โรคอีสุกอีใส: รู้ทันเชื้อร้ายใกล้ตัว อาการแบบไหนต้องระวัง

ตุ่มใสๆ ขึ้นตามตัวแบบนี้ ใช่โรคอีสุกอีใสหรือเปล่า?

เวลาที่มีไข้ต่ำๆ แล้วจู่ๆ ก็มีผื่นแดงขึ้นตามหน้า ตามตัว ก่อนจะกลายเป็นตุ่มน้ำใสๆ ที่คันยิบๆ หลายคนมักจะนึกถึงโรคใกล้ตัวอย่างโรคอีสุกอีใสขึ้นมาทันที หมอเข้าใจเลยครับว่าความคันและความกังวลเรื่องรอยแผลเป็นนั้นสร้างความเครียดให้คนไข้มากแค่ไหน โรคนี้เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่ติดต่อกันง่ายมากๆ ผ่านการหายใจเอาละอองฝอย หรือการสัมผัสตุ่มน้ำโดยตรง ใครที่ไม่เคยเป็นมาก่อนหรือยังไม่เคยรับวัคซีน มีโอกาสรับเชื้อและแสดงอาการได้ค่อนข้างสูงเลยทีเดียว

เชื้อไวรัสตัวนี้เข้ามาป่วนร่างกายเราได้อย่างไร?

สาเหตุของโรคอีสุกอีใสมาจากเชื้อไวรัสที่มีชื่อว่า วาริเซลลา ซอสเตอร์ เมื่อเชื้อเข้าสู่ร่างกายผ่านทางระบบทางเดินหายใจหรือเยื่อบุต่างๆ มันจะแอบเดินทางไปสะสมตามต่อมน้ำเหลือง แล้วกระจายตัวเข้าสู่กระแสเลือด ระยะเวลาตั้งแต่รับเชื้อจนถึงวันที่ตุ่มแรกเริ่มโผล่ขึ้นมา หรือที่เรียกว่าระยะฟักตัว จะกินเวลาประมาณ 10 ถึง 21 วัน พอพ้นช่วงนี้ปุ๊บ เชื้อก็จะแสดงฤทธิ์ทำให้มีไข้ อ่อนเพลีย และเริ่มมีผื่นตุ่มน้ำใสทยอยขึ้นตามผิวหนัง

เปิดไทม์ไลน์อาการ: จากไข้หวัดธรรมดาสู่ตุ่มน้ำทั่วร่าง

อาการของโรคนี้จะมีลำดับขั้นตอนที่ค่อนข้างจำแนกได้ชัดเจน หมอขอสรุปให้เห็นภาพง่ายๆ ดังนี้ครับ

• ช่วงเริ่มป่วย (1-2 วันแรก): จะมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ คือมีไข้ต่ำๆ ปวดเมื่อยตามตัว เบื่ออาหาร และรู้สึกอ่อนเพลีย
• ช่วงผื่นขึ้น (วันที่ 3 เป็นต้นไป): เริ่มมีผื่นแดงราบขึ้นตามลำตัว ใบหน้า ก่อนจะนูนขึ้นเป็นตุ่มน้ำใสๆ ภายใน 24 ชั่วโมง ซึ่งตุ่มเหล่านี้จะคันมาก
• ช่วงตกสะเก็ด: ตุ่มน้ำใสจะเริ่มขุ่นและยุบลงกลายเป็นสะเก็ดสีน้ำตาล ซึ่งจะหลุดลอกออกไปเองภายใน 1 ถึง 3 สัปดาห์

วิธีดูแลตัวเองตอนเป็นโรคอีสุกอีใสให้หายไวและแผลไม่ลึก

หลักการรักษาหลักๆ จะเป็นการรักษาตามอาการเพื่อให้ร่างกายต่อสู้กับเชื้อไวรัสได้อย่างเต็มที่ครับ สิ่งสำคัญที่หมอย้ำกับคนไข้เสมอมีดังนี้

• ห้ามแกะเกาเด็ดขาด: แม้จะคันแค่ไหนก็ต้องอดทน เพราะการเกาจะทำให้ตุ่มน้ำแตกและเกิดการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน กลายเป็นแผลเป็นหลุมลึกที่รักษายาก
• การกินยาบรรเทาอาการ: สามารถกินยาลดไข้แก้ปวดพาราเซตามอลได้ตามน้ำหนักตัว และควรหลีกเลี่ยงยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสดเด็ดขาด
• การใช้ยาต้านไวรัส: ในกรณีที่มาพบแพทย์เร็วภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงแรกหลังจากมีผื่นขึ้น หมออาจพิจารณาให้ยาต้านไวรัสเพื่อช่วยลดความรุนแรงและย่นระยะเวลาของโรคให้สั้นลง
• การพักผ่อนและดื่มน้ำ: นอนหลับให้สนิท ดื่มน้ำสะอาดมากๆ และกินอาหารอ่อนๆ ย่อยง่าย

อาการแบบไหนที่เตือนว่าเริ่มอันตรายและควรมาพบแพทย์ทันที?

โดยทั่วไปโรคนี้สามารถหายเองได้ในคนสุขภาพแข็งแรง แต่ถ้าหากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ถือว่าเป็นสัญญาณเตือนที่ไม่สู้ดี รีบมาโรงพยาบาลให้หมอตรวจโดยด่วนครับ

• มีไข้สูงติดต่อกันนานเกิน 3-4 วัน ไข้ไม่ยอมลด
• ตุ่มน้ำมีอาการอักเสบ บวมแดง ร้อนจัด หรือมีหนองไหลออกมา ซึ่งแสดงว่าติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อน
• มีอาการไอหอบเหนื่อย เจ็บแน่นหน้าอก หายใจลำบาก
• มีอาการทางระบบประสาท เช่น ซึมลง เดินเซ ปวดศีรษะรุนแรง หรือชัก

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสร้างภูมิคุ้มกัน

สำหรับคนที่ไม่เคยเป็นโรคนี้มาก่อน การฉีดวัคซีนป้องกันโรคอีสุกอีใสถือเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงมาก ช่วยลดความรุนแรงของโรคได้ดีเยี่ยม แม้ว่าฉีดแล้วอาจจะยังมีโอกาสติดเชื้อได้บ้างในอนาคต แต่ออาการก็จะเบาลงมาก และที่สำคัญคือหมั่นล้างมือบ่อยๆ หลีกเลี่ยงการคลุกคลีกับผู้ป่วยที่เป็นโรคอีสุกอีใสในช่วงที่ยังมีตุ่มน้ำ เพื่อความปลอดภัยของตัวเราเองครับ