ลูกตาบวมแดงตรงหัวตา อันตรายแค่ไหนที่พ่อแม่ต้องรู้

เวลาที่คุณพ่อคุณแม่เห็นลูกรักตื่นมาแล้วมีอาการตาบวม แดง หรือมีตุ่มเล็กๆ บริเวณหัวตา มักจะตกใจและกังวลกันมาก เพราะดวงตาเป็นอวัยวะที่บอบบางและสำคัญที่สุด การเห็นลูกขยี้ตาบ่อยๆ หรือบ่นว่าเจ็บตรงหัวตา ยิ่งทำให้คนเป็นพ่อเป็นแม่นั่งไม่ติด วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังว่า อาการบวมแดงบริเวณหัวตาในเด็ก เกิดจากอะไรได้บ้าง แบบไหนแค่พักผ่อนไม่พอ และแบบไหนที่ต้องรีบพามาหาหมอทันที

ลูกหัวตาบวมแดง เกิดจากอะไรได้บ้าง?

ถ้าพูดถึงบริเวณหัวตาของเด็ก ปัญหาหลักๆ มักจะหนีไม่พ้นเรื่องของการอักเสบ การติดเชื้อ หรือความผิดปกติตั้งแต่กำเนิด โดยสาเหตุที่หมอพบบ่อยในห้องตรวจมีดังนี้

• ท่อน้ำตาอุดตัน: มักเจอในเด็กทารกตั้งแต่แรกเกิด สังเกตได้ว่าลูกจะมีน้ำตาเอ่อคลอเบ้าตลอดเวลา มีขี้ตาแฉะ และพอบริเวณหัวตาอักเสบก็จะเริ่มบวมแดงขึ้นมา
• การอักเสบของถุงน้ำตา: ต่อเนื่องมาจากท่อน้ำตาอุดตัน แล้วมีเชื้อโรคเข้าไปสะสม ทำให้บริเวณหัวตาบวมเป่ง แดง ร้อน และอาจมีหนองไหลออกมาเวลาที่หมอกดเบาๆ ตรงหัวตา
• ตุ่มนูนอักเสบหรือฝีที่หัวตา: เกิดจากการติดเชื้อที่ต่อมไขมันบริเวณเปลือกตาใกล้หัวตา คล้ายๆ อาการกุ้งยิง แต่จะอยู่ชิดหัวตามากกว่า ทำให้เด็กเจ็บและบวมแดง
• แมลงสัตว์กัดต่อย: เด็กๆ ผิวบอบบาง เวลาโดนยุงหรือแมลงกัดบริเวณหัวตา จะบวมแดงและคันมากจนเด็กเผลอเอามือขยี้ ทำให้ยิ่งบวมลามไปทั่วตา
• ภูมิแพ้ขึ้นตา: อาการคันจากฝุ่นหรืออากาศเปลี่ยน ทำให้เด็กขยี้ตาแรงจนเนื้อเยื่อรอบหัวตาบวมและแดงอักเสบ

สังเกตอย่างไร ว่าอาการแบบนี้คือท่อน้ำตาอุดตันหรือแค่ตาอักเสบธรรมดา?

หลายคนมักสับสนระหว่างท่อน้ำตาอุดตันกับตาอักเสบจากการติดเชื้อทั่วไป หมอมีวิธีสังเกตง่ายๆ ที่บ้านคือ ถ้าเป็นท่อน้ำตาอุดตัน เด็กมักจะมีน้ำตาไหลเองตลอดเวลาโดยไม่ได้ร้องไห้ ตั้งแต่ช่วงเดือนแรกๆ หลังคลอด ร่วมกับมีขี้ตาเหนียวข้นตื่นมาติดตา แต่ถ้าจู่ๆ วันดีคืนดีบริเวณหัวตาเกิดบวมขึ้นมาเป็นก้อนแข็งๆ แดง กดแล้วเจ็บ นั่นแสดงว่าเริ่มมีการติดเชื้ออักเสบของถุงน้ำตาแทรกซ้อนแล้ว

วิธีดูแลเบื้องต้นเมื่อลูกหัวตาบวมแดงที่บ้าน

ระหว่างที่ยังไม่ได้มาพบแพทย์ หากอาการยังไม่รุนแรง คุณพ่อคุณแม่สามารถดูแลเบื้องต้นได้ดังนี้

• งดการขยี้ตาเด็ดขาด: ต้องคอยห้ามไม่ให้ลูกเอามือขยี้ตา เพราะจะทำให้เชื้อโรคกระจายและอักเสบหนักขึ้น
• เช็ดทำความสะอาดด้วยน้ำสะอาด: ใช้สำลีสะอาดชุบน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว เช็ดทำความสะอาดขี้ตาจากหัวตาออกไปยังหางตาเบาๆ วันละหลายๆ ครั้ง
• นวดบริเวณหัวตาเบาๆ: กรณีที่หมอวินิจฉัยว่าเป็นท่อน้ำตาอุดตัน การนวดบริเวณหัวตา (โคนจมูกด้านใน) จะช่วยกระตุ้นให้น้ำตาระบายได้ดีขึ้น แต่ต้องทำตามวิธีที่แพทย์แนะนำอย่างเคร่งครัด

อาการแบบไหนที่พามาหาหมอทันที อย่าปล่อยไว้

ดวงตาของเด็กมีความสำคัญมาก หากคุณพ่อคุณแม่พบอาการเหล่านี้ ควรรีบพามาพบจักษุแพทย์เด็กโดยเร็วที่สุด

• ลูกมีไข้ร่วมกับอาการบวมแดงที่ลามไปทั่วเปลือกตาหรือใบหน้า
• บวมมากจนลืมตาไม่ขึ้น หรือตาดำดูขุ่นมัว
• มีหนองไหลออกมาจากบริเวณหัวตาชัดเจน
• ลูกร้องกวนงอแงมากจากอาการปวดตา และการมองเห็นดูผิดปกติ

สุดท้ายนี้ อาการบวมแดงบริเวณหัวตาในเด็กส่วนใหญ่สามารถรักษาให้หายขาดได้ หากได้รับการวินิจฉัยและดูแลอย่างถูกต้องตั้งแต่เนิ่นๆ คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องตื่นตระหนกจนเกินไป แต่ก็ไม่ควรนิ่งนอนใจปล่อยทิ้งไว้ครับ