ลูกไม่ยอมกินข้าว ไม่ดื่มนมตอนป่วย: รับมืออย่างไรดีเมื่อเจ้าตัวเล็กงอแงปฏิเสธอาหาร

ลูกไม่ยอมกินข้าว ไม่ดื่มนมตอนป่วย: รับมืออย่างไรดีเมื่อเจ้าตัวเล็กงอแงปฏิเสธอาหาร

เวลาลูกน้อยไม่สบาย ไม่ว่าจะเป็นไข้หวัด ท้องเสีย หรือมือเท้าปาก สิ่งหนึ่งที่มักสร้างความกังวลใจให้คุณพ่อคุณแม่มากที่สุดก็คือ การที่ลูกส่ายหน้าหนีทุกครั้งที่มีช้อนตักข้าวหรือขวดนมมาจ่อที่ปาก จากเด็กที่เคยกินเก่งกลับกลายเป็นเด็กซึม ไม่อยากเคี้ยว และร้องไห้งอแงเวลาเห็นอาหาร

ทำไมเวลาไม่สบาย ลูกถึงเมินอาหารและขวดนม?

ในมุมมองทางการแพทย์ การที่เด็กป่วยแล้วไม่อยากอาหารเป็นกลไกธรรมชาติของร่างกาย ร่างกายของเด็กกำลังพยายามดึงพลังงานทั้งหมดไปใช้ในการต่อสู้กับเชื้อโรคและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ ระบบย่อยอาหารจึงทำงานได้ลดลง นอกจากนี้ยังมีสาเหตุอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น

• เจ็บคอ กลืนลำบาก: โรคทาง การปฏิเสธอาหารและนมในเด็กป่วย หลายชนิด เช่น ทอนซิลอักเสบ หรือแผลในปาก ทำให้การกลืนกลายเป็นเรื่องทรมาน
• แน่นจมูกหายใจไม่ออก: เวลาเป็นหวัด เด็กหายใจทางจมูกไม่ได้ ต้องอ้าปากหายใจ ทำให้ดูดนมหรือเคี้ยวอาหารไปพร้อมกับหายใจลำบาก
• อาการคลื่นไส้และปวดท้อง: พิษไข้ทำให้ระบบทางเดินอาหารปั่นป่วน รู้สึกพะอืดพะอม

ช่วงวันแรกๆ ที่ลูกป่วย: ควรให้อะไรกินแทนข้าวดี?

ในช่วงที่เด็กป่วยหนักและต่อต้านอาหารมากๆ คุณพ่อคุณแม่ไม่ควรไปบังคับหรือดุลูก เพราะจะยิ่งทำให้เด็กเครียดและกลัวการกินอาหารมากขึ้น สิ่งสำคัญในระยะนี้ไม่ใช่ปริมาณสารอาหารที่ครบถ้วน แต่คือการป้องกันไม่ให้ร่างกายขาดน้ำ

• เน้นอาหารเหลวที่กลืนง่าย เช่น โจ๊กใส ซุปใส หรือน้ำแกงอุ่นๆ
• ให้ดื่มน้ำเปล่าทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง หรือจิบเกลือแร่สำหรับเด็กหากมีอาการอาเจียนหรือท้องเสียร่วมด้วย
• สำหรับเด็กที่ยังดื่มนม อาจเปลี่ยนเป็นนมแม่หรือนมสูตรเดิมแต่แบ่งมื้อให้เล็กลง เพื่อไม่ให้แน่นท้องจนเกินไป

เทคนิคป้อนข้าวป้อนนมลูกตอนป่วยแบบไม่เครียด

เมื่ออาการเริ่มดีขึ้นแต่ลูกยังเกี่ยงเรื่องกินอยู่ การปรับวิธีเข้าหาเล็กน้อยจะช่วยได้มาก

• เปลี่ยนอุณหภูมิอาหาร: อาหารที่ร้อนจัดอาจทำให้ระคายคอ ลองเปลี่ยนเป็นอาหารอุ่นๆ หรือค่อนไปทางเย็น เช่น นมแช่เย็นพอดี หรือโยเกิร์ตเนื้อเนียน
• ลดปริมาณ เพิ่มความถี่: แทนที่จะให้กินมื้อใหญ่สามมื้อ ให้เปลี่ยนเป็นมื้อเล็กๆ หกถึงแปดมื้อต่อวันแทน
• ใช้อุปกรณ์ที่สนุกขึ้น: ลองเปลี่ยนมาใช้หลอดดูดน้ำซุป หรือช้อนที่มีสีสันแปลกตา เพื่อเบี่ยงเบนความสนใจจากการกินที่น่าเบื่อ

เช็กลงรายละเอียด: อาหารแบบไหนที่ควรหลีกเลี่ยงเด็ดขาด

ในระหว่างที่เด็กกำลังฟื้นตัวจากอาการป่วย กระเพาะและลำไส้ยังมีความไวต่อสิ่งกระตุ้นสูง อาหารบางประเภทจึงควรเว้นไปก่อน

• อาหารที่มีรสจัด เผ็ดจัด หรือเปรี้ยวจัด เพราะจะไปแสบแผลในปากหรือระคายเคืองกระเพาะ
• อาหารทอดหรืออาหารที่มีไขมันสูง ใช้่อย่อยากและทำให้แน่นท้อง
• ผลไม้รสเปรี้ยวจัดที่อาจกระตุ้นให้อาเจียนได้ง่ายขึ้น

สัญญาณเตือนแบบไหนที่แปลว่าลูกเริ่มอันตรายและควรไปหาหมอ

อาการปฏิเสธอาหารและนมในเด็กป่วยอาจกลายเป็นเรื่องใหญ่ได้ หากปล่อยให้ร่างกายขาดน้ำเป็นเวลานาน คุณพ่อคุณแม่ควรพามาพบแพทย์ทันทีหากพบอาการเหล่านี้

• เด็กไม่ยอมดื่มน้ำหรือนมเลยติดต่อกันนานเกินห-แปดชั่วโมง ปัสสาวะเป็นสีเข้มมากหรือไม่มีปัสสาวะเลย
• ร้องกวนต่อเนื่องโดยไม่มีน้ำตาไหลเวลา ร้องไห้ หรือซึมมากปลุกตื่นยาก
• มีอาการอาเจียนพุ่งทุกครั้งที่รับประทานอะไรเข้าไป
• ไข้สูงลอยที่ไม่ยอมลดลงแม้จะเช็ดตัวและกินยาลดไข้แล้ว

การดูแลเด็กป่วยต้องอาศัยความใจเย็นเป็นพิเศษ เมื่อร่างกายของลูกหายจากโรคและความเจ็บปวด ความอยากอาหารตามธรรมชาติก็จะค่อยๆ กลับมาเองครับ