ตาแดงเรื้อรังระวังให้ดี: ทำความรู้จักโรคต้อหินทุติยภูมิจากการอักเสบ

อาการตาแดงและปวดกระบอกตาที่ปล่อยไว้ไม่ได้

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาบ่นว่าตาแดง ปวดกระบอกตา แถมมองเห็นไม่ค่อยชัด หลายคนมักจะคิดว่าเป็นแค่อาการตาแดงธรรมดาจากฝุ่นละอองหรือภูมิแพ้ แล้วก็มักจะซื้อยาหยอดตามาหยอดเองตามร้านขายยา แต่ในมุมมองของหมอ อาการเหล่านี้บางครั้งซ่อนโรคที่อันตรายกว่านั้นไว้ โดยเฉพาะกลุ่มโรคตาอักเสบเรื้อรังที่หากปล่อยทิ้งไว้ นานวันเข้าอาจลุกลามจนกลายเป็นโรคต้อหินทุติยภูมิจากการอักเสบ ซึ่งเป็นภัยเงียบที่ค่อยๆ บั่นทอนการมองเห็นจนบางครั้งอาจสายเกินแก้

ต้อหินชนิดนี้เกิดขึ้นได้อย่างไรและต่างจากต้อหินทั่วไปตรงไหน

ปกติแล้วโรคต้อหินที่เราคุ้นเคยกันมักเกิดจากความเสื่อมตามวัยและความดันในลูกตาที่ค่อยๆ สูงขึ้นเอง แต่สำหรับต้อหินทุติยภูมิจากการอักเสบ เรื่องราวจะต่างออกไป จุดเริ่มต้นมาจากภาวะอักเสบภายในดวงตา หรือที่หมอเรียกว่าม่านตาอักเสบ (Uveitis) เมื่อข้างในตามีการอักเสบ ระบบการระบายน้ำหล่อเลี้ยงลูกตาจะเริ่มทำงานผิดปกติ

ลองนึกภาพอ่างล้างหน้าที่ท่อระบายน้ำเริ่มมีคราบตะกรันมาอุดตัน น้ำในอ่างก็ย่อมเอ่อล้น ท่อระบายน้ำตาของคนเราก็เช่นกัน เมื่อเกิดการอักเสบ เซลล์เม็ดเลือดขาวและโปรตีนจากการอักเสบจะหลุดออกมาอุดตันทางระบายน้ำออก ทำให้ความดันภายในลูกตาสุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว กลายเป็นต้อหินที่ซ้อนทับขึ้นมาบนโรคอักเสบเดิมอีกทีหนึ่ง

สัญญาณเตือนภัยแบบไหนที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ความน่ากลัวของโรคนี้คืออาการมักจะมาๆ 10 หายๆ จนคนไข้ตายใจ หลายคนปล่อยให้ตาแดงเรื้อรังเป็นเดือนโดยไม่ยอมมาพบจักษุแพทย์ สัญญาณที่ควรสังเกตด้วยตัวเองมีดังนี้

• ตาแดงก่ำโดยเฉพาะบริเวณขอบตาดำ: มักมีอาการเคืองตามากร่วมด้วย
• สู้แสงไม่ได้: เวลาเจอแสงแดดหรือแสงไฟจะรู้สึกปวดตาจนลืมตาไม่ขึ้น
• ตามัวลงอย่างเห็นได้ชัด: เหมือนมีหมอกหรือควันมาบังตลอดเวลา
• ปวดกระบอกตาและปวดหัวรุนแรง: บางคนปวดร้าวไปถึงขมับจนต้องกินยาแก้ปวด
• เห็นแสงสีรุ้งรอบดวงไฟ: ในเวลากลางคืน ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนว่าความดันในตาสูงมาก

วิธีดูแลรักษาจากจักษุแพทย์

การรักษาโรคต้อหินทุติยภูมิจากการอักเสบมีความซับซ้อนกว่าต้อหินทั่วไป เพราะเราต้องแก้ปัญหาที่ต้นเหตุไปพร้อมๆ กัน หมอไม่สามารถแค่ลดความดันตาอย่างเดียวได้ แต่ต้องควบคุมการอักเสบข้างในลูกตาให้สงบลงด้วย

แนวทางหลักประกอบด้วยการใช้ยาหยอดตาลดความดันร่วมกับยาหยอดต้านการอักเสบ หรือในบางรายที่อาการรุนแรง แพทย์อาจพิจารณาให้ยากลุ่มสเตียรอยด์ทั้งแบบหยอด กิน หรือฉีด เพื่อหยุดการอักเสบให้เร็วที่สุด สิ่งสำคัญที่สุดคือคนไข้ต้องมาตรวจติดตามอาการอย่างสม่ำเสมอ ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด แม้ว่าอาการตาแดงจะหายไปแล้วก็ตาม เพราะการอักเสบอาจจะยังหลบซ่อนอยู่ข้างในและกลับมาปะทุได้อีก

บทสรุปจากห้องตรวจตา

ดวงตาเป็นอวัยวะที่บอบบางและมีความสำคัญมาก การมีอาการตาแดงหรือปวดตาเรื้อรังไม่ควรนิ่งนอนใจ การรีบมาพบจักษุแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ ช่วยป้องกันความเสียหายถาวรที่อาจเกิดขึ้นกับเส้นประสาทตาได้ การเข้าใจและรู้ทันโรคต้อหินทุติยภูมิจากการอักเสบ จะช่วยปกป้องการมองเห็นของเราให้คงอยู่ไปได้นานแสนนาน