เจาะลึกอาการปวดท้องเรื้อรังจากพยาธิในถุงน้ำดี ที่หลายคนคาดไม่ถึง

พยาธิเข้าไปอยู่ในถุงน้ำดีได้อย่างไร?

หลายคนมักแปลกใจเมื่อตรวจเจอพยาธิในถุงน้ำดี ทั้งที่ส่วนใหญ่มักได้ยินว่าพยาธิอยู่ในลำไส้หรือตับ แต่ในความเป็นจริงแล้ว พยาธิบางชนิดโดยเฉพาะพยาธิใบไม้ตับ มีวงจรชีวิตที่สามารถเดินทางผ่านท่อน้ำดีขึ้นไปสะสมตัวอยู่ในถุงน้ำดีได้ เมื่อพยาธิเข้าไปอาศัยอยู่ มันจะเริ่มกระตุ้นให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง สร้างความระคายเคืองต่อผนังถุงน้ำดี และขัดขวางการไหลเวียนของน้ำดี ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่นำไปสู่ภาวะปวดท้องที่คุณอาจมองข้ามไป

อาการแบบไหนที่เตือนว่าอาจมีพยาธิสะสมในถุงน้ำดี?

การสะสมของพยาธิในถุงน้ำดีก่อให้เกิดอาการปวดท้องเรื้อรัง ซึ่งคนไข้มักบรรยายความรู้สึกว่ามีอาการปวดตื้อๆ บริเวณใต้ชายโครงขวา ปวดบ้างหายบ้างไม่หายขาด บางครั้งอาการปวดจะรุนแรงขึ้นหลังจากทานอาหารที่มีไขมันสูง เนื่องจากถุงน้ำดีต้องบีบตัวเพื่อปล่อยน้ำดีออกมาช่วยย่อย แต่เมื่อมีพยาธิขวางทางอยู่ การบีบตัวนั้นจึงกลายเป็นความเจ็บปวดแทน

นอกจากอาการปวดท้องแล้ว สัญญาณเตือนอื่นๆ ที่ควรสังเกตมีดังนี้

• อาการแน่นท้อง อืดเฟ้อ เหมือนอาหารไม่ย่อยบ่อยครั้ง
• มีอาการคลื่นไส้ หรือเบื่ออาหารโดยไม่ทราบสาเหตุ
• บางรายอาจมีอาการตัวเหลือง ตาเหลือง หากพยาธิไปอุดกั้นท่อน้ำดีจนเกิดภาวะดีซ่าน
• มีไข้ต่ำๆ เรื้อรังเนื่องจากมีการอักเสบภายใน

ความเสี่ยงที่น่ากลัวหากปล่อยให้พยาธิอยู่ในถุงน้ำดีนานเกินไป

ทำไมการอักเสบเรื้อรังถึงอันตรายกว่าที่คิด?

การมีพยาธิอยู่ในถุงน้ำดีเปรียบเสมือนมีสิ่งแปลกปลอมที่คอยขูดขีดผนังเนื้อเยื่ออยู่ตลอดเวลา ร่างกายจะพยายามซ่อมแซมจุดที่อักเสบซ้ำแล้วซ้ำเล่า กระบวนการนี้หากปล่อยไว้นานจะทำให้ผนังถุงน้ำดีหนาตัวขึ้น เกิดนิ่วในถุงน้ำดีแทรกซ้อน และในระยะยาวอาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงของเซลล์จนกลายเป็นมะเร็งท่อน้ำดีหรือมะเร็งถุงน้ำดีได้ ดังนั้นอาการปวดท้องเรื้อรังที่ไม่ดีขึ้นแม้จะทานยาแก้ปวดหรือยาลดกรด จึงไม่ควรเพิกเฉย

การตรวจวินิจฉัยและการรักษาเพื่อตัดวงจรปัญหา

เมื่อสงสัยว่าอาการปวดท้องมีสาเหตุมาจากพยาธิ แพทย์จะเริ่มจากการซักประวัติพฤติกรรมการทานอาหาร เช่น การทานอาหารสุกๆ ดิบๆ หรือปลาน้ำจืดดิบ จากนั้นจะทำการตรวจทางห้องปฏิบัติการเพิ่มเติม เช่น การตรวจเลือดดูค่าเอนไซม์ตับ หรือการตรวจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง หรืออัลตราซาวด์ช่องท้องเพื่อดูนิ่วและพยาธิในถุงน้ำดี

สำหรับการรักษาหลักคือการกำจัดตัวพยาธิด้วยยาเฉพาะทางควบคู่ไปกับการรักษาอาการอักเสบ หากถุงน้ำดีเสียหายหนักจนเกิดภาวะแทรกซ้อน การผ่าตัดถุงน้ำดีออกอาจเป็นทางเลือกที่จำเป็น เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาเรื้อรังตามมาในภายหลัง