การตรวจวัดความดันลูกตาด้วยเครื่องมือแพทย์: เช็คให้ชัวร์ก่อนตาสดใสจะมืดลงโดยไม่รู้ตัว

ทำไมหมอถึงต้องชวนคุณมาตรวจความดันลูกตา

เวลาเดินเข้าห้องตรวจตา คนไข้หลายคนมักจะถามหมอบ่อยๆ ว่า การตรวจความดันลูกตาคืออะไร เจ็บไหม แล้วทำไมต้องตรวจด้วย ในเมื่อมองเห็นปกติชัดเจนดีอยู่ ประเด็นคือโรคทางตาหลายโรื โดยเฉพาะต้อหิน ซึ่งเป็นภัยมืดอันดับต้นๆ ที่ทำให้สูญเสียการมองเห็น มักจะไม่แสดงอาการเตือนอะไรเลยในระยะแรก การตรวจวัดความดันลูกตาด้วยเครื่องมือแพทย์จึงเป็นเหมือนด่านหน้าสำคัญที่ช่วยให้เรามองเห็นความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่นๆ ก่อนที่เส้นประสาทตาจะถูกทำลายไปมากกว่าจะเยียวยา

ความดันลูกตาคืออะไร และทำไมมันถึงสูงขึ้นได้

พูดง่ายๆ ความดันลูกตาเปรียบเสมือนแรงดันลมยางในลูกตาของเราครับ ภายในลูกตาจะมีของเหลวใสที่เรียกว่า น้ำหล่อเลี้ยงลูกตา สร้างขึ้นและไหลเวียนระบายออกอยู่ตลอดเวลา หากระบบระบายน้ำนี้เกิดการติดขัด เหมือนท่อน้ำทิ้งอุดตัน น้ำระบายออกไม่ทัน ของเหลวก็สะสมมากขึ้น แรงดันภายในลูกตาก็จะสูงขึ้น ซึ่งถ้าปล่อยให้สูงค้างไว้นานๆ เจ้าน้ำนี้ก็จะไปเบียดทำ เส้นประสาทตา ทีละน้อย จนเกิดเป็นความเสียหายถาวร

ประเภทของเครื่องมือแพทย์ที่ใช้ตรวจวัดความดันลูกตา

ในปัจจุบัน ทางการแพทย์มีเครื่องมือหลายแบบที่ออกแบบมาเพื่อความสะดวกและแม่นยำในการวัดความดันลูกตา โดยหมอจะเลือกใช้ให้เหมาะสมกับสภาพตาของแต่ละคนครับ

เครื่องเป่าลมเข้าตา: รวดเร็ว ไม่ต้องสัมผัสกระจกตา

เครื่องนี้เป็นแบบที่เราพบได้บ่อยที่สุดตามโรงพยาบาลหรือคลินิกตา เวลาตรวจคนไข้แค่นั่งมองจุดโฟกัส แล้วจะมีลมเบาๆ เป่ากระทบที่ผิวกระจกตา เครื่องจะคำนวณแรงดันออกมาจากความเร็วในการยุบตัวของกระจกตา ข้อดีคือไม่ต้องโดนลูกตาจริง ไม่เจ็บ แต่บางคนอาจจะสะดุ้งตกใจกับลมที่พุ่งออกมาเล็กน้อย

เครื่องมือแบบสัมผัสผิวกระจกตา: ความแม่นยำสูงระดับมาตรฐาน

สำหรับเครื่องมือกลุ่มนี้ หมอจะต้องหยอดยาชาชนิดหยอดตาให้ก่อน เพื่อไม่ให้คนไข้รู้สึกเคือง จากนั้นจะใช้หัววัดขนาดเล็กแตะเบาๆ ที่ผิวกระจกตาอย่างแผ่วเบา วิธีนี้ให้ค่าความแม่นยำสูงมาก และมักใช้ในขั้นตอนการวินิจฉัยโรคต้อหินอย่างละเอียด

ตัวเลขเท่าไหร่ถึงเรียกว่าปกติ และแบบไหนที่อันตราย

ค่าความดันลูกตาปกติโดยทั่วไปจะอยู่ระหว่าง 10 ถึง 21 มิลลิเมตรปรอท หากวัดออกมาแล้วตัวเลขสูงกว่า 21 มิลลิเมตรปรอท หมอจะเริ่มระมัดระวังเป็นพิเศษ แต่อย่างไรก็ตาม คนที่ความดันตาปกติต่ำกว่า 21 ก็อาจเป็นต้อหินได้เช่นกันถ้าเส้นประสาทตาอ่อนแอเป็นทุนเดิม หรือในทางกลับกัน บางคนความดันตาสูงแต่เส้นประสาทแข็งแรงดีก็อาจจะยังไม่เป็นโรค การประเมินจึงต้องดูร่วมกับการตรวจสุขภาพตาด้านอื่นๆ ด้วยเสมอ

ใครบ้างที่ควรเข้ารับการตรวจวัดความดันลูกตาสม่ำเสมอ

เนื่องจากโรคต้อหินมักแอบแฝงมากับความเสื่อมตามวัย การตรวจคัดกรองจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งในกลุ่มคนเหล่านี้

• ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป เพราะความเสื่อมของระบบระบายน้ำในตาจะเพิ่มสูงขึ้นตามอายุ
• คนในครอบครัวมีประวัติเป็นโรคต้อหิน
• ผู้ที่มีภาวะสายตาสั้นมากๆ
• ผู้ที่ต้องใช้ยาหยอดตาในกลุ่มสเตียรอยด์ติดต่อกันเป็นเวลานาน
• ผู้ที่มีโรคประจำตัวบางอย่าง เช่น โรคเบาหวาน หรือความดันโลหิตสูง

การเตรียมตัวและการปฏิบัติตัวระหว่างตรวจ

ไม่มีอะไรซับซ้อนเลยครับสำหรับการเตรียมตัว แค่พักผ่อนให้เพียงพอ งดการใส่คอนแทคเลนส์ในวันที่มาตรวจ (เพราะอาจต้องมีการใช้เครื่องมือสัมผัสผิวกระจกตา) และในระหว่างที่เครื่องมือทำการวัด สิ่งสำคัญคือการพยายามทำตัวตามสบาย ไม่เกร็งตา ไม่กลั้นหายใจ และมองตรงไปที่จุดโฟกัสตามที่หมอหรือเจ้าหน้าที่แนะนำ เพียงเท่านี้กระบวนการตรวจทั้งหมดก็ใช้เวลาไม่กี่นาทีเสร็จเรียบร้อย