อาการท้องผูกเรื้อรังจากการกดทับลำไส้ใหญ่: ทำไมเข้าห้องน้ำแล้วยังเหมือนไม่สุด?

ทำไมจู่ๆ ถึงเข้าห้องน้ำลำบาก ทั้งที่กินผักเยอะแล้ว

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยความกังวลว่า ทำไมดูแลเรื่องอาหารการกิน กินผัก ดื่มน้ำ หรือออกกำลังกายตามสูตรเป๊ะๆ แล้ว แต่อาการถ่ายยากหรืออาการท้องผูกก็ยังไม่ยอมหายไปเสียที บางครั้งรู้สึกเหมือนมีอะไรบางอย่างมากั้นทางเดินอุจจาระไว้ จนกลายเป็นความทรมานเรื้อรังที่บั่นทอนคุณภาพชีวิต นี่คือสัญญาณเตือนที่หมออยากให้ลองหันมามองลึกลงไปว่า บางทีสาเหตุอาจไม่ได้มาจากพฤติกรรมการกินเพียงอย่างเดียว แต่อาจเป็น อาการท้องผูกเรื้อรังจากการกดทับลำไส้ใหญ่ ที่หลายคนมองข้ามไป

กลไกการถูกกดทับ: เมื่อลำไส้ไม่ได้ทำงานลำพัง

โดยปกติแล้ว ลำไส้ใหญ่ของเราจะมีการบีบตัวเพื่อขับเคลื่อนกากอาหารให้ออกไปตามจังหวะของมัน แต่ถ้ามีปัจจัยภายนอกมากดทับ หรือเบียดบังพื้นที่ในช่องท้อง ลำไส้จะเกิดอาการเหมือนถูกบีบให้แคบลง ทำให้กากอาหารผ่านไปได้ยากขึ้น หรือต้องใช้แรงเบ่งมหาศาลกว่าปกติ

สาเหตุที่ทำให้ลำไส้ถูกกดเบียดจนถ่ายไม่ออก

• ก้อนเนื้อในมดลูกหรือรังไข่: ในคุณผู้หญิง หากมีเนื้องอกที่มีขนาดใหญ่พอ จะสามารถเบียดลำไส้ใหญ่ส่วนปลายจนทำให้ทางผ่านแคบลง ส่งผลให้เกิดอาการท้องผูกเรื้อรัง
• การฝังตัวของพังผืดในช่องท้อง: ไม่ว่าจะเป็นพังผืดจากการผ่าตัดเก่าหรือภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ พังผืดเหล่านี้สามารถรัดหรือดึงรั้งลำไส้จนบิดเบี้ยวได้
• ภาวะไส้เลื่อนภายใน: ในบางกรณี ลำไส้บางส่วนอาจไปค้างอยู่ในช่องว่างที่ผิดปกติ ทำให้ลำไส้เกิดการกดทับกันเองจนอุจจาระค้าง
• ภาวะอ้วนหรือมีก้อนไขมันในช่องท้องมากเกินไป: แรงกดดันจากผนังหน้าท้องและอวัยวะภายในที่มีไขมันสะสมมาก ก็มีส่วนทำให้ลำไส้ขยับตัวได้ลำบากขึ้น

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ควรรีบมาปรึกษาหมอ

หากอาการท้องผูกไม่ได้เกิดจากพฤติกรรมเปลี่ยนไป แต่มีลักษณะเหล่านี้ หมอแนะนำว่าไม่ควรนิ่งนอนใจและควรเข้ารับการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม

• มีอาการท้องผูกสลับกับท้องเสียอย่างผิดปกติ
• คลำพบก้อนในช่องท้องหรือรู้สึกถึงความแน่นท้องที่ไม่หายไปแม้จะถ่ายอุจจาระแล้ว
• ถ่ายอุจจาระออกมาเป็นเลือด หรือมีลักษณะเรียวเล็กผิดปกติเหมือนดินสอ
• น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือเบื่ออาหารร่วมด้วย
• กินยาระบายมาเป็นเวลานานแต่ไม่ได้ผลเหมือนเดิม

เราจะตรวจหาสาเหตุที่แน่ชัดได้อย่างไร

เมื่ออาการท้องผูกส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน หมอจะเริ่มต้นจากการซักประวัติอย่างละเอียด รวมถึงการตรวจร่างกายทางหน้าท้อง หากสงสัยว่ามีการกดทับจริง หมออาจแนะนำการตรวจเพิ่มเติม เช่น การทำอัลตราซาวนด์ช่องท้อง การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ หรือในบางรายอาจต้องตรวจด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) เพื่อดูความสัมพันธ์ระหว่างอวัยวะต่างๆ ในช่องท้องให้ชัดเจนที่สุด การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุ ตั้งแต่การปรับยา การใช้กายภาพบำบัด ไปจนถึงการผ่าตัดแก้ไขในกรณีที่ตรวจพบก้อนเนื้องอกหรือพังผืดที่เป็นตัวการสำคัญ