เจาะลึกใบตรวจภูมิแพ้ลูกรัก: ผลเลือดแบบนี้หมายความว่าอะไร หมอมีคำตอบ

เวลาที่คุณพ่อคุณแม่พาลูกไปเจาะเลือดตรวจหาภูมิแพ้ แล้วได้รับใบนัดฟังผลกลับมาบ้าน หลายคนคงรู้สึกมึนงงกับตัวเลขและสัญลักษณ์ยุกยิกเต็มไปหมด บางบ้านเห็นเครื่องหมายบวกเยอะๆ หรือตัวเลขสูงๆ ก็ตกใจกลัวว่าลูกจะแพ้อาหารหรือสิ่งแวดล้อมรุนแรง จนแทบไม่กล้าให้ลูกกินอะไรเลย วันนี้หมอเลยอยากชวนมาทำความเข้าใจวิธีการแปลผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการภูมิแพ้ในเด็กกันแบบง่ายๆ เหมือนมานั่งคุยกันที่ห้องตรวจครับ

ตรวจเลือดภูมิแพ้ในเด็ก ดูอะไรบ้างและต่างจากการสะกิดผิวอย่างไร?

ก่อนจะไปดูผลตรวจ หมออยากให้เข้าใจก่อนว่า การตรวจหาภูมิแพ้ทางเลือดที่เรานิยมทำกัน เรียกว่าการตรวจหาภูมิคุ้มกันชนิดจำเพาะต่อสารก่อภูมิแพ้ หรือที่คุ้นหูกันในชื่อ Specific IgE ซึ่งต่างจากการทดสอบด้วยการสะกิดผิวหนัง (Skin Prick Test) ตรงที่การเจาะเลือดจะไม่ค่อยเจ็บตัวระSับความกลัวน้อยกว่า และไม่ต้องงดยาแก้แพ้ก่อนมาตรวจ ทำให้สะดวกมากสำหรับเด็กเล็กๆ ครับ

อ่านตัวเลขบนใบตรวจอย่างไรให้เข้าใจง่าย ไม่ตื่นตระหนก

เวลาเปิดดูใบรายงานผล สิ่งแรกที่เราจะเห็นคือชื่อสารก่อภูมิแพ้ ไม่ว่าจะเป็นไรฝุ่น นมวัว ไข่ หรือแมสาบ พร้อมกับตัวเลขปริมาณแอนติบอดี และมักจะมีระดับความรุนแรงแบ่งเป็นคลาส (Class) ตั้งแต่ Class 0 ไปจนถึง Class 6 ยิ่งตัวเลขหรือคลาสสูง แปลว่าร่างกายของน้องมีภูมิคุ้มกันต่อสารนั้นๆ มาก แต่หมอต้องย้ำตรงนี้สำคัญมากๆ ว่า ตัวเลขสูงไม่ได้แปลว่าลูกจะต้องแสดงอาการแพ้รุนแรงทุกครั้งไปครับ

ผลตรวจเป็นบวกไม่ได้แปลว่าลูกแพ้เสมอไป

นี่คือจุดที่พ่อคุณแม่เข้าใจผิดกันบ่อยที่สุด การที่ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการขึ้นผลบวก (Positive) หมายความเพียงแค่ว่า เซลล์เม็ดเลือดขาวของลูกเคยจดจำและสร้างสารภูมิต้านทานต่อสิ่งนั้นไว้แล้ว แต่ในชีวิตจริง น้องอาจจะเคยคายอาหารนั้นออก หรือกินเข้าไปแล้วไม่มีอาการอะไรเลยก็เป็นได้ ดังนั้น หมอจึงมักจะบอกเสมอว่าเราต้องรักษาเด็กที่มีอาการ ไม่ได้รักษาตัวเลขบนกระดาษครับ

โรคภูมิแพ้ซ่อนอยู่ตรงไหนเมื่อเทียบกับอาการจริงของลูก

การจะวินิจฉัยว่าเด็กเป็นโรคภูมิแพ้จริงๆ หรือไม่ แพทย์จำเป็นต้องนำผลตรวจทางห้องปฏิบัติการมาประกอบกับประวัติอาการทางคลินิกอย่างใกล้ชิด เช่น ถ้าผลตรวจขึ้นว่าแพ้นมวัว แต่พอลองให้น้องดื่มนมวัวแล้วไม่มีผื่นขึ้น ไม่มีอาการท้องเสีย หรือหายใจครืดคราด แบบนี้ในทางการแพทย์เราถือว่าน้องยังสามารถกินได้ปกติ ไม่จำเป็นต้องงดอาหารที่มีประโยชน์ต่อการเจริญเติบโตโดยไม่มีเหตุผลครับ

คำแนะนำจากหมอในการดูแลต่อเมื่อได้ผลตรวจมาแล้ว

สำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่ถือใบผลตรวจอยู่ในมือ สิ่งที่ดีที่สุดคือการนำผลตรวจนั้นมาปรึกษากุมารแพทย์ด้านภูมิแพ้โดยตรง เพื่อวิเคราะห์ร่วมกับอาการจริงของเด็ก หลีกเลี่ยงการงดอาหารหรือสิ่งแวดล้อมทุกอย่างตามใจชอบเพราะอาจทำให้เด็กขาดสารอาหารได้ และที่สำคัญที่สุดคือความเข้าใจที่ถูกต้องจะช่วยให้ลูกน้อยใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข ไม่ต้องกังวลจนเกินเหตุครับ