เจ็บเข่าด้านหลังหรือมีก้อนนูนขึ้นมา: ทำความรู้จักภาวะถุงน้ำในข้อเข่าอักเสบ

ก้อนนูนหลังข้อเข่า เกิดจากอะไรกันแน่

หลายคนมักตกใจเวลาคลำเจอก้อนนูนๆ บริเวณหลังข้อเข่า หรือรู้สึกตึงๆ เหมือนมีอะไรขวางอยู่เวลาพับเข่า อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณที่พบได้บ่อยของ ภาวะถุงน้ำในข้อเข่าอักเสบ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า Baker's Cyst ซึ่งจริงๆ แล้วมันคือถุงน้ำที่มีน้ำไขข้อสะสมอยู่มากเกินไปจนดันออกมาเป็นก้อนนูนอยู่หลังโพรงข้อเข่านั่นเอง

ทำไมอยู่ๆ ถึงเกิดถุงน้ำขึ้นมาได้

โดยปกติแล้ว ข้อเข่าของเราจะมีน้ำไขข้อช่วยหล่อลื่น แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่ข้อเข่ามีความผิดปกติภายใน เช่น ข้อเข่าเสื่อม หรือหมอนรองกระดูกฉีกขาด ร่างกายจะผลิตน้ำไขข้อออกมามากผิดปกติจนแรงดันในข้อเพิ่มสูงขึ้น น้ำส่วนเกินนี้จึงถูกดันย้อนกลับไปรวมตัวกันที่บริเวณถุงน้ำหลังข้อเข่า จนเกิดเป็นก้อนนูนให้เราสัมผัสได้

อาการแบบไหนที่บอกว่าใช่ภาวะนี้

จุดสังเกตที่ชัดเจนที่สุดคืออาการบวมนูนที่ด้านหลังข้อเข่า ซึ่งมักจะชัดขึ้นเวลาเราเหยียดเข่าตรง และอาจเล็กลงหรือหายไปเวลาเรางอเข่า นอกจากนี้ยังมีอาการอื่นๆ ที่คนไข้มักเล่าให้หมอฟังเสมอ เช่น:

• รู้สึกตึงหรืออึดอัดแน่นที่ใต้ข้อพับเข่า
• รู้สึกเจ็บมากขึ้นเวลาออกแรงเดินหรือทำกิจกรรมที่ต้องใช้เข่าหนักๆ
• มีอาการขัดๆ เหมือนเข่าล็อกในบางจังหวะ

ถ้าถุงน้ำแตกจะมีอันตรายไหม

ในกรณีที่ถุงน้ำมีขนาดใหญ่มากจนรับแรงดันไม่ไหวแล้วแตกออก น้ำภายในจะรั่วไหลเข้าสู่กล้ามเนื้อน่อง ทำให้เกิดอาการปวดน่องรุนแรง บวมแดง และรู้สึกร้อนบริเวณน่อง ซึ่งหลายครั้งคนไข้มักเข้าใจผิดว่าเป็นภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ หากเกิดอาการแบบนี้ควรรีบเข้ามาพบแพทย์เพื่อแยกโรคให้ชัดเจน

ดูแลตัวเองอย่างไรเบื้องต้นเมื่อเริ่มรู้สึกปวด

สำหรับช่วงที่มีอาการไม่รุนแรง หมอแนะนำให้ยึดหลักการดูแลตัวเองง่ายๆ ดังนี้:

• พักการใช้งานเข่า หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องลงน้ำหนักหรือกระโดด
• ใช้การประคบเย็นบริเวณที่มีอาการบวม เพื่อลดการอักเสบในระยะแรก
• หากมีอาการปวด สามารถรับประทานยาแก้ปวดกลุ่มพาราเซตามอลหรือยาต้านอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ตามขนาดที่เหมาะสมได้

วิธีที่หมอใช้รักษาถุงน้ำในข้อเข่า

การรักษาที่ได้ผลดีที่สุดไม่ได้อยู่ที่การกำจัดก้อนน้ำเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การจัดการสาเหตุที่ทำให้เกิดน้ำไขข้อส่วนเกิน หากตรวจพบว่ามีข้อเข่าเสื่อมหรือหมอนรองกระดูกฉีกขาด การรักษาจะเน้นไปที่การฟื้นฟูส่วนนั้น แต่หากถุงน้ำทำให้รำคาญมาก หมออาจพิจารณาเจาะดูดน้ำออก หรือในรายที่เป็นเรื้อรังและส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การผ่าตัดส่องกล้องเพื่อแก้ไขความผิดปกติภายในข้อเข่าจะเป็นทางเลือกที่ได้ผลดีที่สุดในระยะยาว