ผลของแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่ตั้งแต่อายุยังน้อย

วัยรุ่นกับการลองผิดลองถูก: ทำไมผลของแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่ตั้งแต่อายุยังน้อยถึงอันตรายกว่าที่คิด

หลายครั้งที่หมอตรวจคนไข้ในห้องตรวจ แล้วพบว่าปัญหาเรื้อรังบางอย่างในวัยผู้ใหญ่ มีจุดเริ่มต้นมาจากการเริ่มทดลองสูบบุหรี่หรือดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ตั้งแต่ช่วงวัยรุ่น วัยที่ร่างกายและสมองยังพัฒนาไม่เต็มที่ การได้รับสารพิษเหล่านี้เข้าไปในจังหวะที่เซลล์ต่างๆ กำลังสร้างตัว จึงเปรียบเสมือนการวางรากฐานบ้านที่ไม่แข็งแรง ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อเนื่องไปอีกนาน

สมองที่ยังโตไม่เต็มที่กับการถูกรบกวนด้วยสารเสพติด

สมองของคนเราพัฒนาไปจนถึงอายุประมาณ 25 ปี ในช่วงวัยรุ่นสมองส่วนหน้า (Prefrontal Cortex) ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับการตัดสินใจ การยับยั้งชั่งใจ และการควบคุมอารมณ์ยังทำงานได้ไม่สมบูรณ์ การดื่มแอลกอฮอล์หรือสูบบุหรี่ในช่วงนี้จะเข้าไปรบกวนระบบประสาทโดยตรง ทำให้ความสามารถในการเรียนรู้และความจำลดลง และที่น่ากังวลกว่านั้นคือ ความเสี่ยงต่อการเสพติดในอนาคตจะสูงขึ้นมากเมื่อเทียบกับคนที่เริ่มใช้ตอนเป็นผู้ใหญ่แล้ว

ปอดและหัวใจที่หยุดชะงักการเจริญเติบโต

การสูบบุหรี่ตั้งแต่อายุยังน้อยส่งผลกระทบต่อพัฒนาการของปอดอย่างรุนแรง เพราะปอดกำลังอยู่ในช่วงขยายขนาดและเพิ่มความจุ หากได้รับสารพิษจากบุหรี่เข้าไป จะทำให้การเจริญเติบโตของปอดแคระแกร็นและไม่สามารถขยายตัวได้เต็มที่ตามวัย ส่งผลให้สมรรถภาพปอดในระยะยาวต่ำกว่าคนทั่วไป นอกจากนี้สารนิโคตินยังส่งผลต่อระบบหลอดเลือดและหัวใจ ทำให้เกิดความดันโลหิตสูงและหัวใจทำงานหนักกว่าปกติตั้งแต่อายุยังน้อย

ตับและอวัยวะภายในกับการรับมือสารพิษ

สำหรับแอลกอฮอล์ ร่างกายของเด็กและวัยรุ่นยังไม่มีกระบวนการกำจัดสารพิษที่มีประสิทธิภาพเท่ากับผู้ใหญ่ การดื่มตั้งแต่อายุยังน้อยจึงทำให้อวัยวะภายใน เช่น ตับ ต้องทำงานหนักเกินตัว เสี่ยงต่อการเกิดภาวะไขมันพอกตับหรือตับอักเสบในวัยที่ควรจะมีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรงที่สุด

สัญญาณเตือนที่พ่อแม่และวัยรุ่นควรรู้

เรามักมองว่าการทดลองเพียงเล็กน้อยไม่น่าจะเป็นอะไร แต่ในทางการแพทย์แล้ว ร่างกายอาจเริ่มแสดงสัญญาณความผิดปกติบางอย่างที่เรามักมองข้ามไป เช่น

• อาการไอเรื้อรังหรือหอบเหนื่อยง่ายกว่าเพื่อนในวัยเดียวกัน
• สมาธิสั้นลง ผลการเรียนตกลง หรืออารมณ์แปรปรวนผิดปกติ
• ความต้องการใช้สารกระตุ้นเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เพื่อให้รู้สึกเท่าเดิม
• การเจ็บป่วยเล็กน้อยแต่หายช้ากว่าคนอื่น

การเริ่มต้นใหม่เพื่อสุขภาพที่ดีกว่าในอนาคต

ไม่ว่าจุดเริ่มต้นจะเป็นอย่างไร การตัดสินใจหยุดหรือลดการใช้แอลกอฮอล์และบุหรี่ตั้งแต่วันนี้ คือการคืนโอกาสให้ร่างกายได้ฟื้นฟูตัวเอง แม้บางความเสียหายอาจต้องใช้เวลา แต่ร่างกายมนุษย์มีกลไกซ่อมแซมตัวเองที่น่าทึ่ง หากคุณหรือคนใกล้ชิดกำลังกังวลใจเรื่องผลกระทบจากการใช้สารเหล่านี้ การพูดคุยกับแพทย์เพื่อหาทางออกและวิธีการเลิกที่ถูกต้องจะเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญที่สุด