออกมาเป็นเส้นๆ ร่วมกับอาการผื่นคัน หรือถ่ายเหลวบ่อย
• รอยฉีกขาดที่ทวารหนัก: มักเกิดจากลูกเบ่งถ่ายแรงหรืออุจจาระแข็ง ทำให้มีเลือดสดเคลือบผิวอึเพียงเล็กน้อย
• การติดเชื้อในลำไส้: หากมีไข้ร่วมกับถ่ายเป็นมูกเลือดบ่อยครั้ง อาจเกิดจากเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสที่ปนเปื้อนในอาหารหรือน้ำ
• ภาวะลำไส้กลืนกัน: อันนี้เป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องระวัง อาการเด่นคือเด็กจะร้องกวนเป็นพักๆ เหมือนปวดท้องมาก และลักษณะอุจจาระมักมีมูกเลือดปนคล้ายเยลลี่สีแดง

ขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำ

การวินิจฉัยแยกโรคอุจจาระมีเลือดเริ่มต้นจากการซักประวัติอย่างละเอียดครับ หมอจะถามถึงลักษณะอุจจาระ อาหารที่ได้รับ และพฤติกรรมการกิน จากนั้นจึงตรวจร่างกายดูว่าท้องอืดหรือไม่ มีก้อนในท้องหรือเปล่า หากสงสัยภาวะที่รุนแรง อาจมีการส่งตรวจอุจจาระเพื่อหาเม็ดเลือดขาวหรือเชื้อก่อโรค หรือในบางรายอาจต้องทำอัลตราซาวนด์ช่องท้องเพื่อดูว่าลำไส้มีการเคลื่อนตัวที่ผิดปกติหรือไม่

เมื่อไหร่ที่ต้องพาลูกมาพบหมอทันที

อย่ารอจนเกินไป หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบพามาที่ห้องฉุกเฉินครับ:

• ลูกมีไข้สูง หรือดูซึมลงอย่างเห็นได้ชัด
• ถ่ายเป็นเลือดปริมาณมาก หรือถ่ายบ่อยจนลูกเริ่มมีภาวะขาดน้ำ เช่น ปากแห้ง ไม่มีปัสสาวะ
• ลูกร้องไห้งอแงผิดปกติ เหมือนปวดท้องบิดเป็นพักๆ
• อาเจียนรุนแรง กินไม่ได้ หรืออาเจียนเป็นน้ำดีสีเขียว

สรุปคือ การพบเลือดในอุจจาระทารกเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญ แต่การวินิจฉัยแยกโรคอย่างถูกต้องจะช่วยให้เราตัดสินใจวางแผนการรักษาได้ตรงจุดครับ คุณพ่อคุณแม่ควรสังเกตลักษณะอุจจาระ สี และอาการร่วมของลูกให้ละเอียด เพื่อเป็นข้อมูลสำคัญในการบอกหมอ จะช่วยให้คุณหมอวินิจฉัยได้แม่นยำขึ้นมากครับ