กินของไม่สะอาดนิดเดียว ทำไมถึงเกือบช็อก: รู้จักภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากอาหาร

หลายคนอาจเคยคิดว่า อาหารเป็นพิษ ท้องเสีย หรืออาหารเป็นพิษ เดี๋ยวเดียวก็คงหาย กินเกลือแร่ ดื่มน้ำเกลือแร่ เดี๋ยวร่างกายก็ฟื้นตัวได้เอง แต่วันนี้หมออยากชวนมาคุยเรื่องที่น่ากลัวกว่านั้นครับ เพราะในความเป็นจริง มีคนไข้จำนวนไม่น้อยที่เริ่มต้นด้วยอาการท้องเสียธรรมดา แต่มันดันลุกลามกลายเป็นภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากอาหาร ซึ่งเป็นเรื่องคอขาดบาดตายที่หมออยากให้ทุกคนระวังตัวกันให้มากๆ ครับ

จากหม้อก๋วยเตี๋ยวสู่กระแสเลือด: เชื้อโรคเดินทางไปไกลขนาดนั้นได้อย่างไร?

เวลาที่เราเผลอทานอาหารที่มีเชื้อโรคปนเปื้อนเข้าไป ไม่ว่าจะเป็นเชื้อแบคทีเรียอย่างซาลโมเนลลา หรืออีโคไล เจ้าพวกนี้จะเดินทางเข้าไปป่วนในลำไส้ของเราก่อน ทำให้เกิดอาการปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน และท้องเสีย แต่ปัญหาใหญ่จะเกิดขึ้นเมื่อภูมิคุ้มกันของเราเอาไม่อยู่ หรือเชื้อโรคมันร้ายกาจและมีปริมาณมากจนทะลุกำแพงลำไส้ เข้าสู่กระแสเลือดโดยตรง

พอเชื้อโรคและสารพิษของมันหลุดเข้ามาวิ่งพล่านอยู่ในกระแสเลือด ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายจะตื่นตัวอย่างรุนแรงและปล่อยสารเคมีออกมาต่อสู้ ซึ่งความตั้งใจเดิมคือจะฆ่าเชื้อโรค แต่ผลลัพธ์กลับทำให้เส้นเลือดทั่วร่างกายขยายตัว ความดันโลหิตดิ่งลงเหว เลือดไปเลี้ยงอวัยวะสำคัญไม่พอ จนเกิดภาวะช็อกและอวัยวะล้มเหลวตามมาได้อย่างรวดเร็วภายในไม่กี่ชั่วโมง

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่า ท้องเสียธรรมดากำลังจะกลายเป็นเรื่องใหญ่?

หมอเน้นย้ำเสมอว่า อาหารเป็นพิษทั่วไป อาการควรจะค่อยๆ ดีขึ้นภายในหนึ่งถึงสองวัน แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย อย่ารอดูอาการอยู่ที่บ้านเด็ดขาดครับ

• ไข้สูงมากหนาวสั่น หรือตัวเย็นเฉียบ
• หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ หายใจหอบถี่
• เวียนหัว หน้ามืด คล้ายจะเป็นลมเวลาลุกขึ้นยืน (สัญญาณความดันต่ำ)
• ซึมลง สับสน พูดจาไม่ค่อยรู้เรื่อง
• ปัสสาวะน้อยลงมาก หรือแทบไม่ออกเลยตลอดหลายชั่วโมง

ใครบ้างที่เสี่ยงเจอแจ็กพอต ติดเชื้อในกระแสเลือดได้ง่ายกว่าคนอื่น?

แม้ว่าใครก็สามารถป่วยจากเรื่องนี้ได้ แต่มีกลุ่มคนบางกลุ่มที่ร่างกายอาจสู้เชื้อโรคไม่ไหวเป็นพิเศษ ได้แก่ ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคไต หรือคนที่กินยากดภูมิคุ้มกันอยู่ กลุ่มนี้ถ้ามีอาการท้องเสียจากการกินอาหารต้องสงสัย ต้องรีบมาเจอแพทย์เร็วกว่าคนทั่วไปครับ

วิธีป้องกันตัวเองไม่ให้ต้องไปนอนให้น้ำเกลือที่โรงพยาบาล

การป้องกันไม่ให้เกิดภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากอาหาร เริ่มต้นจากเรื่องใกล้ตัวที่สุดในชีวิตประจำวันครับ

• กินอาหารที่ปรุงสุกใหม่ๆ ความร้อนช่วยฆ่าเชื้อโรคได้เกือบหมด
• หลีกเลี่ยงอาหารค้างคืนที่ตั้งทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้องนานเกินไป โดยเฉพาะเมนูที่มีกะทิหรือเนื้อสัตว์เสียง่าย
• ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนกินอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ
• เลือกซื้อวัตถุดิบจากแหล่งที่มั่นใจได้ว่าสะอาดและสดใหม่

จำไว้เสมอว่า อาหารอร่อยๆ มักมาพร้อมกับความเสี่ยงถ้าเราไม่ระวัง หากเริ่มมีอาการผิดปกติหลังจากทานอาหารมื้อไหน อย่าปล่อยทิ้งไว้จนอาการทรุดหนัก รีบมาปรึกษาแพทย์เพื่อให้แน่ใจและได้รับการรักษาที่ทันท่วงทีจะปลอดภัยที่สุดครับ