วิธีเลือกผ้าอ้อมและไซส์ให้ลูกน้อย ใส่สบาย ไม่แพ้ ไม่รั่วซึม

ปัญหาเรื่องก้นแดงและผื่นผ้าอ้อมที่หมอเจอทุกวัน

เวลาคุณพ่อคุณแม่พาเจ้าตัวเล็กมาหาที่คลินิก สิ่งหนึ่งที่มักจะมาบ่นให้ฟังอยู่เสมอคือเรื่องก้นลูกแดง ผื่นขึ้น หรือลูกใส่ผ้าอ้อมแล้วชอบงอแง บางทีก็รั่วซึมเลอะเสื้อผ้าตอนกลางคืน ปัญหาเหล่านี้ส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากตัวโรคที่ร้ายแรงอะไรครับ แต่มักจะมาจากการเลือกประเภทหรือขนาดของผ้าอ้อมที่ไม่เหมาะกับผิวและสรีระของเด็ก

ในฐานะหมอเด็กและคนดูแลสุขภาพครอบครัว ผมอยากบอกว่าเรื่องผ้าอ้อมนี่ไม่ใช่เรื่องเล็กๆ เลยครับ เพราะผิวของเด็กทารกนั้นบางและบอบบางมาก การเลือกไอเทมชิ้นนี้ให้ถูกต้องจึงเป็นปราการด่านแรกในการปกป้องผิวลูกรักให้ห่างไกลจากผดผื่นและความอับชื้น

ผ้าอ้อมสำเร็จรูปหรือผ้าอ้อมผ้า แบบไหนดีกว่ากันสำหรับผิวลูก?

คำถามคลาสสิกที่ผมมักจะโดนถามบ่อยมากระหว่างตรวจ คือเราควรเลือกผ้าอ้อมแบบไหนดี ระหว่างแบบสำเร็จรูป (Disposable Diapers) กับผ้าอ้อมผ้าแบบดั้งเดิม (Cloth Diapers) ความจริงคือทั้งสองแบบมีข้อดีข้อเสียต่างกันครับ ขึ้นอยู่กับวิถีชีวิตของแต่ละครอบครัว

ผ้าอ้อมสำเร็จรูป ข้อดีความสะดวกและการซึมซับ

ผ้าอ้อมสำเร็จรูปเด่นมากๆ ในเรื่องความสะดวกสบาย เหมาะกับยุคสมัยที่เร่งรีบและตอนกลางคืนที่ไม่อยากตื่นมาเปลี่ยนผ้าอ้อมบ่อยๆ ตัวเจลซึมซับด้านในช่วยดึงความเปียกชื้นออกห่างจากผิวเด็กได้ดี ทำให้ผิวนูกแห้งสบายยาวนานขึ้น แต่ข้อเสียคือราคาค่อนข้างสูง และถ้าปล่อยให้ใส่จนอับชื้นนานเกินไปก็เสี่ยงต่อการเกิดผื่นผ้าอ้อมได้เช่นกัน

ผ้าอ้อมผ้าแบบซักได้ ทางเลือกธรรมชาติเพื่อผิวแพ้ง่าย

ส่วนผ้าอ้อมผ้าแบบดั้งเดิมหรือแบบสมัยใหม่ที่นำมาซักได้ ข้อดีคือระบายอากาศได้ดีเยี่ยม ไม่มีสารเคมีเจือปน ประหยัดค่าใช้จ่ายในระยะยาว และเหมาะกับเด็กที่มีผิวแพ้ง่ายมากๆ แต่ข้อเสียคือซึมซับได้น้อยกว่า ทำให้ต้องขยันเปลี่ยนบ่อยขึ้น และคุณพ่อคุณแม่ต้องเหนื่อยกับการซักและตาก

เทคนิคการเทียบไซส์ผ้าอ้อม น้ำหนักลูกเท่านี้ควรใส่เบอร์อะไร?

เรื่องขนาดนี่สำคัญมากๆ ครับ หลายบ้านมักจะซื้อไซส์เดิมตุนไว้เยอะๆ พอลูกโตขึ้นน้ำหนักเพิ่ม ผ้าอ้อมก็เริ่มคับ ทำให้ขอบยางยืดไปเสียดสีกับผิวจนเกิดรอยแดง หรือถ้าใส่หลวมเกินไปก็จะมีปัญหาเรื่องการรั่วซึม

เกณฑ์หลักในการเลือกขนาดคือดูที่น้ำหนักตัวของเด็กเป็นหลัก แต่สรีระของเด็กแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนจ้ำม่ำ ช่วงขาใหญ่ บางคนผอมสูง ดังนั้นตัวเลขน้ำหนักบนห่อจึงเป็นแค่ไกด์ไลน์เบื้องต้นเท่านั้น

• ไซส์ Newborn (NB): เหมาะกับทารกแรกเกิดน้ำหนักไม่เกิน 5 กิโลกรัม ออกแบบมาให้เว้าสะดือเพื่อป้องกันการเสียดสีกับแผลสะดือที่ยังไม่หลุด
• ไซส์ S และ M: เหมาะกับเด็กเริ่มโต น้ำหนักประมาณ 4 ถึง 11 กิโลกรัม ช่วงนี้เด็กเริ่มขยับตัวเยอะ ต้องเลือกแบบที่ขอบขาไม่รัดแน่นจนเกินไป
• ไซส์ L, XL ขึ้นไป: สำหรับเด็กวัยคลานและวัยเดิน น้ำหนักตั้งแต่ 9 หรือ 12 กิโลกรัมขึ้นไป ช่วงนี้แนะนำให้เริ่มมองหาแบบกางเกง (Pants) เพราะใส่ง่ายเวลาลูกดิ้น

เช็กลิสต์ด่วน! สัญญาณเตือนแบบไหนแปลว่าผ้าอ้อมเริ่มคับเกินไป?

ถ้าคุณพ่อคุณแม่ไม่แน่ใจว่าตอนนี้ควรขยับไซส์ผ้าอ้อมให้ลูกหรือยัง ให้ลองเช็กสัญญาณเหล่านี้ดูครับ

• มีรอยแดงลึกบริเวณขอบขาหรือรอบเอวหลังถอดผ้าอ้อม
• ตัวผ้าอ้อมปิดสะดือไม่มิด หรือขอบเอวอยู่ต่ำเกินไป
• เกิดอาการรั่วซึมบ่อยๆ ทั้งที่เพิ่งเปลี่ยนได้ไม่นาน
• ลูกดูอึดอัด ขยับตัวไม่สะดวก หรือชอบเอามือมาดึงบริเวณผ้าอ้อม

เคล็ดลับดูแลผิวลูกน้อยไม่ให้เกิดผื่นผ้าอ้อมกวนใจ

นอกจากการเลือกประเภทและขนาดที่ถูกต้องแล้ว การดูแลความสะอาดก็เป็นหัวใจสำคัญครับ ควรเปลี่ยนผ้าอ้อมทุกๆ 3 ถึง 4 ชั่วโมง หรือเปลี่ยนทันทีหลังจากลูกขับถ่ายอุจจาระ ทุกครั้งที่เปลี่ยนควรทำความสะอาดด้วยน้ำเปล่าหรือผ้าเปียกที่ไม่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์และน้ำหอม จากนั้นปล่อยให้ผิวแห้งสนิทสักครู่ก่อนใส่ผืนใหม่ และอาจทาครีมป้องกันผื่นผ้าอ้อม (Barrier Cream) บางๆ เพื่อช่วยเคลือบผิวไม่ให้สัมผัสกับความเปียกชื้นโดยตรงครับ