ผลเลือดซิฟิลิสเป็นบวก ต้องตรวจยืนยันด้วยวิธีจำเพาะ TPPA หรือ FTA-ABS หรือไม่

ทำไมผลเลือดตรวจคัดกรองเบื้องต้นถึงยังวางใจไม่ได้ทั้งหมด

หลายคนที่มาปรึกษาหมอด้วยความกังวลใจหลังจากได้รับแจ้งว่าผลเลือดตรวจซิฟิลิสเบื้องต้นเป็นบวก มักจะตกใจและคิดว่าตัวเองติดเชื้ออย่างแน่นอนแล้ว แต่ในความเป็นจริง การตรวจวิธีแรกที่เรียกกันว่า Non-treponemal test (เช่น RPR หรือ VDRL) เป็นเพียงการตรวจหาภูมิคุ้มกันที่ร่างกายสร้างขึ้นเพื่อตอบสนองต่อการบาดเจ็บของเซลล์ ซึ่งบางครั้งอาจให้ผลบวกปลอมได้จากหลายสาเหตุ เช่น การตั้งครรภ์ โรคภูมิคุ้มกันทำลายตัวเอง หรือการติดเชื้ออื่นๆ

การยืนยันผลการตรวจด้วยวิธีจำเพาะคืออะไรและสำคัญอย่างไร

เมื่อผลการตรวจเบื้องต้นให้ผลบวก หมอจำเป็นต้องส่งตรวจต่อด้วยวิธีที่เรียกว่า Treponemal test เพื่อเป็นการยืนยันให้ชัดเจนว่าร่างกายมีการติดเชื้อซิฟิลิสจริงหรือไม่ โดยวิธีที่นิยมและได้มาตรฐานคือ TPPA (Treponema pallidum particle agglutination) หรือ FTA-ABS (Fluorescent treponemal antibody absorption)

วิธีเหล่านี้มีความแม่นยำสูงมาก เพราะเป็นการตรวจหาแอนติบอดีที่จำเพาะเจาะจงต่อเชื้อซิฟิลิสโดยตรง หากผลตรวจวิธีเหล่านี้ออกมาเป็นบวก นั่นหมายความว่าร่างกายเคยได้รับเชื้อซิฟิลิสเข้ามาจริงๆ ไม่ใช่ผลลวงที่เกิดจากสภาวะอื่น

ความแตกต่างระหว่าง TPPA กับ FTA-ABS

วิธี TPPA: เน้นความแม่นยำและอ่านผลได้ชัดเจน

TPPA เป็นวิธีที่ห้องปฏิบัติการนิยมใช้บ่อยที่สุด เนื่องจากขั้นตอนการทำค่อนข้างตรงไปตรงมาและแปลผลได้ง่าย โดยตรวจดูการจับตัวกันของอนุภาคที่เคลือบด้วยเชื้อซิฟิลิสเมื่อเจอกับซีรัมของผู้ป่วย ซึ่งมีความไวและมีความจำเพาะสูงมากในการยืนยันโรค

วิธี FTA-ABS: อีกหนึ่งทางเลือกในกรณีที่ผลยังก้ำกึ่ง

สำหรับ FTA-ABS จะเป็นการใช้กล้องฟลูออเรสเซนต์ส่องดูการจับตัวของแอนติบอดีในเลือดกับเชื้อซิฟิลิสภายใต้สภาวะพิเศษ วิธีนี้ถือเป็นวิธีมาตรฐานดั้งเดิมที่มีความละเอียดสูง มักถูกนำมาใช้ในกรณีที่ผลจากวิธีอื่นยังไม่ชัดเจน หรือต้องการความมั่นใจสูงสุดในการวินิจฉัย

ขั้นตอนหลังจากทราบผลยืนยันแล้ว

เมื่อผลการยืนยันด้วยวิธีจำเพาะเป็นบวก ขั้นตอนต่อไปคือการประเมินจากแพทย์ว่าผู้ป่วยอยู่ในระยะใดของโรค เพื่อวางแผนการรักษาที่ถูกต้อง หมอจะทำการซักประวัติ ตรวจร่างกาย และอาจมีการตรวจระดับภูมิคุ้มกัน (RPR titer) ควบคู่ไปด้วย เพื่อดูว่าเป็นการติดเชื้อใหม่หรือการติดเชื้อเก่าที่เคยรักษาไปแล้ว

การยืนยันผลที่ถูกต้องถือเป็นกุญแจสำคัญ เพราะการรักษาซิฟิลิสมีแนวทางชัดเจนด้วยยาปฏิชีวนะ ดังนั้นหากผลตรวจชัดเจน ก็จะช่วยลดความวิตกกังวลที่ไม่จำเป็นและนำไปสู่การรักษาที่หายขาดได้รวดเร็วขึ้น