ลูกแหวะนมหรืออาเจียนพุ่ง: แยกให้ออกแบบคุณแม่มือโปร

ลูกแหวะนมบ่อยๆ คุณพ่อคุณแม่ต้องกังวลไหม

หลายครั้งที่ผมตรวจลูกน้อยแล้วคุณพ่อคุณแม่มักจะมาปรึกษาด้วยสีหน้ากังวลว่า ลูกแหวะนมออกมาบ่อยเหลือเกิน บางครั้งก็เลอะเต็มเสื้อ บางครั้งก็ออกมาเป็นก้อน ทำให้กังวลว่าลูกจะได้รับสารอาหารไม่พอ หรือลูกกำลังป่วยเป็นอะไรที่รุนแรงหรือเปล่า เรื่องนี้เป็นเรื่องปกติที่พบได้บ่อยมากในเด็กทารก โดยเฉพาะช่วง 3-4 เดือนแรกครับ

แหวะนมปกติกับอาเจียนพุ่ง ต่างกันอย่างไร

การวินิจฉัยแยกโรคระหว่างการแหวะนมปกติกับอาเจียนพุ่ง นั้นมีจุดสังเกตที่ชัดเจนมากครับ โดยทั่วไปการแหวะนมหรือการสำลักนม (Spitting up) จะเกิดจากหูรูดกระเพาะอาหารของทารกยังทำงานไม่สมบูรณ์ ทำให้เวลาที่ลูกอิ่มจัดหรือมีลมในท้องเยอะ นมจะไหลย้อนขึ้นมาได้ง่าย

สังเกตอาการแหวะนมปกติ

• ลักษณะนมที่ออกมามักจะไหลออกมาจากมุมปากหรือพุ่งออกมาเพียงเล็กน้อย
• ลูกไม่มีอาการเจ็บปวดหรือร้องไห้งอแงในขณะแหวะ
• น้ำหนักตัวของลูกยังขึ้นตามเกณฑ์ปกติ
• ลูกยังดูร่าเริง แจ่มใส และดูดนมได้ตามปกติ

สังเกตอาการอาเจียนพุ่งที่น่าเป็นห่วง

• แรงดันมหาศาล: อาเจียนพุ่งออกมาไกลเหมือนน้ำพุ ไม่ใช่แค่ไหลย้อน
• ความถี่และปริมาณ: เกิดขึ้นบ่อยครั้ง ทุกครั้งที่กินนม หรือออกมาเป็นจำนวนมากจนน่าตกใจ
• สีของสิ่งที่อาเจียน: หากมีสีเขียวเข้มหรือสีเหลืองของน้ำดีปนออกมา ต้องรีบปรึกษาแพทย์ทันที
• อาการร่วม: ลูกดูซึมลง ร้องไห้หนัก ไม่ยอมดูดนม หรือมีอาการขาดน้ำร่วมด้วย

กล้ามเนื้อหูรูดกระเพาะอาหารตีบตัน สัญญาณเตือนที่ห้ามมองข้าม

หากลูกมีอาการอาเจียนพุ่งแรงๆ ทุกครั้งที่กินนม และน้ำหนักตัวไม่ขึ้น หรือน้ำหนักลดลง สิ่งที่หมอมักจะนึกถึงคือภาวะกล้ามเนื้อหูรูดกระเพาะอาหารส่วนปลายหนาตัวผิดปกติ ซึ่งภาวะนี้มักพบได้ในช่วงอายุ 2-8 สัปดาห์ หากพบอาการลักษณะนี้อย่ารอช้าที่จะพาลูกมาตรวจเช็กกับกุมารแพทย์ เพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้องผ่านการอัลตราซาวนด์ช่องท้องครับ

วิธีช่วยลดปัญหาการแหวะนมง่ายๆ ที่ทำได้เองที่บ้าน

• จัดท่ากินนมให้ศีรษะสูงกว่าลำตัวเล็กน้อย
• แบ่งมื้อนมให้บ่อยขึ้นแต่ปริมาณต่อมื้อลดลง เพื่อไม่ให้กระเพาะอาหารลูกแน่นจนเกินไป
• จับลูกเรอทุกครั้งหลังกินนม โดยอุ้มพาดบ่าหรือให้นั่งบนตักและประคองคอให้มั่นคง
• หลีกเลี่ยงการกดทับบริเวณหน้าท้องหลังลูกกินนมเสร็จใหม่ๆ

อาการแบบไหนที่ควรพาลูกมาหาหมอทันที

หากคุณพ่อคุณแม่เริ่มไม่สบายใจ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของสีสิ่งที่อาเจียนออกมา หรืออาการแสดงของลูกที่เปลี่ยนไป เช่น ลูกดูอ่อนเพลียผิดปกติ ปัสสาวะน้อยลงกว่าเดิม หรือมีไข้ร่วมด้วย การพาลูกมาตรวจร่างกายอย่างละเอียดที่คลินิกจะช่วยให้สบายใจและได้รับคำแนะนำที่ถูกต้องที่สุดครับ เพราะสุขภาพของลูกน้อยเป็นเรื่องที่รอไม่ได้