อาการปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและข้อต่อ รับมืออย่างไรให้อาการทุเลาลง

ตื่นมาแล้วรู้สึกขัดยอกตามตัว ขยับตัวทีก็มีเสียงดังกรอบแกรบ หรือนั่งทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์นานๆ แล้วพาลปวดเมื่อยไปหมดทั้งตัว อาการเหล่านี้เป็นสิ่งที่เรามักพบเจอได้ทุกวันในห้องตรวจ จนกลายเป็นเรื่องใกล้ตัวที่หลายคนมองข้าม แต่ในความเป็นจริงแล้ว ร่างกำลังส่งสัญญาณเตือนบางอย่างให้เราหันมาใส่ใจดูแลตัวเองให้มากขึ้น ก่อนที่อาการปวดเล็กๆ น้อยๆ จะลุกลามเรื้อรังจนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน

ทำความเข้าใจต้นตอ ทำไมเราถึงปวดเมื่อยตามตัวกันแน่นะ?

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาหาแล้วบอกว่ามีอาการปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและข้อต่อ สิ่งแรกที่เรามักจะนึกถึงคือการใช้งานร่างกายที่เกินพอดี ไม่ว่าจะเป็นการนั่งท่าเดิมนานเกินไป กล้ามเนื้อเกร็งตัวต่อเนื่อง หรือแม้แต่ความเครียดที่สะสมโดยไม่รู้ตัว จนทำให้เลือดลมไหลเวียนไปเลี้ยงกล้ามเนื้อและข้อต่อได้ไม่ดีพอ นอกจากนี้ ความเสื่อมตามวัยและการอักเสบภายในร่างกายก็เป็นอีกหนึ่งตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดความเจ็บปวดขึ้นมาได้

แยกแยะให้ออก อาการปวดแบบไหนมาจากกล้ามเนื้อ หรือแบบไหนมาจากข้อต่อ?

การสังเกตลักษณะความเจ็บปวดช่วยให้เราเข้าใจร่ายกายได้ดีขึ้นและดูแลเบื้องต้นได้อย่างตรงจุด

• ปวดกล้ามเนื้อ: มักมีความรู้สึกตึงๆ แน่นๆ หรือปวดล้าเป็นบริเวณกว้าง กดแล้วรู้สึกเจ็บตึงแต่ไม่บวมแดง มักเกิดจากการใช้งานหนักหรือนอนผิดท่า
• ปวดข้อต่อ: มักเจ็บลึกๆ บริเวณข้อต่อ เวลาขยับจะรู้สึกติดขัด ฝืดเคือง หรือมีอาการบวม ร้อน ร่วมด้วย ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับการอักเสบภายในข้อโดยตรง

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้น เมื่ออาการปวดเมื่อยเริ่มมารบกวน

เมื่ออาการปวดเริ่มถามหา แทนที่จะทนฝืนใช้ชีวิตต่อไป เราสามารถบรรเทาความอึดอัดนี้ได้ด้วยวิธีง่ายๆ ที่ทำได้เองที่บ้าน

เลือกประคบให้ถูกจุด ร้อนหรือเย็นดีนะ?

หากเพิ่งเกิดอาการปวดขึ้นมาสดๆ ร้อนๆ เช่น เพิ่งยกของหนักหรือกล้ามเนื้อกระตุกในช่วง 24 ถึง 48 ชั่วโมงแรก การประคบเย็นจะช่วยลดการอักเสบและบวมได้ดี แต่ถ้าเป็นอาการปวดตึงเรื้อรัง เช่น ปวดคอ บ่า ไหล่ จากการนั่งทำงาน การประคบอุ่นจะช่วยให้เส้นเลือดขยายตัว เลือดไหลเวียนดีขึ้น และคลายกล้ามเนื้อที่ตึงเกร็งให้ผ่อนคลายลง

ขยับร่างกายเบาๆ เพื่อคลายความฝืดตึง

การนอนนิ่งๆ อาจทำให้อาการปวดแย่ลงกว่าเดิม ลองปรับเปลี่ยนเป็นการยืดเหยียดกล้ามเนื้อเบาๆ หรือการเดินช้าๆ เพื่อให้ข้อต่อได้เคลื่อนไหวและน้ำหล่อเลี้ยงในข้อทำงานได้ดีขึ้น แต่ต้องระวังไม่ให้เป็นการหักโหมหรือฝืนทำท่าที่ทำให้เจ็บมากกว่าเดิม

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ควรมาพบแพทย์โดยเร็ว

แม้ว่าอาการปวดเมื่อยทั่วไปจะดีขึ้นได้เองเมื่อพักผ่อน แต่มีบางอาการที่ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ หากคุณมีอาการปวดร่วมกับมีไข้สูง ข้อต่อบวมแดงร้อนจนแตะไม่ได้ ขาไม่มีแรง ชาตามปลายมือปลายเท้า หรืออาการปวดไม่ดีขึ้นเลยแม้จะพักผ่อนและดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้วนานเกินหนึ่งสัปดาห์ ควรรีบมาพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริงและรับการรักษาที่เหมาะสม