ภาวะช็อกจากการติดเชื้อในกระแสเลือด: เมื่อร่างกายรับมือเชื้อโรคไม่ไหว

ทำไมภาวะช็อกจากการติดเชื้อถึงเป็นเรื่องคอขาดบาดตาย

เวลาได้ยินคำว่าติดเชื้อในกระแสเลือด หลายคนอาจจะคิดว่าเป็นเรื่องไกลตัว แต่ในความเป็นจริง ภาวะช็อกจากการติดเชื้อในกระแสเลือด หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า Septic Shock คือภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่น่ากลัวที่สุดอย่างหนึ่งครับ มันคือจุดที่ร่างกายพยายามสู้กับเชื้อโรคอย่างหนักจนระบบต่างๆ เริ่มรวนไปหมด ความดันโลหิตตกลงอย่างรวดเร็ว ทำให้เลือดไปเลี้ยงอวัยวะสำคัญไม่เพียงพอ จนนำไปสู่ความล้มเหลวของอวัยวะภายในในเวลาอันสั้น

สัญญาณเตือนที่ร่างกายกำลังบอกว่ามีอะไรผิดปกติ

เรามักจะมองข้ามอาการเล็กๆ น้อยๆ ไปโดยคิดว่าเป็นแค่ไข้หวัดหรืออาการอ่อนเพลียทั่วไป แต่จริงๆ แล้วร่างกายอาจกำลังส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือ ดังนี้ครับ

• มีไข้สูง หรือบางคนอาจตัวเย็นผิดปกติ
• หัวใจเต้นเร็วมากผิดปกติ
• หายใจหอบเหนื่อย หรือหายใจเร็ว
• ความรู้สึกตัวเริ่มเปลี่ยนไป เช่น สับสน มึนงง หรือดูซึมลง
• ปัสสาวะน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด

เชื้อโรคมาจากไหนและทำไมถึงรุนแรงได้ขนาดนี้

สาเหตุหลักมักมาจากจุดใดจุดหนึ่งในร่างกายที่มีการติดเชื้ออยู่ก่อนแล้ว เช่น ปอดอักเสบ การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ หรือแผลติดเชื้อรุนแรง เมื่อเชื้อโรคหรือสารพิษจากเชื้อหลุดเข้าไปในกระแสเลือด ร่างกายจะตอบสนองด้วยการหลั่งสารอักเสบออกมาจำนวนมาก ซึ่งสารเหล่านี้แทนที่จะช่วยกำจัดเชื้อโรค กลับหันมาทำลายหลอดเลือดตัวเอง ทำให้หลอดเลือดขยายตัวเกินควร ความดันเลือดจึงตกฮวบจนหัวใจปั๊มเลือดไปเลี้ยงร่างกายไม่ไหว

นาทีชีวิตกับการรักษาในโรงพยาบาล

เมื่อมาถึงมือหมอ เป้าหมายแรกคือการกู้ชีพครับ เราต้องรีบให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำในปริมาณที่เหมาะสมเพื่อให้ความดันโลหิตกลับมาเป็นปกติ พร้อมกับให้ยาปฏิชีวนะชนิดที่ครอบคลุมเชื้อโรคที่คาดว่าจะก่อโรคโดยเร็วที่สุด การเจาะเลือดไปเพาะเชื้อเพื่อหาต้นตอเป็นเรื่องที่สำคัญมาก เพราะจะช่วยให้เราปรับยาให้ตรงจุดได้เร็วขึ้น

ทำไมต้องการได้รับยาปฏิชีวนะที่รวดเร็ว

ทุกชั่วโมงที่ผ่านไปโดยไม่ได้รับยาปฏิชีวนะที่เหมาะสม อัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยจะลดลงอย่างเห็นได้ชัด ดังนั้นในห้องฉุกเฉิน เราจึงถือว่าเวลาคือหัวใจสำคัญ หากสงสัยภาวะนี้ แพทย์จะรีบดำเนินการทันทีโดยไม่รอผลแล็บที่ต้องใช้เวลาหลายวัน เพราะการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ผู้ป่วยรอดพ้นจากภาวะอันตรายนี้ได้

ป้องกันไว้ดีกว่าแก้ด้วยการดูแลสุขภาพตัวเอง

เราสามารถลดความเสี่ยงได้โดยการรักษาความสะอาดของบาดแผลให้ดี อย่าปล่อยให้แผลเรื้อรังลุกลาม และที่สำคัญหากมีอาการป่วยติดเชื้อแล้วอาการไม่ดีขึ้นภายในสองสามวัน หรือเริ่มมีอาการซึมลง หายใจเหนื่อย หรือมีไข้สูงร่วมกับความดันต่ำ ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที อย่ารอดูอาการเองที่บ้านเด็ดขาดครับ