ลูกหายใจมีเสียงวี๊ดไม่หาย หลังหายจากไวรัสอาร์เอสวี ระวังโรคหอบหืดเทียมถามหา

ช่วงนี้คุณพ่อคุณแม่หลายท่านที่เพิ่งพาลูกน้อยผ่านพ้นวิกฤตโรคติดเชื้อทางเดินหายใจจากไวรัสอาร์เอสวีมาได้ อาจจะโล่งใจไปเปลาะหนึ่ง แต่พอสังเกตดีๆ กลับพบว่าลูกยังคงมีอาการหายใจมีเสียงวี๊ด ไอเรื้อรัง หรือเหนื่อยง่ายเวลาวิ่งเล่น เหมือนกับเด็กที่เป็นโรคหอบหืด ทั้งที่ก่อนหน้านี้ไม่เคยเป็นมาก่อน อาการแบบนี้แหละครับที่หมออยากชวนมาทำความรู้จักกันให้ลึกซึ้ง เพราะมันคือภาวะที่เรียกว่าโรคหอบหืดเทียมหลังติดเชื้ออาร์ ซึ่งมักสร้างความกังวลใจให้กับคนในครอบครัวเป็นอย่างมาก

เชื้อไวรัสอาร์เอสวีตัวร้าย ทิ้งร่องรอยอะไรไว้ในหลอดลมของลูก

เวลาที่เด็กเล็กติดเชื้อไวรัสอาร์เอสวี เจ้าเชื้อตัวนี้ไม่ได้แค่มุดเข้าไปทำให้มีน้ำูกหรือไข้ธรรมดานะครับ แต่มันชอบโจมตีเยื่อบุทางเดินหายใจส่วนล่าง หลอดลมของเด็กจะเกิดอาการอักเสบ บวมแดง และมีเสมหะเหนียวข้นไปอุดตัน ถึงแม้ว่าตัวเชื้อไวรัสจะหายไปจากร่างกายแล้ว แต่ร่องรอยความเสียหายที่เกิดขึ้นทำให้หลอดลมของเด็กยังคงมีความไวผิดปกติ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่าหลอดลมไวเกิน เวลาโดนสิ่งกระตุ้นนิดหน่อย เช่น อากาศเปลี่ยน ฝุ่น หรือมลพิษ หลอดลมก็จะหดเกร็งตัวทันที ทำให้เกิดเสียงหายใจผิดปกติที่คล้ายคลึงกับโรคหอบหืดอย่างมาก

สังเกตอย่างไรว่าอาการแบบนี้ไม่ใช่โรคหอบหืดแท้ๆ

คุณพ่อคุณแม่อาจจะกังวลว่าลูกจะต้องเป็นหอบหืดไปตลอดชีวิตหรือเปล่า หมอต้องบอกอย่างนี้นะครับว่า ความแตกต่างสำคัญระหว่างหอบหืดแท้กับโรคหอบหืดเทียมหลังติดเชื้ออาร์ อยู่ที่ประวัติและระยะเวลา อาการหอบหืดแท้มักจะมีประวัติภูมิแพ้ในครอบครัว และเป็นๆ หายๆ ต่อเนื่องในระยะยาว แต่ภาวะหอบหืดเทียมหลังติดเชื้อนี้ มักจะเกิดขึ้นตามหลังการติดเชื้อไวรัสอย่างเฉียบพลัน หลอดลมจะค่อยๆ ฟื้นตัวและกลับสู่ภาวะปกติได้เองเมื่อเวลาผ่านไป โดยส่วนใหญ่จะดีขึ้นภายในไม่กี่เดือนหากไม่มีการติดเชื้อซ้ำซ้อน

วิธีดูแลลูกรักเมื่อหลอดลมยังเปราะบางและไวต่อสิ่งกระตุ้น

ในระหว่างที่หลอดลมของลูกกำลังซ่อมแซมตัวเอง สิ่งสำคัญที่สุดคือการหลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้นที่จะทำให้หลอดลมตีบตัวซ้ำ:

• งดการสัมผัสควันบุหรี่ ควันธูป หรือฝุ่นละอองขนาดเล็กในอากาศอย่างเด็ดขาด
• รักษาร่างกายให้อบอุ่น หลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิห้องที่รวดเร็วเกินไป
• ให้ลูกดื่มน้ำอุ่นมากๆ เพื่อช่วยให้เสมหะที่ตกค้างในหลอดลมมีความเจือจางและขับออกได้ง่ายขึ้น
• ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด หากมีความจำเป็นต้องพ่นยาขยายหลอดลมตามแพทย์สั่ง

สัญญาณเตือนแบบไหนที่แปลว่าลูกควรกลับมาหาหมออีกรอบ

แม้ว่าอาการไอและเสียงวี๊ดเบาๆ จะค่อยๆ ดีขึ้นตามลำดับ แต่ถ้าคุณพ่อคุณแม่สังเกตพบอาการเหล่านี้เมื่อไหร่ ไม่ควรปล่อยไว้เด็ดขาด ต้องรีบพามาพบแพทย์เพื่อประเมินอาการซ้ำทันที:

• ลูกหายใจหอบแรงจนซี่โครงยุบ ท้องบุ๋ม หรือปีกจมูกบานเวลาหายใจ
• มีอาการริมฝีปากเขียวคล้ำ หรือปลายนิ้วเขียว ซึ่งแสดงถึงภาวะขาดออกซิเจน
• ไข้กลับมาสูงอีกครั้ง หรือมีเสมหะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองเขียวเข้มร่วมกับอาการซึมลง
• ไอจนอาเจียนติดต่อกันหลายครั้งและไม่สามารถรับประทานอาหารหรือนมได้เลย

สุดท้ายนี้ หมออยากให้กำลังใจคุณพ่อคุณแม่ทุกคนนะครับ การดูแลเด็กเล็กที่เพิ่งหายจากโรคทางเดินหายใจต้องใช้ความอดทนและความใส่ใจสูงมาก โรคหอบหืดเทียมหลังติดเชื้ออาร์ เป็นภาวะที่พบได้บ่อยและมักจะหายไปได้เองเมื่อลูกโตขึ้นและหลอดลมแข็งแรงขึ้น ขอเพียงแค่เราช่วยกันปกป้องลูกจากสิ่งกระตุ้นต่างๆ และสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด ลูกก็จะกลับมาวิ่งเล่นได้อย่างสดใสแข็งแรงเหมือนเดิมครับ