ลูกตาบวมแดงตรงหัวตา อันตรายแค่ไหนที่พ่อแม่ต้องรีบเช็ก

ลูกตื่นมาแล้วหัวตาบวมแดง เกิดจากอะไรกันแน่นะ?

เวลาเห็นลูกรักตื่นนอนมาแล้วมีอาการตาบวม โดยเฉพาะตรงหัวตาใกล้ๆ สันจมูก แดงๆ ช้ำๆ หรือมีตุ่มเล็กๆ ขึ้น หัวอกคนเป็นพ่อเป็นแม่คงอดกังวลไม่ได้ว่าลูกไปโดนอะไรแมลงสัตว์กัดต่อย หรือเกิดจากอะไรที่น่ากลัวหรือเปล่า ในฐานะหมอเด็กที่เจอเคสแบบนี้บ่อยๆ อยากชวนคุณพ่อคุณแม่มาทำความเข้าใจเรื่อง อาการบวมแดงบริเวณหัวตาในเด็ก ไปทีละนิด เพื่อจะได้แยกออกว่าอันไหนแค่เคืองตาธรรมดา และอันไหนที่ต้องรีบพามาหาหมอทันที

ท่อน้ำตาอุดตัน ตัวการคลาสสิกของเด็กเล็ก

ถ้าลูกยังเป็นเบบี้ตัวน้อยช่วงขวบปีแรก แล้วมีอาการหัวตาแฉะ มีขี้ตาบวมๆ แดงๆ เป็นๆ หายๆ บ่อยครั้งต้นเหตุหลักมักมาจากท่อน้ำตาอุดตันครับ ปกติแล้วน้ำตาของเราจะระบายลงจมูกผ่านรูเล็กๆ ที่หัวตา แต่ในเด็กบางคนท่อนี้ยังเปิดไม่เต็มที่ พอน้ำตาระบายไม่ทันก็เกิดการคั่ง มีขี้ตาอุดกั้น จนทำให้รอบหัวตาเกิดการอักเสบ บวมแดงขึ้นมาได้ ซึ่งส่วนใหญ่ไม่รุนแรง แค่ใช้วิธีนวดหัวตาเบาๆ ตามที่หมอแนะนำ อาการก็จะดีขึ้นเองเมื่อโตขึ้น

ต่อมไขมันที่เปลือกตาอักเสบ หรือที่เราคุ้นเคยว่ากุ้งยิง

อีกหนึ่งสาเหตุที่พบได้บ่อยไม่แพ้กันคือ ตากุ้งยิง หรือการอักเสบของต่อมไขมันบริเวณเปลือกตาใกล้หัวตา เด็กๆ มักจะขยี้ตาบ่อยเพราะมือไม่สะอาด เชื้อโรคก็เลยเข้าไปอุดตันจนกลายเป็นตุ่มแดงบวมเป่งตรงหัวตา บางทีบวมมากจนลามไปทั้งเปลือกตาจนลืมตาไม่ขึ้น เวลาเจอแบบนี้เด็กจะเจ็บและเคืองตามากเป็นพิเศษ

ระวังการติดเชื้อรุนแรงที่ลามเข้าเนื้อเยื่อรอบดวงตา

อันนี้คือจุดที่หมออยากให้คุณพ่อคุณแม่สังเกตให้ดีที่สุด อาการบวมแดงตรงหัวตาบางครั้งอาจไม่ใช่แค่ตากุ้งยิงธรรมดา แต่เป็นการติดเชื้อของเนื้อเยื่อรอบเบ้าตา ซึ่งอาจลุกลามมาจากไซนัสอักเสบ หรือแผลรอยข่วนแมลงสัตว์กัดต่อยแถวใบหน้า เชื้อแบคทีเรียพวกนี้มันเก่งและกระจายตัวไวมาก ถ้าปล่อยไว้ อันตรายมาก เพราะอาจลุกลามเข้าสู่เบ้าตาและสมองได้

อาการแบบไหนที่แปลว่าต้องรีบพามาหาหมอทันที?

ถ้าลูกมีอาการบวมแดงแค่เล็กน้อย ไม่มีไข้ กินได้นอนหลับปกติ อาจจะรอดูอาการสักวันสองวันได้ แต่ถ้ามีสัญญาณเตือนเหล่านี้เมื่อไหร่ ห้ามรอดูเด็ดขาด ต้องพามาพบแพทย์ด่วน:

• บวมลามหนักมาก จนหนังตาปิด ลืมตาไม่ขึ้น
• ลูกมีไข้สูง ร่วมกับอาการซึม งอแงผิดปกติ
• กรอกตาไม่สะดวก หรือมองเห็นภาพซ้อน เจ็บเวลาขยับตา
• มีหนองไหล ออกมาจากบริเวณหัวตาหรือเปลือกตาอย่างเห็นได้ชัด

การดูแลเบื้องต้นที่บ้านก่อนมาเจอหมอ

ระหว่างที่รอนำตัวน้องมาโรงพยาบาล หรือถ้าเป็นอาการบวมเล็กน้อยจากการระคายเคือง สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่พอจะทำได้คือการใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำอุ่นจัดๆ (ไม่อุ่นจนลวกผิวเด็ก) มาประคบเบาๆ บริเวณหัวตาครั้งละสิบถึงสิบห้านาที วันละสองถึงสามครั้ง ช่วยลดอาการบวมและระบายหัวหนองได้ดีขึ้น ห้ามบีบหรือเค้นหัวตาของลูกเด็ดขาด เพราะจะยิ่งทำให้เชื้อโรคกระจายตัวหนักกว่าเดิม และที่สำคัญอย่าเพิ่งไปหาซื้อยาหยอดตามาหยอดเองโดยที่หมอยังไม่ได้ตรวจ เพราะถ้าเป็นเชื้อไวรัสหรือแผลที่กระจกตา การใช้ยาผิดประเภทอาจทำให้ตาบอดได้เลยครับ