เจ็บแปล๊บที่เข่า หมอนรองกระดูกข้อเข่าฉีกขาดหรือเปล่า มาเช็กอาการกัน

เสียงดังกร๊อบในเข่าพร้อมอาการปวดบวม สัญญาณเตือนจากข้อเข่า

เวลาที่หมอตรวจคนไข้ที่มีอาการเจ็บเข่า มักจะได้ยินประโยคคุ้นเคยว่า ตอนหมุนตัวเร็วๆ หรือตอนลุกขึ้นยืนแล้วได้ยินเสียงดังป๊อปในเข่า จากนั้นก็เริ่มมีอาการปวดบวมและขยับขาได้ไม่เหมือนเดิม อาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากกล้ามเนื้ออักเสบธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนว่าเกิดการบาดเจ็บของหมอนรองกระดูกข้อเข่าขึ้นแล้ว ซึ่งเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยไม่ว่าจะเป็นในนักกีฬาหรือคนทำงานทั่วไปที่ชอบออกกำลังกาย

หมอนรองกระดูกข้อเข่าคืออะไร ทำไมถึงบาดเจ็บได้ง่ายจัง

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ลองนึกถึงข้อเข่าของเราที่เป็นจุดบรรจบกันของกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้ง ระหว่างกระดูกสองชิ้นนี้จะมีแผ่นกระดูกอ่อนรูปพระจันทร์เสี้ยวทำหน้าที่เหมือนโช้คอัพ คอยรองรับน้ำหนักและลดแรงกระแทกเวลาที่เราเดิน วิ่ง หรือกระโดด

เจ้าแผ่นโช้คอัพตัวนี้แหละครับคือหมอนรองกระดูกข้อเข่า (Meniscus) ซึ่งมีความยืดหยุ่นแต่ก็รับแรงกดมหาศาล หากเราทำท่าทางที่ฝืนธรรมชาติของข้อเข่า เช่น การบิดหมุนเข่ากะทันหันขณะที่เท้าปักอยู่กับพื้น หรือการรับแรงกระแทกแรงๆ ก็ทำให้หมอนรองกระดูกชิ้นนี้ปริแตกหรือฉีกขาดได้ไม่ยากเลย

เช็กอาการเบื้องต้น เจ็บแบบไหนเข้าข่ายหมอนรองกระดูกมีปัญหา

เวลาที่หมอซักประวัติและตรวจร่างกายคนไข้ อาการเด่นๆ ที่มักจะฟ้องว่าหมอนรองกระดูกข้อเข่าได้รับบาดเจ็บจะมีอยู่ด้วยกันไม่กี่อย่าง ลองสำรวจตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้ไหม

• ปวดลึกๆ ในข้อเข่า: โดยเฉพาะเวลาพยายามงอเข่าสุดเหยียดเข่าสุด หรือเวลาต้องลงน้ำหนักเดิน
• เข่าบวมขึ้นเรื่อยๆ: อาการบวมอาจจะไม่เกิดขึ้นทันทีหลังเจ็บ แต่จะค่อยๆ บวมขึ้นภายใน 24 ชั่วโมงเพราะมีน้ำสะสมในข้อ
• อาการเข่าติดขยับไม่ได้: รู้สึกเหมือนมีอะไรมาขัดอยู่ในข้อ งอได้ไม่สุด หรือเหยียดขาตรงไม่ได้เหมือนมีตัวล็อก
• ความรู้สึกเข่าทรุด: ยืนแล้วรู้สึกว่าขาไม่มีแรง ทรงตัวไม่อยู่ เหมือนเข่าจะหลุด

วิธีรักษาเมื่อหมอนรองกระดูกบาดเจ็บ

ข่าวดีคือ ไม่ใช่การบาดเจ็บทุกเคสจะต้องจบลงที่ห้องผ่าตัดเสมอไปครับ แนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงและตำแหน่งที่ฉีกขาด โดยแพทย์จะแบ่งการดูแลรักษาออกเป็นแนวทางหลักๆ ดังนี้

การดูแลรักษาเบื้องต้นด้วยวิธีธรรมชาติ

สำหรับเคสที่ฉีกขาดไม่มาก หรืออาการไม่รุนแรง ร่างกายสามารถฟื้นฟูได้เองหากเราดูแลให้ถูกวิธี หลักการสำคัญคือการพักการใช้งาน งดกิจกรรมที่ต้องกระโดดหรือบิดเข่า ร่วมกับการทำกายภาพบำบัดเพื่อเสริมสร้างกล้ามเนื้อรอบหัวเข่าให้แข็งแรงมาช่วยพยุงข้อแทน

การผ่าตัดส่องกล้องรักษาข้อเข่า

หากหมอนรองกระดูกฉีกขาดในส่วนที่มีเลือดมาเลี้ยงน้อย หรืออาการขัดล็อกรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันมากๆ แพทย์อาจพิจารณาการผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่า (Arthroscopic Surgery) ซึ่งเป็นวิธีที่มีแผลผ่าตัดขนาดเล็ก เจ็บน้อย และฟื้นตัวไว โดยแพทย์จะทำการเย็บซ่อมแซมส่วนที่ฉีกขาดหรือตัดแต่งส่วนที่เสียหายออกเพื่อให้เข่ากลับมาใช้งานได้ใกล้เคียงปกติที่สุด

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างไรให้เข่ากลับมาแข็งแรง

ไม่ว่าจะผ่านการผ่าตัดมาแล้วหรือกำลังอยู่ในช่วงรักษาตัว การดูแลตัวเองในชีวิตประจำวันเป็นเรื่องสำคัญมาก หมอแนะนำให้หลีกเลี่ยงท่าทางที่ต้องงอเข่าลึกๆ เช่น การนั่งยองๆ นั่งพับเพียบ หรือการยกของหนักในท่าที่ไม่ถูกต้อง รวมถึงการควบคุมน้ำหนักตัวไม่ให้เกินเกณฑ์ เพื่อลดภาระการแบกรับน้ำหนักของข้อเข่าในระยะยาวครับ