อาการปวดแน่นชายโครงขวา: เจ็บแบบนี้ตับ ถุงน้ำดี หรือแค่กล้ามเนื้อกันแน่

เวลาที่มีคนไข้เดินเข้ามาที่ห้องตรวจแล้วบอกว่ามีอาการปวดแน่นชายโครงขวา สิ่งแรกที่หมอมักจะถามกลับไปคือ อาการมันจี๊ดขึ้นมา หรือว่าแน่นตื้อๆ เหมือนมีอะไรมาทับอยู่ตรงนั้นกันแน่ เพราะตำแหน่งใต้ชายโครงขวาด้านขวานี้ เป็นย่านรวมฮิตของอวัยวะสำคัญหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นตับ ถุงน้ำดี ลำไส้ใหญ่ส่วนต้น หรือแม้แต่กระบังลมและกล้ามเนื้อซี่โครงเอง การจะบอกว่าอันตรายไหมจึงต้องมาช่วยกันเช็กรายละเอียดทีละจุด

ตำแหน่งใต้ชายโครงขวา มีอะไรซ่อนอยู่ข้างในบ้าง?

เพื่อให้เห็นภาพเวลาปวด ลองนึกภาพตามว่าบริเวณนี้เปรียบเสมือนห้องเก็บของสำคัญของร่างกาย อวัยวะหลักๆ ที่อยู่นิตยเขตตรงนี้คือ ตับที่เป็นโรงงานใหญ่ของร่างกาย ถุงน้ำดีที่เปรียบเหมือนถุงเก็บน้ำย่อย และยังมีส่วนโค้งของลำไส้ใหญ่รวมถึงไตขวาที่อยู่ลึกลงไปด้านหลังนิดหน่อย เวลาที่อวัยวะพวกนี้เริ่มทำงานผิดปกติ หรือมีภาวะอักเสบ มันจึงส่งสัญญาณเตือนออกมาเป็นอาการปวดหน่วงๆ หรือแน่นบริเวณชายโครงขวานั่นเอง

เช็กอาการปวดชายโครงขวาแบบไหนที่มาจากโรคถุงน้ำดีอักเสบ

โรคนี้ถือเป็นจำเลยสังคมอันดับต้นๆ เวลาคนไข้มาด้วยอาการปวดแน่นชายโครงขวา ลักษณะเด่นคือมักจะปวดตื้อๆ แน่นๆ หรือปวดบิดเป็นพักๆ หลังจากที่เรากินอาหารมันๆ เข้าไป เช่น ขาหมู ทุเรียน หรืออาหารทอด เพราะถุงน้ำดีต้องบีบตัวอย่างหนักเพื่อส่งน้ำย่อยออกมา

ถ้าเป็นนิ่วในถุงน้ำดีอุดตันร่วมด้วย อาการปวดอาจจะรุนแรงมากขึ้นจนร้าวไปที่สะบักขวาหรือไหล่ขวา บางคนมีไข้หนำซ้ำร่วมด้วย อันนี้ต้องรีบมาโรงพยาบาลเพราะปล่อยไว้อาจเกิดการติดเชื้อในกระแสเลือดได้

สัญญาณเตือนจากตับ เมื่อตับอักเสบหรือมีไขมันพอกตับ

หลายคนตกใจกลัวว่าอาการปวดแน่นชายโครงขวาจะเป็นโรคตับหรือเปล่า ความจริงคือ เนื้อตับเองไม่มีเส้นประสาทรับความรู้สึกเจ็บปวด แต่เยื่อหุ้มตับต่างหากที่รับความรู้สึกได้ เวลาที่ตับโตขึ้นจากภาวะไขมันพอกตับ ดื่มแอลกอฮอล์ หรือตับอักเสบจากไวรัส มันจะไปเบียดดันเยื่อหุ้มตับ ทำให้เรารู้สึกแน่นๆ อึดอัดบริเวณใต้ชายโครงขวาแบบเรื้อรัง

สังเกตง่ายๆ ว่าถ้ามีอาการอ่อนเพลียร่วมด้วย ตัวเหลืองตาเหลือง หรือคลื่นไส้เบื่ออาหาร นั่นคือเสียงเตือนจากตับที่ดังเกินกว่าจะมองข้ามแล้ว

ปวดแบบกล้ามเนื้ออักเสบหรือซี่โครงร้าว เจ็บจี๊ดเวลาหายใจเข้าลึกๆ

ไม่ใช่ทุกเคสที่จะมาจากอวัยวะภายในเสมอไป บ่อยครั้งที่หมอตรวจพบว่าคนไข้แค่นอนผิดท่า ยกของหนัก หรือไอแรงๆ จนกล้ามเนื้อระหว่างซี่โครงอักเสบ จุดสังเกตสำคัญคือ เวลาเราบิดตัว เอี้ยวตัว หรือกดลงไปตรงๆ ที่ซี่โครง จะรู้สึกเจ็บแปล๊บขึ้นมาทันที หรือเวลาหายใจเข้าลึกๆ แล้วรู้สึกเสียวแปล๊บที่ชายโครงขวา แบบนี้มักมาจากกล้ามเนื้อหรือกระดูกอ่อนซี่โครงอักเสบมากกว่าอวัยวะภายใน

เช็กด่วน อาการปวดแบบไหนที่ควรไปพบแพทย์ทันที

ถ้าอาการปวดแน่นชายโครงขวาของคุณมีลักษณะเหล่านี้ อย่ารอให้หายเองที่บ้าน:

• ปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนทนไม่ไหว นอนไม่ได้
• มีไข้สูงหนาวสั่นร่วมด้วย
• ผิวหนังหรือตาเปลี่ยนเป็นสีเหลือง
• อาเจียนเป็นเลือด หรือถ่ายอุจจาระสีดำเหมือนยางมะตอย
• แน่นหน้าอกหายใจไม่อิ่ม ร่วมกับเหงื่อแตกพลั่ก

อาการปวดแน่นชายโครงขวาเป็นเรื่องที่ไม่ควรนิ่งนอนใจ เพราะสาเหตุมีความหลากหลายตั้งแต่เรื่องเล็กน้อยอย่างกล้ามเนื้ออักเสบ ไปจนถึงเรื่องใหญ่อย่างโรคตับหรือถุงน้ำดี การสังเกตลักษณะความเจ็บปวด ระยะเวลา และอาการร่วมอื่นๆ จะช่วยให้หมอวินิจฉัยและรักษาได้อย่างตรงจุด ปลอดภัยที่สุดคือมาตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริงดีกว่าปล่อยไว้เรื้อรังครับ