ภาวะหูรูดกระเพาะอาหารหย่อน: ทำไมถึงแสบร้อนกลางอกไม่หายสักที

ภาวะหูรูดกระเพาะอาหารหย่อนคืออะไร ทำไมถึงทำให้เราทรมาน

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยอาการแสบร้อนกลางอก จุกเสียดเหมือนมีอะไรตีขึ้นมาที่คอ หรือเรอเปรี้ยวบ่อยครั้ง โดยเฉพาะเวลาล้มตัวลงนอนหลังทานอาหารเสร็จไม่นาน ซึ่งหลายครั้งสาเหตุเกิดจาก ภาวะหูรูดกระเพาะอาหารหย่อน ครับ

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น ปกติแล้วตรงรอยต่อระหว่างหลอดอาหารกับกระเพาะจะมีกล้ามเนื้อหูรูดทำหน้าที่เหมือนประตูปิดกั้น ไม่ให้กรดหรืออาหารในกระเพาะไหลย้อนกลับขึ้นมา แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่ประตูด่านนี้เริ่มปิดไม่สนิทหรือหย่อนคล้อย กรดที่ควรจะอยู่ในกระเพาะเพื่อช่วยย่อยอาหารก็จะไหลย้อนกลับขึ้นไปสร้างความระคายเคืองให้กับหลอดอาหารนั่นเองครับ

สัญญาณเตือนที่บอกว่าหูรูดเราอาจกำลังมีปัญหา

อาการของภาวะนี้ค่อนข้างชัดเจนและรบกวนชีวิตประจำวันอย่างมาก หากคุณมีอาการเหล่านี้บ่อยครั้ง ให้สันนิษฐานไว้ก่อนเลยว่าหูรูดอาจทำงานได้ไม่เต็มที่:

• แสบร้อนกลางอกหรือลิ้นปี่ โดยเฉพาะหลังมื้ออาหารหรือเวลานอนราบ
• รู้สึกเหมือนมีก้อนจุกอยู่ที่คอ หรือกลืนอาหารลำบาก
• มีรสเปรี้ยวหรือรสขมของน้ำดีย้อนขึ้นมาในปาก
• ไอเรื้อรัง เจ็บคอ หรือเสียงแหบในตอนเช้าโดยหาสาเหตุจากคออักเสบปกติไม่ได้

พฤติกรรมอะไรบ้างที่ทำให้หูรูดเสื่อมสภาพ

ต้องบอกว่าภาวะหูรูดกระเพาะอาหารหย่อนมักไม่ได้เกิดขึ้นโดยไม่มีสาเหตุ แต่มักเป็นผลพวงจากไลฟ์สไตล์ที่เราทำเป็นประจำ ดังนี้ครับ:

• การทานอาหารมื้อใหญ่เกินไปจนกระเพาะขยายตัวดันหูรูดให้เปิดออก
• ความอ้วนหรือน้ำหนักตัวเกิน ซึ่งเพิ่มแรงดันในช่องท้องทำให้กระเพาะถูกบีบ
• การทานอาหารประเภทของทอด ของมัน แอลกอฮอล์ หรือคาเฟอีน ซึ่งมีฤทธิ์ทำให้กล้ามเนื้อหูรูดคลายตัว
• การล้มตัวลงนอนทันทีหลังทานอาหาร
• ความเครียดสะสมที่มีผลต่อการทำงานของระบบทางเดินอาหาร

ปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์อย่างไรให้หูรูดกลับมาแข็งแรง

การรักษาภาวะนี้หัวใจสำคัญไม่ได้อยู่ที่การกินยาเพียงอย่างเดียว แต่คือการปรับพฤติกรรมให้ถูกจุด เพื่อลดแรงดันที่กระทำต่อหูรูดครับ

• แบ่งมื้ออาหารให้เล็กลงแต่ทานบ่อยขึ้น เพื่อไม่ให้กระเพาะทำงานหนักเกินไป
• หลีกเลี่ยงอาหารที่กระตุ้นให้หูรูดคลายตัว เช่น ช็อกโกแลต สะระแหน่ อาหารรสจัด และอาหารไขมันสูง
• ห้ามทานอาหารก่อนนอนอย่างน้อย 3 ชั่วโมง เพื่อให้กระเพาะว่างก่อนล้มตัวลงนอน
• ปรับหัวเตียงให้สูงขึ้นประมาณ 6-8 นิ้ว เพื่อใช้แรงโน้มถ่วงช่วยป้องกันกรดไหลย้อน
• ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน เพื่อลดแรงดันในช่องท้อง

เมื่อไหร่ที่การปรับพฤติกรรมไม่พอและต้องพึ่งพาคุณหมอ

หากคุณลองปรับเปลี่ยนพฤติกรรมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการเตือนภัยที่น่ากังวล เช่น น้ำหนักลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ อาเจียนเป็นเลือด ถ่ายอุจจาระเป็นสีดำ หรือกลืนอาหารแล้วติดขัดอย่างรุนแรง สิ่งเหล่านี้เป็นสัญญาณบ่งบอกว่าอาจมีภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงกว่าแค่ภาวะหูรูดหย่อนธรรมดา

ในกรณีนี้ ผมแนะนำให้มาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม เช่น การส่องกล้องทางเดินอาหาร เพื่อประเมินความเสียหายของหลอดอาหารและวางแผนการรักษาด้วยยาหรือหัตถการที่เหมาะสมต่อไป อย่าปล่อยทิ้งไว้จนเรื้อรังจนกลายเป็นแผลหรือความเสี่ยงต่อเนื้อเยื่ออักเสบระยะยาวครับ