กระดูกข้อมือร้าวจากการอุบัติเหตุ: เรื่องใกล้ตัวที่ห้ามมองข้าม

ล้มฟาดพื้นแล้วข้อมือเจ็บหนัก แค่เคล็ดหรือร้าวกันแน่

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาในคลินิกด้วยอาการปวดข้อมือหลังอุบัติเหตุ เช่น การล้มเอาฝ่ามือลงพื้นหรืออุบัติเหตุจากการขับขี่มอเตอร์ไซค์ หลายคนมักเข้าใจผิดว่าแค่ปวดบวมนิดหน่อยน่าจะเป็นเพียงอาการเคล็ดขัดยอกธรรมดา แต่ในความเป็นจริงแล้ว กระดูกข้อมือร้าวจากการอุบัติเหตุ เป็นภาวะที่หมอต้องให้ความสำคัญมาก เพราะถ้าปล่อยไว้ไม่รักษาให้ถูกวิธี อาจส่งผลต่อการใช้งานข้อมือในระยะยาวได้

สังเกตอาการอย่างไรว่ากระดูกอาจจะร้าว

จุดสังเกตง่ายๆ ที่หมอมักจะบอกคนไข้เสมอ คืออาการปวดจะรุนแรงชัดเจนหลังเกิดอุบัติเหตุ โดยอาการที่เป็นสัญญาณเตือน ได้แก่

• มีอาการบวมอย่างรวดเร็วบริเวณข้อมือหลังจากล้ม
• มีรอยช้ำหรือจุดจ้ำเลือดเปลี่ยนสี
• ไม่สามารถขยับข้อมือได้ตามปกติ หรือขยับแล้วรู้สึกเจ็บแปล๊บเหมือนมีอะไรทิ่มแทง
• รูปร่างของข้อมือดูผิดปกติไปจากเดิม หรือบวมผิดรูป

ทำไมต้องรีบไปเอ็กซเรย์ให้ไวที่สุด

หลายคนชอบรอให้ผ่านไปสักสองสามวันค่อยไปหาหมอ ซึ่งจริงๆ แล้วการมาพบแพทย์โดยเร็วเป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะกระดูกที่ร้าวหากไม่ได้รับการเข้าเฝือกหรือดามให้ถูกตำแหน่ง อาจจะเชื่อมกันในลักษณะที่ผิดรูป ทำให้ข้อมือใช้งานได้ไม่เหมือนเดิม การเอ็กซเรย์จะช่วยให้หมอเห็นแนวรอยร้าวที่ชัดเจนว่าต้องรักษาด้วยวิธีไหน แค่ใส่เฝือกก็พอ หรือจำเป็นต้องผ่าตัดเพื่อจัดกระดูกหรือไม่

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นระหว่างรอพบหมอ

หากเพิ่งเกิดอุบัติเหตุหมาดๆ สิ่งที่ทำได้ทันทีเพื่อลดความทรมานคือ

• หยุดการใช้งานข้อมือข้างที่บาดเจ็บทันที อย่าฝืนขยับหรือพยายามหักข้อมือเอง
• ประคบเย็นบริเวณที่มีอาการบวมประมาณ 15-20 นาที เพื่อลดอาการอักเสบและลดเลือดออกใต้ผิวหนัง
• หาผ้ามาคล้องแขนเพื่อยกข้อมือให้อยู่สูงกว่าระดับหัวใจ จะช่วยลดอาการปวดตุบๆ จากแรงดันเลือดได้
• ห้ามประคบร้อนเด็ดขาดในช่วง 24-48 ชั่วโมงแรก เพราะจะยิ่งทำให้บวมมากขึ้น

เมื่อไหร่ที่การรักษาอาจต้องจบลงด้วยการผ่าตัด

ไม่ใช่กระดูกร้าวทุกเคสที่จะจบลงด้วยการเข้าเฝือกเสมอไป หมอจะตัดสินใจผ่าตัดก็ต่อเมื่อรอยร้าวนั้นส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของข้อต่อ หรือชิ้นส่วนกระดูกมีการเคลื่อนที่จนอาจทำให้เกิดภาวะข้อเสื่อมในอนาคต การผ่าตัดในปัจจุบันมักเป็นการยึดตรึงกระดูกด้วยแผ่นโลหะและสกรูขนาดเล็ก ซึ่งช่วยให้กระดูกกลับมาเข้าที่และฟื้นตัวได้ไวขึ้น

การทำกายภาพบำบัดหัวใจสำคัญของการฟื้นฟู

หลังจากถอดเฝือกหรือแผลผ่าตัดหายดีแล้ว งานหนักของคนไข้เพิ่งจะเริ่มต้นขึ้น นั่นคือการฟื้นฟูกล้ามเนื้อและข้อต่อที่ไม่ได้ใช้งานมานาน การทำกายภาพบำบัดจะช่วยให้ข้อมือกลับมามีความยืดหยุ่นและมีกำลังเหมือนเดิม อย่าใจร้อนเริ่มใช้งานหนักเกินไปในช่วงแรก เพราะอาจทำให้เกิดการบาดเจ็บซ้ำได้