อาการปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและข้อต่อ: จัดการอย่างไรให้หายขาดแบบฉบับคุณหมอ

ทำไมช่วงนี้ถึงรู้สึกปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและข้อต่อบ่อยจัง

เชื่อว่าหลายคนคงเคยผ่านประสบการณ์ตื่นนอนมาแล้วรู้สึกเหมือนตัวหนักไปหมด ขยับตัวไปทางไหนก็ปวด ตึงไปทั้งไหล่ ลามไปถึงข้อต่อต่างๆ อาการปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและข้อต่อไม่ใช่เรื่องไกลตัว และมักเกิดจากหลายสาเหตุผสมกัน ไม่ว่าจะเป็นการนั่งทำงานท่าเดิมนานๆ หรือที่เรียกกันว่าออฟฟิศซินโดรม ไปจนถึงการใช้งานร่างกายหนักเกินไป หรือแม้แต่ความเครียดที่สะสมจนทำให้กล้ามเนื้อหดเกร็งโดยไม่รู้ตัว

แยกให้ออกระหว่างอาการปวดแบบใช้กล้ามเนื้อผิดท่า กับอาการอักเสบจากโรค

การปวดแบบกล้ามเนื้อทั่วไป มักจะมีลักษณะปวดตึงๆ กดแล้วเจอจุดที่รู้สึกปวดจี๊ดขึ้นมา หรือที่เรียกว่าจุดกดเจ็บ (Trigger Point) ซึ่งมักหายได้เองเมื่อได้พักหรือยืดเหยียด แต่หากมีอาการปวดที่ข้ามไปถึงระดับข้อต่อ เช่น ข้อนิ้วมือนิ้วเท้าบวมแดง มีไข้ร่วมด้วย หรือปวดตอนกลางคืนจนสะดุ้งตื่น อาการเหล่านี้มักเป็นสัญญาณเตือนของโรคข้ออักเสบ หรือปัญหาทางระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งไม่ควรซื้อยากินเองนานเกินไป

วิธีบรรเทาอาการปวดด้วยตัวเองที่ทำได้ทันทีที่บ้าน

เมื่อเริ่มรู้สึกปวดตึง การปรับพฤติกรรมคือการรักษาที่ต้นเหตุที่ได้ผลดีที่สุด:

• การปรับท่าทางการทำงาน: หากต้องอยู่หน้าคอมพิวเตอร์นานๆ พยายามปรับระดับหน้าจอให้พอดีกับสายตาและลุกขึ้นยืดเส้นยืดสายทุกหนึ่งชั่วโมง
• การยืดกล้ามเนื้อเบาๆ: เน้นการยืดค้างไว้ในจุดที่รู้สึกตึงแต่ไม่ถึงกับเจ็บ เพื่อให้เส้นใยกล้ามเนื้อที่หดตัวได้คลายออก
• เลือกใช้ประคบเย็นหรือร้อนให้ถูกจังหวะ: ช่วง 48 ชั่วโมงแรกหลังปวดจากการบาดเจ็บเฉียบพลันให้ประคบเย็นเพื่อลดบวม แต่หากเป็นอาการปวดเรื้อรังจากความตึง ให้ใช้การประคบอุ่นเพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือด

กินยาแก้ปวดอย่างไรให้ปลอดภัยและไม่ทำร้ายตับ

ยาพาราเซตามอลเป็นด่านแรกที่หลายคนนึกถึง ซึ่งสามารถใช้ได้ดีในรายที่มีอาการปวดกล้ามเนื้อไม่รุนแรง แต่ต้องระวังเรื่องปริมาณไม่ควรเกิน 4 กรัมต่อวัน ส่วนกลุ่มยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) แม้จะลดอาการปวดได้ดีกว่าแต่ต้องระวังเรื่องการระคายเคืองกระเพาะอาหารและผลต่อไต หากมีโรคประจำตัวควรปรึกษาหมอก่อนใช้ยาเหล่านี้เสมอ

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ต้องรีบมาพบหมอ

อย่าปล่อยทิ้งไว้จนกลายเป็นปัญหาเรื้อรัง หากมีอาการดังต่อไปนี้แนะนำให้รีบมาพบแพทย์:

• อาการปวดไม่ดีขึ้นเลยหลังผ่านไป 1-2 สัปดาห์แม้จะพักแล้ว
• มีอาการชาหรืออ่อนแรงของแขนหรือขา ร่วมกับอาการปวด
• ข้อต่อมีอาการบวม ร้อน หรือแดงอย่างเห็นได้ชัด
• ปวดจนรบกวนการนอนหลับอย่างหนัก หรือปวดลามไปจนทำกิจวัตรประจำวันไม่ได้

การดูแลสุขภาพร่างกายไม่ใช่แค่การรักษาตอนที่เจ็บป่วย แต่คือการฟังเสียงของร่างกายว่ากำลังเตือนอะไรเราบ้าง หากเราเข้าใจสาเหตุของอาการปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและข้อต่ออย่างถูกต้อง เราก็จะสามารถจัดการกับมันและใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขโดยไม่ต้องพึ่งยาตลอดเวลา