ภาวะกรดไหลย้อนในทารก: เรื่องธรรมดาที่ทำให้พ่อแม่มือใหม่ใจหายใจคว่ำ

ลูกแหวะนมออกมาเยอะมาก หลังกินเสร็จแบบนี้ปกติไหม?

เวลาเห็นลูกน้อยแหวะนมพุ่งออกมาทีไร พ่อแม่หลายคนมักจะตกใจและกังวลใจทุกที ยิ่งถ้าลูกแหวะออกมาหลังมื้อนมทุกครั้งจนเปื้อนเสื้อผ้า ก็ชวนให้คิดไปไกลว่าลูกจะเป็นโรคอะไรหรือเปล่า ในความเป็นจริงแล้ว ทารกแรกเกิดเกือบทุกคนต้องเคยผ่านช่วงเวลาแหวะนมด้วยกันทั้งนั้น เพราะกล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายของหลอดอาหารยังพัฒนา ภาวะกรดไหลย้อนในทารก จึงเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้บ่อยมากๆ ในช่วงขวบปีแรก

ทำไมลูกน้อยถึงเป็นกรดไหลย้อนบ่อยจัง?

สาเหตุหลักมาจากระบบย่อยอาหารของเจ้าตัวเล็กยังทำงานได้ไม่เต็มที่ กล้ามเนื้อหูรูดที่ทำหน้าที่กั้นระหว่างกระเพาะอาหารกับหลอดอาหารยังปิดตัวได้ไม่สนิท พอเบบี๋กินนมเข้าไป ไม่ว่าจะเป็นนมแม่หรือนมผง นมเหล่านั้นก็พร้อมจะไหลย้อนกลับขึ้นมาตามหลอดอาหารได้ง่ายๆ ยิ่งเวลานอนราบหรือหลังกินนมเสร็จใหม่ๆ โอกาสที่นมจะไหลย้อนกลับมาย่อมมีสูงเป็นธรรมดา

แหวะนมธรรมดากับกรดไหลย้อนแบบน่าห่วง ต่างกันอย่างไร?

ข่าวดีคือ ทารกส่วนใหญ่มีภาวะกรดไหลย้อนแบบธรรมดาที่เรียกว่า Happy Spitter ลูกจะแหวะนมออกมาเฉยๆ แต่ยังอารมณ์ดี ร่าเริง น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นตามเกณฑ์ปกติ แบบนี้หมอบอกเลยว่าไม่ต้องกังวลปล่อยให้โตขึ้นกล้ามเนื้อแข็งแรงอาการจะหายไปเอง แต่ถ้าลูกมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรเริ่มสังเกตอย่างใกล้ชิด

• ร้องกวนงอแงจัดทุกครั้งหลังกินนม หรือแสดงอาการเจ็บปวดเวลาแหวะ
• สำลักบ่อย ไอเรื้อรัง หรือหายใจมีเสียงครืดคราด
• อาเจียนพุ่งแรงเป็นประจำ น้ำหนักตัวไม่ยอมขึ้นหรือตกลงจากเกณฑ์
• ปฏิเสธการกินนมเพราะเจ็บคอจากกรดที่ไหลย้อนขึ้นมา

วิธีดูแลลูกน้อยเบื้องต้น เพื่อลดอาการกรดไหลย้อนกวนใจ

การจัดการกับปัญหานี้ไม่ได้ยากอย่างที่คิด คุณพ่อคุณแม่สามารถปรับเปลี่ยนวิธีดูแลลูกน้อยในชีวิตประจำวันเพื่อช่วยบรรเทาอาการได้ทันที

• อุ้มเรอทุกครั้งหลังมื้อนม: ใช้เวลาอุ้มเรอให้นานขึ้นหน่อย เพื่อระบายลมในกระเพาะอาหารออกให้หมด
• แบ่งมื้อนมให้เล็กลงแต่บ่อยขึ้น: แทนที่จะให้กินนมปริมาณมากในครั้งเดียว ลองเปลี่ยนเป็นให้ทีละน้อยแต่ถี่ขึ้น เพื่อไม่ให้กระเพาะอาหารทำงานหนักเกินไป
• อุ้มลูกตั้งตรงหลังกินนม: หลังจากอิ่มนมแล้ว ควรประคองลูกให้อยู่ในท่านั่งหรืออุ้มตั้งตรงประมาณ 20 ถึง 30 นาที ก่อนจะปล่อยให้นอนราบ
• หลีกเลี่ยงการกดทับหน้าท้อง: ระวังอย่าใส่เสื้อผ้าที่รัดแน่นจนเกินไป หรือจับลูกงอตัวหลังกินนม

อาการแบบไหนที่ควรพามาพบแพทย์ทันที?

แม้ว่าภาวะนี้ส่วนใหญ่จะดีขึ้นได้เองเมื่อเด็กโตขึ้น แต่ถ้าลูกน้อยมีอาการรุนแรง เช่น อาเจียนพุ่งทุกมื้อ อาเจียนมีสีเขียวปนเลือด น้ำหนักไม่ขึ้นเลย หรือหายใจลำบาก ควรรีบพามาพบกุมารแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด เพราะอาจไม่ใช่แค่กรดไหลย้อนธรรมดา แต่อาจมีภาวะอื่นร่วมด้วย เช่น โรคกล้ามเนื้อส่วนปลายกระเพาะอาหารตีบตัน ซึ่งต้องได้รับการรักษาที่จำเพาะเจาะจงต่อไป