ความดันสูงที่เป็นมานานทำไมยังคุมไม่ลง? มาดูว่าต้องตรวจอะไรเพิ่มบ้าง

ทำไมความดันสูงบางคนถึงไม่ใช่แค่เรื่องของอายุหรือกรรมพันธุ์

เวลาคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาเรื่องความดันสูง ส่วนใหญ่มักเข้าใจว่าเป็นความดันโลหิตสูงชนิดปฐมภูมิ หรือที่เรียกกันว่าความดันสูงจากไม่ทราบสาเหตุชัดเจน ซึ่งพบได้ถึง 90-95 เปอร์เซ็นต์ แต่ในกรณีที่หมอเริ่มเอะใจ คือคนที่กินยาหลายชนิดแล้วแต่ความดันก็ยังพุ่งไม่ยอมลง หรือคนที่เพิ่งตรวจพบความดันสูงตอนอายุยังน้อยมาก ทั้งที่ไม่เคยเป็นมาก่อน กรณีเหล่านี้แหละครับที่เราต้องทำการตรวจวินิจฉัยแยกโรคความดันโลหิตสูงประเภทอื่น เพื่อหาว่ามีตัวการซ่อนอยู่เบื้องหลังหรือไม่

การตรวจวินิจฉัยแยกโรคความดันโลหิตสูงประเภทอื่น คืออะไร

พูดให้เข้าใจง่ายที่สุด คือการที่หมอต้องสวมวิญญาณนักสืบเพื่อหาว่า ความดันสูงที่เกิดขึ้นนั้นมาจากอวัยวะอื่นภายในร่างกายทำงานผิดปกติไปหรือไม่ เช่น ต่อมหมวกไต ไต หรือหลอดเลือดแดง ซึ่งถ้าเรารู้ต้นตอและจัดการได้ตรงจุด บางครั้งอาการความดันสูงนั้นอาจจะหายขาดได้โดยไม่ต้องกินยาไปตลอดชีวิต

สัญญาณเตือนที่หมอต้องขอเช็กให้ชัวร์

ในฐานะหมอ หากเจอคนไข้ที่มีลักษณะเหล่านี้ หมอจะแนะนำให้ตรวจวินิจฉัยแยกโรคความดันโลหิตสูงประเภทอื่นเพิ่มเติมเสมอ:

• ความดันโลหิตสูงรุนแรงเฉียบพลัน แม้จะกินยาหลายตัวแล้วก็ยังเอาไม่อยู่
• ตรวจพบความดันสูงตั้งแต่อายุยังน้อย โดยเฉพาะก่อนอายุ 30 ปี
• ค่าโพแทสเซียมในเลือดต่ำผิดปกติโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
• มีอาการร่วม เช่น ใจสั่น เหงื่อออกมาก ปวดหัวรุนแรงเป็นพักๆ หรือมีเสียงฟู่ที่ช่องท้อง

ขั้นตอนการสืบหาต้นตอความดันสูง

กระบวนการตรวจวินิจฉัยไม่ใช่เรื่องน่ากลัวครับ เริ่มต้นจากการซักประวัติและตรวจร่างกายอย่างละเอียด จากนั้นหมอจะส่งตรวจเพิ่มเติมตามความเหมาะสม ดังนี้:

• การตรวจเลือดและปัสสาวะ: เพื่อเช็กระดับฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับต่อมหมวกไต รวมถึงดูการทำงานของไตและระดับเกลือแร่
• การตรวจด้วยภาพถ่ายทางรังสี: เช่น อัลตราซาวด์ช่องท้องหรือการทำซีทีสแกน เพื่อดูลักษณะของไตและต่อมหมวกไตว่ามีความผิดปกติหรือมีก้อนเนื้อหรือไม่
• การตรวจหลอดเลือดแดง: ในบางกรณีหมออาจต้องตรวจดูหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงไต ว่ามีการตีบแคบซึ่งเป็นสาเหตุทำให้ความดันสูงหรือไม่

ถ้าเจอสาเหตุแล้ว รักษาอย่างไรได้บ้าง

ข่าวดีคือหากตรวจเจอสาเหตุแฝงที่แน่ชัด การรักษามักจะเห็นผลได้ดีมาก บางกรณีอาจจบที่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือใช้ยาเฉพาะทาง หรือถ้ามีก้อนเนื้อที่ต่อมหมวกไต การผ่าตัดด้วยวิธีส่องกล้องก็สามารถช่วยให้ความดันกลับมาอยู่ในเกณฑ์ปกติได้โดยไม่ต้องพึ่งยาความดันไปตลอดชีวิต

หากคุณสงสัยว่าตัวเองมีความดันสูงที่ควบคุมได้ยาก หรือมีลักษณะอาการตามที่กล่าวมา การเข้ามาปรึกษาเพื่อตรวจวินิจฉัยแยกโรคความดันโลหิตสูงประเภทอื่น จะช่วยให้หมอวางแผนการรักษาได้ตรงจุดและปลอดภัยต่อร่างกายคุณมากขึ้นครับ