ลูกป่วยแล้วไม่ยอมกินข้าวไม่ยอมกินนม: รับมืออย่างไรดีเมื่อลูกประท้วงการกิน

ลูกป่วยทีไร อาหารจานโปรดกลายเป็นสิ่งแปลกปลอมทุกที ทำไมเด็กถึงเมินข้าวและนม?

เวลาที่ลูกน้อยไม่สบาย ไม่ว่าจะเป็นไข้หวัด ท้องเสีย หรือมือเท้าปาก สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่มักกังวลใจตามมาติดๆ คือลูกไม่ยอมกินอะไรเลย ข้าวต้มที่เคยชอบ นมขวดที่เคยดูดเกลี้ยง กลับถูกปัดทิ้งหรือหันหน้าหนี ปัญหานี้สร้างความเครียดให้คนเป็นพ่อเป็นแม่ไม่น้อย เพราะกลัวว่าลูกจะไม่มีแรงต่อสู้กับโรคภัย

ในฐานะหมอ ผมมักจะบอกคุณพ่อคุณแม่เสมอว่า การที่เด็กป่วยแล้วไม่อยากอาหารเป็นเรื่องธรรมชาติมากๆ ครับ ร่างกายของเด็กเวลานั้นกำลังโฟกัสพลังงานทั้งหมดไปกับการซ่อมแซมตัวเองและต่อสู้กับเชื้อโรค ระบบย่อยอาหารจึงทำงานได้ไม่เต็มที่เหมือนยามปกติ นอกจากนี้ อาการเจ็บคอ คัดจมูก แน่นจมูก ก็ทำให้เด็กสูญเสียการรับรสและกลิ่นไปชั่วคราว การกลืนอาหารหรือนมจึงกลายเป็นเรื่องที่น่าอึดอัดสำหรับพวกเขา

ช่วงวันแรกๆ ที่ลูกป่วย: รับมืออย่างไรดีเมื่อลูกปฏิเสธขวดนมและจานข้าว?

ช่วง 1 ถึง 2 วันแรกของการเจ็บป่วย เป็นช่วงที่อาการมักจะพีคที่สุด ลูกอาจจะปฏิเสธทุกอย่าง สิ่งสำคัญที่สุดที่ผมอยากเน้นย้ำคือ อย่าเพิ่งไปเครียดเรื่องปริมาณสารอาหาร ให้เปลี่ยนเป้าหมายมามองที่เรื่องของน้ำและภาวะขาดน้ำก่อนเป็นอันดับแรก

วิธีเช็กเบื้องต้นว่าลูกยังได้น้ำเพียงพอไหม

• สังเกตผ้าอ้อมว่ายังเปียกชื้นทุก 3 ถึง 4 ชั่วโมงหรือไม่ หรือเด็กโตยังมีปัสสาวะสีเหลืองอ่อนออกสม่ำเสมอ
• เวลา ร้องไห้ยังมีน้ำตาซึมออกมาไหม
• ริมฝีปากและในปากยังชุ่มชื้นดีอยู่หรือเปล่า

เทคนิคป้อนน้ำและอาหารแบบละมุนละม่อม เมื่อลูกไม่ยอมอ้าปาก

เมื่อลูกไม่ยอมกินอาหารหลัก ลองปรับเปลี่ยนวิธีป้อนให้ยืดหยุ่นขึ้น เพื่อให้เขายังพอมีพลังงานเข้าไปหล่อเลี้ยงร่างกายโดยไม่ต้องบังคับกันจนกลายเป็นสงครามบนโต๊ะอาหาร

ปรับเปลี่ยนรสชาติและอุณหภูมิอาหารให้เหมาะกับอาการป่วย

ถ้าลูกเจ็บคอจากทอนซิลอักเสบ อาหารอุ่นๆ หรือร้อนๆ จะยิ่งทำให้เจ็บมากขึ้น ลองเปลี่ยนมาให้อาหารที่มีอุณหภูมิเย็นลง เช่น โยเกิร์ตแช่เย็น ไอศกรีมโฮมเมดรสผลไม้ หรือน้ำซุปอุ่นๆ ซดคล่องคอ ส่วนเด็กที่เป็นไข้หวัดและมีเสมหะเยอะ ควรงดนมหรืออาหารที่มีไขมันสูงชั่วคราว เพราะอาจไปกระตุ้นให้เสมหะเหนียวข้นขึ้นได้

ใช้วิธีจิบน้ำบ่อยๆ แทนการบังคับดื่มทีละมากๆ

ถ้าลูกไม่ยอมดื่มน้ำจากแก้วหรือขวด ลองเปลี่ยนมาใช้ช้อนชาป้อนทีละน้อย หรือให้ใช้หลอดดูดน้ำเกลือแร่ (ORS) ทีละนิดสลับกับน้ำเปล่า การให้ทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง จะช่วยลดโอกาสการอาเจียนและช่วยให้ร่างกายดูดซึมน้ำได้ดีกว่าการบังคับดื่มรวดเดียวหมดแก้ว

สัญญาณเตือนแบบไหนที่แปลว่าอาการปฏิเสธอาหารเริ่มอันตรายและต้องไปหาหมอ

ถึงแม้การเบื่ออาหารจะเป็นเรื่องปกติในช่วงป่วย แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย แปลว่าสถานการณ์เริ่มน่าเป็นห่วงและควรพาลูกไปพบแพทย์ทันที

• ลูกซึมมาก ปลุกตื่นยาก หรือไม่ค่อยตอบสนอง
• อาเจียนพุ่งทุกครั้งที่พยายามป้อนน้ำหรือนมติดต่อกันหลายชั่วโมง
• ปัสสาวะไม่ออกเลยเกิน 6 ชั่วโมง หรือปากแห้งแตก ตาโหลลึก
• มีไข้สูงลอยร่วมกับอาการหอบเหนื่อย

การดูแลเด็กป่วยต้องอาศัยความใจเย็นเป็นพิเศษ เมื่อลูกหายป่วยดีแล้ว ความอยากอาหารและนมของเขาจะกลับมาเป็นปกติเองครับ คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องกังวลจนเกินไป