อาการท้องผูกเรื้อรังจากการกดทับลำไส้ใหญ่: เมื่อมีอะไรบางอย่างมาขวางทางเดินอาหาร

ทำไมจู่ๆ ถึงขับถ่ายลำบาก? เข้าใจอาการท้องผูกเรื้อรังจากการกดทับลำไส้ใหญ่

เวลาคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาเรื่องท้องผูกเรื้อรัง หลายคนมักจะนึกถึงเรื่องการดื่มน้ำน้อยหรือกินผักไม่พอเป็นอันดับแรก แต่ในความเป็นจริงยังมีสาเหตุหนึ่งที่ซ่อนอยู่และมักถูกมองข้ามไป นั่นคือภาวะที่ลำไส้ใหญ่ถูกกดทับจากอวัยวะหรือก้อนเนื้อในช่องท้องจนทำให้การเคลื่อนตัวของอุจจาระทำได้ยากขึ้น เมื่อทางผ่านของลำไส้ถูกบีบหรือเบียด ก็เปรียบเสมือนท่อน้ำที่โดนทับไว้ ทำให้สิ่งของที่ควรจะไหลผ่านไปได้สะดวกกลับต้องติดขัดสะสมอยู่ภายใน

สัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่าไม่ใช่แค่ท้องผูกธรรมดา

อาการท้องผูกแบบที่เกิดจากการกดทับ มักมีจุดสังเกตที่แตกต่างจากการท้องผูกทั่วไป โดยคนไข้มักจะมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย:

• รู้สึกแน่นท้องหรือมีอาการปวดหน่วงๆ บริเวณช่องท้องส่วนล่างหรืออุ้งเชิงกราน
• ขับถ่ายยากขึ้นเรื่อยๆ แม้จะปรับพฤติกรรมการกินหรือดื่มน้ำแล้วแต่อาการก็ไม่ดีขึ้น
• อุจจาระมีลักษณะเรียวเล็กผิดปกติ เนื่องจากต้องผ่านช่องทางที่ถูกบีบแคบลง
• อาจมีอาการคลื่นไส้ หรือเบื่ออาหารร่วมด้วยเนื่องจากรู้สึกอึดอัดแน่นในช่องท้อง

สาเหตุที่ทำให้ลำไส้ถูกกดทับจนขับถ่ายไม่ได้

สิ่งภายนอกที่มากดทับลำไส้จนเป็นสาเหตุของอาการท้องผูกเรื้อรังจากการกดทับลำไส้ใหญ่ มักเกิดจากภาวะในช่องท้องที่ขยายตัวผิดปกติ อาทิ:

• เนื้องอกในมดลูกหรือรังไข่: โดยเฉพาะในผู้หญิง ก้อนเนื้อที่โตขึ้นในอุ้งเชิงกรานสามารถเบียดลำไส้ใหญ่ส่วนปลายได้โดยตรง
• ภาวะมดลูกโต: แรงกดดันจากมดลูกที่ขยายตัวผิดปกติส่งผลกระทบต่อทางเดินลำไส้ที่อยู่ใกล้เคียง
• ก้อนซีสต์ขนาดใหญ่: การมีถุงน้ำหรือก้อนในช่องท้องที่ไม่ได้รับการรักษาทิ้งไว้นานจนมีขนาดใหญ่ขึ้น
• ภาวะพังผืดในช่องท้อง: แผลเป็นจากการผ่าตัดเก่าที่อาจดึงรั้งลำไส้ให้ผิดรูปจนเกิดการตีบตัน

ขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง

หากอาการท้องผูกเรื้อรังไม่ตอบสนองต่อการปรับอาหารหรือใช้ยาระบาย หมอจำเป็นต้องมองหาความผิดปกติภายในช่องท้องด้วยวิธีเฉพาะเจาะจง ดังนี้:

• การซักประวัติและตรวจร่างกายอย่างละเอียด: หมอจะเริ่มจากการคลำหน้าท้องเพื่อหาความผิดปกติหรือก้อนเนื้อที่อาจซ่อนอยู่
• การตรวจภายในหรืออัลตราซาวด์ช่องท้อง: เป็นวิธีที่แม่นยำในการดูว่ามีเนื้องอก มดลูกโต หรือซีสต์ที่มากดทับลำไส้อยู่หรือไม่
• การส่องกล้องลำไส้ใหญ่: เพื่อดูว่ามีรอยตีบแคบจากภายนอกกดเข้ามาหรือมีปัญหาภายในตัวลำไส้เอง
• การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan): หากต้องการภาพที่ชัดเจนของอวัยวะรอบข้างเพื่อดูว่ามีการกดทับในตำแหน่งใดบ้าง

วิธีรักษา: แก้ที่ต้นเหตุเพื่อให้ลำไส้กลับมาทำงานได้ปกติ

การรักษาอาการนี้ไม่ได้จบที่การจ่ายยาระบาย แต่เป็นการจัดการกับสิ่งที่มากดทับลำไส้โดยตรง หากตรวจพบว่าเป็นเนื้องอกหรือซีสต์ การผ่าตัดนำก้อนเนื้อเหล่านั้นออกมักเป็นวิธีเดียวที่ทำให้ลำไส้กลับมาเคลื่อนไหวได้ตามธรรมชาติ เมื่อตัวกดทับถูกกำจัดออกไป การบีบตัวของลำไส้ก็จะกลับมาทำงานได้ดีขึ้น อาการท้องผูกเรื้อรังก็จะค่อยๆ หายไปเองโดยไม่ต้องพึ่งยาระบายในระยะยาว

หากคุณมีอาการท้องผูกเรื้อรังที่หาทางออกไม่ได้ อย่าปล่อยทิ้งไว้จนเรื้อรัง หรือพึ่งพายาระบายเพียงอย่างเดียว การมาพบหมอเพื่อตรวจหาสาเหตุที่แน่ชัดจะช่วยให้คุณกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีและขับถ่ายได้อย่างปกติสุขอีกครั้ง