แนวทางการรักษาด้วยคลื่นกระแทกเพื่อฟื้นฟูเส้นเอ็น: ทางเลือกใหม่สำหรับคนปวดเรื้อรัง

เจ็บเรื้อรัง รักษามาสารพัดวิธีแต่ไม่หายขาด ลองวิธีนี้ดูไหม

หลายคนเดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดเอ็นไหล่ติด รองช้ำ หรือเอ็นร้อยหวายอักเสบที่เป็นมานานหลายเดือน กินยาแก้ปวดก็แล้ว กายภาพบำบัดก็แล้ว แต่อาการก็ยังวนเวียนกลับมาเป็นซ้ำ การรักษาด้วยคลื่นกระแทก หรือ Shockwave Therapy จึงกลายเป็นทางเลือกสำคัญที่หมอมักจะหยิบยกมาแนะนำ เพื่อช่วยจัดการกับอาการปวดเรื้อรังที่เส้นเอ็นและกล้ามเนื้อโดยไม่ต้องผ่าตัด

คลื่นกระแทกทำงานอย่างไร ทำไมถึงช่วยให้เส้นเอ็นที่บาดเจ็บหายดีขึ้น

การรักษาด้วยคลื่นกระแทกไม่ใช่แค่การนวดธรรมดา แต่มันคือการส่งคลื่นเสียงความเข้มข้นสูงเข้าไปในบริเวณที่มีปัญหา โดยกลไกหลักมีอยู่ 3 ข้อที่น่าสนใจ

• กระตุ้นการซ่อมแซมตัวเอง: คลื่นกระแทกจะทำให้เกิดการบาดเจ็บระดับไมโครขึ้นที่ตัวเส้นเอ็น เพื่อกระตุ้นให้ร่างกายเข้าใจว่าจุดนั้นกำลังมีปัญหาและต้องส่งเลือดพร้อมสารอาหารมาซ่อมแซมใหม่
• ลดการสะสมของหินปูน: ในกรณีที่เป็นเอ็นอักเสบเรื้อรังจนเกิดหินปูนเกาะ คลื่นกระแทกจะช่วยสลายหินปูนเหล่านั้นให้แตกตัวและถูกดูดซึมกลับไป
• ตัดวงจรความปวด: พลังงานจากคลื่นจะช่วยลดสารสื่อประสาทที่ส่งความเจ็บปวด ทำให้คนไข้รู้สึกสบายขึ้นหลังทำไม่นาน

ใครบ้างที่เหมาะกับการรักษาด้วยคลื่นกระแทก

แม้จะฟังดูเป็นนวัตกรรมที่ดี แต่ไม่ใช่ทุกคนที่ทำแล้วจะได้ผลลัพธ์เหมือนกัน โดยปกติแล้วหมอจะแนะนำวิธีนี้ให้กับกลุ่มที่มีภาวะเอ็นอักเสบเรื้อรังมากกว่า 3-6 เดือนขึ้นไป เช่น

• ภาวะรองช้ำ หรือเจ็บส้นเท้าเวลาลงน้ำหนักตอนเช้า
• อาการปวดไหล่จากหินปูนเกาะเส้นเอ็น
• อาการศอกนักเทนนิสหรือศอกนักกอล์ฟที่เป็นเรื้อรัง
• อาการเอ็นร้อยหวายอักเสบแบบไม่ฉีกขาดเฉียบพลัน

ขั้นตอนการรักษาและสิ่งที่ต้องเตรียมตัว

ในการทำแต่ละครั้งจะใช้เวลาประมาณ 15 ถึง 20 นาที โดยหมอจะใช้หัวปล่อยคลื่นกดลงบนจุดที่ปวดมากที่สุด ระหว่างทำคนไข้มักจะรู้สึกจี๊ดๆ หรือปวดหน่วงๆ ซึ่งเป็นเรื่องปกติเพราะนั่นคือจุดที่อักเสบอยู่ สำหรับจำนวนครั้งที่เหมาะสมโดยส่วนใหญ่จะอยู่ที่ 3 ถึง 5 ครั้ง โดยเว้นระยะห่างทุก 1 สัปดาห์ เพื่อให้ร่างกายได้มีเวลาซ่อมแซมตัวเอง

ทำแล้วปวดกว่าเดิมหรือเปล่า มีผลข้างเคียงอะไรที่ต้องกังวลไหม

เป็นธรรมดาที่หลังทำ 1 ถึง 2 วันแรก คนไข้อาจรู้สึกปวดระบมมากขึ้นเล็กน้อย หรือมีรอยแดงช้ำในบริเวณที่ทำ ซึ่งถือเป็นสัญญาณปกติของการตอบสนองของเนื้อเยื่อ หมอแนะนำให้เลี่ยงการออกกำลังกายหนักๆ หรือใช้งานบริเวณนั้นอย่างหักโหมในช่วง 48 ชั่วโมงแรก หากมีอาการปวดรุนแรงผิดปกติ สามารถประคบเย็นเบาๆ เพื่อลดอาการได้ แต่ห้ามทานยาแก้ปวดกลุ่มต้านการอักเสบ (NSAIDs) ทันที เพราะเราต้องการให้ร่างกายเกิดกระบวนการอักเสบที่เหมาะสมเพื่อซ่อมแซมตัวเอง

ข้อควรระวังสำคัญที่ไม่ควรทำคลื่นกระแทก

แม้จะปลอดภัย แต่มีบางกรณีที่หมอไม่แนะนำให้รักษาด้วยวิธีนี้ เช่น คนไข้ที่มีความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือด กำลังใช้ยาละลายลิ่มเลือด มีภาวะติดเชื้อที่ผิวหนังบริเวณนั้น หรืออยู่ในช่วงตั้งครรภ์ รวมถึงไม่แนะนำให้ใช้ในบริเวณที่มีเส้นประสาทหรือหลอดเลือดสำคัญอยู่ใกล้ๆ เพราะอาจเกิดอันตรายได้