เปิดโลกความอัจฉริยะ: เมื่อเด็กพิเศษกลายเป็นศิลปินและนักคำนวณมือหนึ่ง

ลูกของเราอาจมีอะไรที่ซ่อนอยู่มากกว่าที่ตาเห็น

เวลาที่หมอตรวจเด็กๆ ที่อยู่ในกลุ่มภาวะออทิสติกที่มีความสามารถพิเศษ มักจะมีเรื่องราวที่น่าทึ่งซ่อนอยู่เสมอ หลายครั้งที่คุณพ่อคุณแม่พามาหาด้วยความกังวลใจเรื่องพัฒนาการที่ช้า หรือการสื่อสารที่ไม่เหมือนเด็กทั่วไป แต่พอนั่งคุยกันลึกๆ หรือได้เห็นสิ่งที่น้องทำเป็นประจำ หมอกลับพบพรสวรรค์บางอย่างที่น่าประทับใจมากๆ จนบางครั้งผู้ใหญ่อย่างเรายังต้องทึ่ง

ความสามารถเฉพาะตัวที่โดดเด่นจนคนธรรมดายังต้องยอมแพ้

เด็กกลุ่มนี้มักจะมีทักษะเฉพาะด้านที่เก่งกาจเป็นพิเศษแบบหาตัวจับยาก ซึ่งในทางการแพทย์เราเรียกว่า Savant Syndrome โดยความสามารถที่มักจะพบได้บ่อยและสร้างความประหลาดใจให้คนรอบข้างอยู่เสมอ มีดังนี้ครับ

• ความจำระดับคอมพิวเตอร์: น้องบางคนสามารถจำรายละเอียดของเหตุการณ์ แผนที่ หรือแม้แต่บทเพลงยาวๆ ได้ตั้งแต่ฟังหรือเห็นแค่ครั้งเดียว
• คำนวณตัวเลขในพริบตา: การบอกวันในสัปดาห์ของวันที่ผ่านมาแล้วเป็นร้อยปี หรือการคูณเลขหลายหลักในใจโดยไม่ต้องใช้เครื่องคิดเลข
• ศิลปะและดนตรีที่ไร้กรอบ: บางคนวาดรูป ตีขลุ่ย หรือเล่นเปียโนได้ไพเราะราวกับมืออาชีพ ทั้งๆ ที่ไม่เคยเรียนโน้ตดนตรีมาก่อนเลยในชีวิต

เข้าใจสมองของเด็กกลุ่มนี้ ทำไมเขาถึงเก่งในเรื่องเฉพาะทางได้ขนาดนี้?

ถ้าพูดถึงกลไกการทำงานของสมอง สมองของเด็กกลุ่มนี้จะมีการเชื่อมต่อและการทำงานในบางส่วนที่แตกต่างจากคนทั่วไปครับ โดยเฉพาะซีกสมองส่วนที่เกี่ยวกับการประมวลผลข้อมูล รายละเอียด และความจำ ที่ทำงานอย่างหนักหน่วงและมีประสิทธิภาพสูงมาก ในขณะที่ทักษะด้านการเข้าสังคมอาจจะต้องใช้เวลาเรียนรู้มากกว่าปกติ การที่เราเข้าใจจุดนี้จะช่วยให้เราเลิกมองว่าความแตกต่างของเขาคือความบกพร่อง แต่ให้มองว่าเป็นความพิเศษที่ธรรมชาติมอบให้แทน

สนับสนุนและดึงศักยภาพของน้องออกมาใช้อย่างไรให้มีความสุข?

ในฐานะหมอ สิ่งที่มักจะแนะนำคุณพ่อคุณแม่เสมอคือ อย่าไปกดดันให้เขาต้องเก่งที่สุดในสิ่งที่สังคมคาดหวัง แต่ให้สังเกตว่าลูกชอบอะไรแล้วสนับสนุนสิ่งนั้นอย่างพอดี

• ให้พื้นที่เขาได้ทำในสิ่งที่รัก: ถ้าลูกชอบวาดรูปหรือต่อเลโก้ ให้หาอุปกรณ์และเปิดโอกาสให้เขาได้ใช้เวลาตรงนั้นอย่างเต็มที่
• เชื่อมโยงความสามารถพิเศษเข้ากับโลกภายนอก: ค่อยๆ สอนให้เขาใช้ความสามารถนั้นในการสื่อสารกับคนอื่น หรือสร้างปฏิสัมพันธ์กับสังคมรอบข้าง
• สร้างบรรยากาศที่อบอุ่นและปลอดภัย: ความเข้าใจและรอยยิ้มจากคนในครอบครัว คือพลังใจที่สำคัญที่สุดที่จะช่วยให้เด็กพิเศษเติบโตได้อย่างมั่นคง

สุดท้ายนี้ โรคหรือภาวะใดๆ ก็ตามไม่ได้เป็นตัวกำหนดคุณค่าในตัวเด็กทุกคน สิ่งสำคัญคือความรักความเข้าใจจากคนใกล้ชิดที่จะช่วยนำทางให้เด็กที่มีความสามารถพิเศษเหล่านี้ใช้ชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุขและภาคภูมิใจในตัวเองครับ