เจ็บเรื้อรังที่เส้นเอ็น ทำไมแนวทางการรักษาด้วยคลื่นกระแทกถึงเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ

ทำความเข้าใจก่อนว่าทำไมเส้นเอ็นถึงหายยาก

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการปวดส้นเท้า ปวดศอก หรือปวดไหล่มานานหลายเดือน พอกินยาหรือพักการใช้งานก็ไม่ดีขึ้น นั่นเป็นเพราะธรรมชาติของเส้นเอ็นมีเลือดไปเลี้ยงน้อยมาก เมื่อเกิดการบาดเจ็บเล็กๆ น้อยๆ สะสมจนกลายเป็นพังผืดหรือเส้นเอ็นเสื่อมสภาพ ร่างกายจึงซ่อมแซมตัวเองได้ช้ากว่ากล้ามเนื้อทั่วไป แนวทางการรักษาด้วยคลื่นกระแทก จึงเข้ามามีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นกลไกการซ่อมแซมตัวเองที่หยุดชะงักไปให้กลับมาทำงานอีกครั้ง

คลื่นกระแทกทำงานอย่างไร เหมือนเสกให้หายปวดจริงไหม

คลื่นกระแทกหรือที่เรารู้จักกันในชื่อ Shockwave Therapy ไม่ใช่การใช้ไฟฟ้าช็อตแบบที่หลายคนกังวล แต่คือการใช้คลื่นเสียงความเข้มข้นสูงส่งผ่านเข้าไปในบริเวณที่มีปัญหา เมื่อคลื่นเดินทางไปถึงจุดที่เส้นเอ็นอักเสบหรือเสื่อมสภาพ มันจะสร้างแรงสั่นสะเทือนระดับจุลภาค ซึ่งส่งผลดีต่อร่างกายดังนี้

• กระตุ้นให้ร่างกายสร้างหลอดเลือดใหม่เพิ่มขึ้น เพื่อนำสารอาหารและออกซิเจนมาซ่อมแซมเส้นเอ็น
• ลดการสะสมของหินปูนที่เกาะอยู่ตามเส้นเอ็นและจุดเกาะกระดูก
• ยับยั้งสารที่ทำให้เกิดความเจ็บปวด ทำให้รู้สึกสบายขึ้นหลังทำ
• กระตุ้นกระบวนการซ่อมแซมของเซลล์ในจุดที่เรื้อรังมานาน

ระหว่างทำรักษาจะรู้สึกอย่างไร

คนไข้มักถามหมอว่าเจ็บไหม ต้องบอกตามตรงว่าขณะทำจะมีความรู้สึกตึงๆ หรือเจ็บแปลบในจุดที่เป็นพังผืด ซึ่งเป็นเรื่องปกติ เพราะเครื่องกำลังลงไปจัดการกับจุดที่มีปัญหาโดยตรง แต่คุณหมอสามารถปรับระดับความแรงให้เหมาะสมกับความสามารถในการทนทานของคนไข้แต่ละรายได้ หลังทำเสร็จอาจรู้สึกระบมเล็กน้อยในช่วง 1-2 วันแรก ซึ่งถือเป็นสัญญาณว่าร่างกายกำลังตอบสนองต่อการรักษา

ใครบ้างที่เหมาะกับการรักษาด้วยวิธีนี้

แนวทางการรักษาด้วยคลื่นกระแทกเหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีอาการบาดเจ็บเรื้อรังเกิน 3-6 เดือน โดยเฉพาะกลุ่มโรคเหล่านี้:

• รองช้ำหรือเจ็บฝ่าเท้าเรื้อรัง
• อาการปวดข้อศอกนักกอล์ฟหรือนักเทนนิส
• ไหล่ติดหรือมีหินปูนเกาะที่เส้นเอ็นไหล่
• จุดปวดตึงกล้ามเนื้อเรื้อรัง (Trigger Point) ที่รักษาด้วยวิธีอื่นไม่หาย

ข้อควรระวังและใครที่ไม่ควรทำ

แม้จะเป็นวิธีที่ปลอดภัยสูง แต่ก็มีข้อจำกัดที่ควรทราบ หากคุณอยู่ในกลุ่มต่อไปนี้ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ คือผู้ที่กำลังตั้งครรภ์ ผู้ที่มีปัญหาเลือดออกง่ายหรือกินยาละลายลิ่มเลือดอยู่เป็นประจำ รวมถึงผู้ที่มีการติดเชื้อในบริเวณที่จะทำ หรือมีเนื้องอกบริเวณใกล้เคียง เพราะคลื่นกระแทกอาจส่งผลกระทบต่อภาวะเหล่านั้นได้

ต้องทำกี่ครั้งถึงจะเห็นผล

โดยส่วนใหญ่การรักษาด้วยคลื่นกระแทกมักจะทำต่อเนื่องประมาณ 3-5 ครั้ง โดยเว้นระยะห่างทุกๆ 1 สัปดาห์ เพื่อให้ร่างกายมีเวลาซ่อมแซมตัวเอง หลายคนเริ่มรู้สึกถึงความเปลี่ยนแปลงได้ตั้งแต่ครั้งที่ 2 หรือ 3 แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือการทำกายภาพบำบัดควบคู่ไปกับการปรับพฤติกรรมการใช้งาน เพื่อให้เส้นเอ็นกลับมาแข็งแรงและไม่กลับไปเจ็บซ้ำอีก