กลุ่มอาการทางเดินอาหารอักเสบเรื้อรัง: ปวดท้องไม่หายสักที เรื่องนี้มีทางออก

อาการปวดท้องกวนใจที่รักษาเท่าไรก็ไม่จบสักที

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยความกังวลใจว่าทำไมอาการปวดท้อง อืดแน่น หรือถ่ายผิดปกติถึงเป็นๆ หายๆ นานหลายเดือน บางคนหาหมอมาหลายที่กินยามาหลายขนานก็ยังไม่ดีขึ้น อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่โรคกระเพาะธรรมดา แต่เป็นสิ่งที่เราเรียกว่า กลุ่มอาการทางเดินอาหารอักเสบเรื้อรัง ซึ่งเป็นภาวะที่ระบบทางเดินอาหารเกิดการระคายเคืองหรืออักเสบต่อเนื่องยาวนานจนส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก

ทำความรู้จักกลุ่มอาการทางเดินอาหารอักเสบเรื้อรัง

ในทางการแพทย์ภาวะนี้ไม่ได้หมายถึงโรคใดโรคหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการรวมกลุ่มของอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นกับระบบทางเดินอาหาร ตั้งแต่กระเพาะอาหารไปจนถึงลำไส้ สาเหตุหลักมักเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิต ความเครียดสะสม หรือการติดเชื้อบางอย่างที่แฝงตัวอยู่ ซึ่งทำให้เยื่อบุทางเดินอาหารไม่สามารถฟื้นตัวกลับมาเป็นปกติได้เสียที

สัญญาณเตือนที่ร่างกายพยายามบอกเรา

สังเกตตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้ต่อเนื่องเกิน 3 เดือนหรือไม่

• ปวดท้องจุกเสียดหรือปวดบิดบ่อยๆ โดยเฉพาะหลังทานอาหาร
• ท้องอืด แน่นท้อง ลมในท้องเยอะจนรู้สึกอึดอัด
• ระบบขับถ่ายรวน เดี๋ยวท้องเสียสลับกับท้องผูก
• คลื่นไส้หรือเบื่ออาหารโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
• น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่ได้ตั้งใจ หรือมีอาการอ่อนเพลียร่วมด้วย

สาเหตุยอดฮิตที่ทำให้ท้องอักเสบเรื้อรัง

บ่อยครั้งที่ต้นตอไม่ได้มาจากเชื้อโรคเพียงอย่างเดียว แต่มาจากปัจจัยใกล้ตัวที่เราคาดไม่ถึง

พฤติกรรมการกินและไลฟ์สไตล์

การทานอาหารไม่ตรงเวลา เคี้ยวอาหารไม่ละเอียด หรือชอบทานอาหารรสจัดและมีไขมันสูง เป็นการรบกวนกระบวนการย่อยอาหารอย่างหนัก นอกจากนี้การดื่มแอลกอฮอล์หรือสูบบุหรี่เป็นประจำยังทำลายเยื่อบุทางเดินอาหารให้บางและอักเสบง่ายขึ้น

ความเครียดสะสมตัวร้าย

ทางเดินอาหารกับสมองมีความเชื่อมโยงกันอย่างแนบแน่น เมื่อเราเครียด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนที่ส่งผลโดยตรงต่อการบีบตัวของลำไส้ ทำให้เกิดอาการปวดท้องและระบบขับถ่ายแปรปรวนตามมาได้

วิธีรักษาและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

การรักษาไม่ใช้แค่การกินยาแก้ปวดหรือยาลดกรดไปวันๆ แต่เป็นการจัดการที่ต้นเหตุ

• ปรับอาหารการกิน: เน้นอาหารย่อยง่าย หลีกเลี่ยงของมันของทอด และฝึกเคี้ยวอาหารให้ละเอียดก่อนกลืน
• จัดการความเครียด: การฝึกหายใจหรือการออกกำลังกายเบาๆ ช่วยลดการตอบสนองของระบบประสาทในลำไส้ได้ดีเยี่ยม
• ปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง: ในบางกรณีจำเป็นต้องส่องกล้องเพื่อตรวจเช็กความผิดปกติภายในอย่างละเอียด เพื่อแยกโรคที่รุนแรงออกไปก่อน

เมื่อไรที่ควรตัดสินใจมาพบแพทย์ทันที

อย่าชะล่าใจรอจนอาการหนัก หากมีสัญญาณเหล่านี้ควรรีบพบแพทย์โดยเร็วที่สุด

• ถ่ายอุจจาระเป็นเลือด หรืออุจจาระมีสีดำผิดปกติ
• อาเจียนรุนแรงหรือมีเลือดปน
• อาการปวดท้องรุนแรงจนทำให้นอนหลับไม่ได้
• กลืนอาหารลำบากหรือเจ็บขณะกลืน