เจ็บข้อมือเรื้อรัง อาจไม่ใช่แค่เส้นยึด แต่เป็นภาวะข้อเสื่อมบริเวณข้อมือ

ทำไมจู่ๆ ข้อมือถึงเริ่มปวดและขยับลำบาก

หลายคนมักเข้าใจว่าอาการปวดข้อมือเกิดจากการใช้งานหนักเกินไปหรือเส้นยึดเพียงชั่วคราว แต่หากอาการเจ็บแปลบเวลาหมุนข้อมือ หรือมีเสียงดังกรอบแกรบทุกครั้งที่ขยับข้อมือเกิดขึ้นติดต่อกันนานหลายสัปดาห์ นี่อาจเป็นสัญญาณเตือนของ ภาวะข้อเสื่อมบริเวณข้อมือ ซึ่งแม้จะไม่ใช่โรคที่พบบ่อยเท่าข้อเข่าเสื่อม แต่ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันอย่างมาก เพราะมือคืออวัยวะที่เราต้องหยิบจับและใช้งานอยู่ตลอดเวลา

ภาวะข้อเสื่อมบริเวณข้อมือ เกิดจากอะไรได้บ้าง

โดยปกติแล้ว กระดูกข้อมือของเราจะมีกระดูกอ่อนที่ทำหน้าที่เหมือนตัวรับแรงกระแทกเคลือบอยู่ที่ผิวข้อ เมื่อเวลาผ่านไปหรือเกิดอุบัติเหตุ กระดูกอ่อนเหล่านี้จะเริ่มสึกกร่อนลง โดยสาเหตุหลักมักมาจากปัจจัยดังนี้

• เคยประสบอุบัติเหตุข้อมือหักหรือข้อเคลื่อนในอดีต ซึ่งแม้จะรักษาหายแล้ว แต่อาจทิ้งความไม่สมดุลไว้จนนำไปสู่ข้อเสื่อมในระยะยาว
• การใช้งานข้อมือซ้ำๆ ในท่าเดิมเป็นเวลานาน หลายปี จนกระดูกอ่อนค่อยๆ สึกหรอ
• โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์หรือการติดเชื้อในข้อ ที่ทำลายเนื้อเยื่อกระดูกอ่อนโดยตรง
• ปัจจัยทางพันธุกรรมที่ทำให้โครงสร้างกระดูกข้อมือไม่สมดุลแต่กำเนิด

สัญญาณเตือนที่บอกว่าข้อมือเริ่มมีปัญหา

อาการเริ่มแรกที่คนไข้มักสังเกตได้คือ ความรู้สึกขัดๆ เวลาหมุนข้อมือ หรือยกของหนักไม่ได้เหมือนเดิม นอกจากนี้ยังมีลักษณะอาการที่พบบ่อย ดังนี้

• อาการปวดตื้อๆ ลึกๆ ในข้อมือ โดยเฉพาะเวลาที่ต้องบิดข้อมือหรือหยิบจับสิ่งของ
• มีอาการบวม หรือสัมผัสได้ถึงความร้อนรอบๆ ข้อมือหลังจากใช้งานหนัก
• ข้อมือติดขัดในช่วงเช้าหลังจากตื่นนอน หรือเมื่อไม่ได้ใช้งานเป็นเวลานาน
• มีเสียงกึกหรือเสียงกรอบแกรบภายในข้อมือเวลาเคลื่อนไหว
• กำลังของมือลดลง หยิบของเบาๆ ก็รู้สึกปวด หรือทำของหลุดมือง่ายขึ้น

การวินิจฉัยและแนวทางการรักษาในปัจจุบัน

หมอจะเริ่มต้นจากการซักประวัติการใช้งานและการเกิดอุบัติเหตุในอดีต ควบคู่กับการตรวจร่างกายเพื่อดูองศาการเคลื่อนไหว จากนั้นจะส่งตรวจด้วยภาพถ่ายรังสีเอกซเรย์เพื่อดูช่องว่างระหว่างข้อกระดูกว่าแคบลงหรือไม่ หากเป็นกรณีที่ซับซ้อน อาจต้องใช้การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) เพื่อดูรายละเอียดของกระดูกอ่อนและเส้นเอ็น

ปรับพฤติกรรมอย่างไรให้ข้อมือใช้งานได้ยาวนาน

หัวใจสำคัญคือการลดแรงกระแทกและการถนอมข้อมือ โดยแนะนำแนวทางปฏิบัติดังนี้

• หลีกเลี่ยงท่าทางที่ต้องบิดข้อมือหรือเกร็งข้อมือในท่าเดิมนานๆ หากต้องทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ ควรหาแผ่นรองเมาส์ที่มีระดับรองรับข้อมือพอดี
• ใช้อุปกรณ์พยุงข้อมือ (Wrist Support) ในช่วงที่มีอาการอักเสบ เพื่อลดการเคลื่อนไหวของข้อที่เสื่อม
• การบริหารกล้ามเนื้อรอบข้อมือเบาๆ เพื่อให้กล้ามเนื้อแข็งแรงขึ้นและช่วยพยุงข้อไว้ แต่ต้องอยู่ภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ
• หากมีอาการปวดรุนแรง หมออาจพิจารณาใช้ยาต้านการอักเสบ การฉีดยาเข้าข้อ หรือหากอาการรุนแรงมากจนส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างหนัก อาจต้องพิจารณาการผ่าตัดเพื่อเชื่อมข้อหรือเปลี่ยนข้อเทียมตามดุลยพินิจของแพทย์เฉพาะทางด้านมือและข้อมือ

หากคุณเริ่มรู้สึกว่าข้อมือไม่เหมือนเดิม อย่าปล่อยทิ้งไว้จนเรื้อรัง เพราะการตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจะช่วยให้การวางแผนรักษาทำได้ง่ายและเห็นผลลัพธ์ที่ดีกว่าเสมอ