ลูกหายใจมีเสียงวี๊ดหลังหายจากอาร์เอสวี ระวังโรคหอบหืดเทียมที่พ่อแม่ต้องรู้

ช่วงนี้คุณแม่หลายคนพาเจ้าตัวเล็กมาหาหมอด้วยอาการไอเรื้อรังและหายใจมีเสียงดังวี๊ด ทั้งที่ก่อนหน้านี้เพิ่งหายจากการติดเชื้ออาร์เอสวีไปได้ไม่นาน พ่อแม่หลายท่านก็เริ่มกังวลว่าลูกกำลังเป็นโรคหอบหืดจริงหรือไม่ ในฐานะหมอเด็ก วันนี้อยากชวนมาทำความเข้าใจกับภาวะที่เรียกว่า โรคหอบหืดเทียมหลังติดเชื้ออาร์เอสวี ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้บ่อยแต่สร้างความตกใจให้คนในครอบครัวได้ไม่น้อย

เชื้ออาร์เอสวีตัวร้าย ทำไมถึงทิ้งร่องรอยไว้ที่หลอดลมของลูกน้อย

เวลาที่เด็กเล็กติดเชื้อไวรัสอาร์เอสวี เจ้าเชื้อตัวนี้ไม่ได้ทำให้แค่มีไข้หรือน้ำูกไหลธรรมดา แต่มันมักจะลงไปก่อกวนหลอดลมฝอยส่วนปลาย ทำให้เนื้อเยื่อบุหลอดลมเกิดการบวมอักเสบ มีเสมหะปริมาณมาก และทำให้กล้ามเนื้อรอบหลอดลมเกิดการหดเกร็ง แม้ว่าตัวไวรัสจะหายไปจากร่างกายแล้ว แต่หลอดลมที่เคยบอบช้ำยังต้องใช้เวลาฟื้นตัวนานหลายสัปดาห์หรือเป็นเดือน ช่วงเวลานี้เองที่หลอดลมของเด็กจะไวต่อสิ่งกระตุ้นรอบตัวเป็นพิเศษ ไม่ว่าจะเป็นอากาศเย็น ฝุ่น หรือมลพิษ

อาการแบบไหนที่เรียกว่าโรคหอบหืดเทียม และต่างจากหอบหืดแท้อย่างไร

ลักษณะเด่นของภาวะนี้คือ ลูกจะมีอาการไอแห้งๆ หรือไอมีเสมหะ หายใจเร็ว หายใจเหนื่อยจนซี่โครงบุ๋ม และเวลาหายใจออกจะได้ยินเสียงวี๊ดเบาๆ เหมือนนกหวีด อาการเหล่านี้มักจะกำเริบขึ้นมาเวลาที่เด็กเป็นหวัดซ้ำ หรือเจออากาศเปลี่ยนแปลง ความต่างที่สำคัญระหว่างโรคหอบหืดเทียมกับโรคหอบหืดแท้ก็คือ ในกลุ่มหอบหืดเทียม อาการเหล่านี้จะค่อยๆ ดีขึ้นและหายขาดไปได้เองเมื่อเด็กโตขึ้นและหลอดลมเติบโตแข็งแรงขึ้น ต่างจากหอบหืดแท้ที่มีปัจจัยเรื่องกรรมพันธุ์และภูมิแพ้เข้ามาเกี่ยวข้องและมักเป็นเรื้อรัง

วิธีดูแลลูกรักเมื่อหลอดเลมอักเสบไวต่อสิ่งกระตุ้น

เมื่อลูกผ่านพ้นช่วงติดเชื้อเฉียบพลันมาแล้ว การดูแลประคับประคองที่บ้านมีความสำคัญมากเพื่อไม่ให้หลอดลมเกิดการหดเกร็งซ้ำ

• หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น: งดพาไปในที่แออัด หลีกเลี่ยงควันบุหรี่ ฝุ่นพีเอ็มสองจุดห้า และอากาศที่เย็นจัดจากแอร์หรือพัดลมที่เป่าใส่ตัวโดยตรง
• ดื่มน้ำอุ่นบ่อยๆ: ช่วยให้เสมหะที่เหนียวข้นในหลอดลมละลายและขับออกมาได้ง่ายขึ้น
• พ่นยาขยายหลอดลมตามแพทย์สั่ง: ในเด็กบางรายที่หลอดลมไวมาก แพทย์อาจพิจารณาให้ใช้ยาพ่นขยายหลอดลมหรือยาลดการอักเสบชนิดสูดชั่วคราว เพื่อช่วยเปิดทางเดินหายใจให้โล่งขึ้น

สัญญาณเตือนภัยแบบไหนที่ต้องรีบพามาโรงพยาบาลด่วน

แม้ว่าอาการหอบหืดเทียมส่วนใหญ่จะดีขึ้นได้ด้วยการดูแลตามอาการ แต่คุณพ่อแม่ต้องคอยสังเกตความผิด 1 ปัจจัยสำคัญที่แปลว่าลูกอาจมีภาวะทางเดินหายใจล้มเหลว ได้แก่ ลูกหายใจเร็วมากจนพูดเป็นประโยคไม่ได้ ปีกจมูกบานเวลาหายใจ ชายโครงหรือคอ บุ๋มลึกมาก ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มมีสีคล้ำ รวมถึงมีอาการซึมลง ไม่ยอมดื่มนมหรือน้ำ หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบพาไปพบแพทย์ทันทีโดยไม่ต้องรอให้ถึงนัด