ลูกเพิ่งคลอด ทำไมผิวถึงแห้งลอกและแดงง่ายจัง?
เวลาคุณพ่อคุณแม่พาเจ้าตัวเล็กกลับบ้าน สิ่งหนึ่งที่มักจะกังวลใจไม่แพ้เรื่องการให้นมก็คือสภาพผิวของลูกน้อยครับ หลายคนตกใจที่เห็นผิวลูกลอกเป็นขุย หรือมีผื่นแดงขึ้นตามตัวในช่วงสัปดาห์แรกๆ จนอดสงสัยไม่ได้ว่าเราเผลอทำอะไรผิดไปหรือเปล่า
ในฐานะหมอเด็กที่เจอคุณแม่ป้ายแดงมาปรึกษาเรื่องนี้บ่อยมาก อยากบอกให้สบายใจก่อนเลยครับว่า ผิวของทารกแรกเกิดมีความบอบบางและแตกต่างจากผิวผู้ใหญ่เราอย่างสิ้นเชิง ชั้นผิวหนังของเจ้าตัวเล็กยังบางมากๆ แถมเกราะป้องกันผิวธรรมชาติก็ยังทำงานได้ไม่เต็มที่ ทำให้สูญเสียความชุ่มชื้นได้ง่ายและระคายเคืองจากสิ่งรอบตัวได้เร็วกว่าปกติ การทำความเข้าใจธรรมชาติของผิวลูกน้อยและการดูแลที่ถูกวิธี จึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ผิวของเขานุ่มเนียนและแข็งแรงได้ในระยะยาว
ความลับของผิวทารกแรกเกิดที่คนเป็นพ่อแม่ต้องรู้
ก่อนจะไปดูวิธีดูแล เรามาทำความรู้จักผิวของลูกกันก่อนครับ ผิวทารกแรกเกิดไม่ได้บอบบางธรรมดา แต่มีความหนาเพียงแค่ประมาณร้อยละ 20 ของผิวผู้ใหญ่เท่านั้นเอง ช่วงที่อยู่ในท้องแม่ ผิวของลูกจะถูกเคลือบด้วยไขสีขาวๆ ที่เรียกว่า Vernix caseosa ซึ่งทำหน้าที่ปกป้องผิวจากน้ำคร่ำ พอคลอดออกมา ไขเหล่านี้จะค่อยๆ หลุดไป ทำให้ผิวต้องเผชิญกับโลกภายนอกที่แห้งและมีลมโกรกโดยตรง
นอกจากนี้ ต่อมไขมันและต่อมเหงื่อใต้ผิวหนังของทารกยังพัฒนาไม่เต็มที่ การผลิตน้ำมันตามธรรมชาติจึงมีน้อยมาก ผิวเลยแห้งง่ายมากเป็นธรรมดาครับ หน้าที่ของเราคือการช่วยเสริมเกราะป้องกันผิวนี้ให้แข็งแรงขึ้น โดยไม่ต้องไปรบกวนสมดุลตามธรรมชาติของเขา
อาบน้ำให้ลูกอย่างไรไม่ให้ผิวแห้งตึง
การอาบน้ำให้ทารกแรกเกิดไม่จำเป็นต้องใช้สบู่ที่มีฟองเยอะๆ หรืออาบบ่อยเกินไปครับ จริงๆ แล้วในสัปดาห์แรกๆ การเช็ดตัวหรือการใช้น้ำเปล่าสะอาดอุณหภูมิห้องอาบเพียงวันละครั้งก็เพียงพอแล้ว หากต้องการใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด ควรเลือกสูตรที่อ่อนโยนมากๆ ไม่มีน้ำหอม ไม่มีแอลกอฮอล์ และมีค่า pH ที่เหมาะสมกับผิวเด็ก
- ใช้น้ำอุ่นจัดๆ หรือน้ำเย็นเกินไปไหม: ควรใช้น้ำอุ่นอุณหภูมิประมาณ 37 เซลเซียส หรือใกล้เคียงกับอุณหภูมิร่างกาย ทดสอบด้วยการเอาข้อศอกจุ่มดูก่อนทุกครั้ง
- ระยะเวลาในการอาบ: ไม่ควรให้ลูกแช่น้ำนานเกิน 5-10 นาที เพราะจะยิ่งดึงความชุ่มชื้นออกจากผิว
- การเช็ดตัว: ใช้ผ้าขนหนูเนื้อนุ่มซับเบาๆ ให้แห้งสนิท ห้ามถูแรงเด็ดขาด เพราะผิวที่เปียกน้ำจะบอบบางเป็นพิเศษ
ทาโลชั่นหรือออยล์ตอนไหนดีที่สุดเพื่อให้ผิวชุ่มชื้น
เคล็ดลับสำคัญที่สุดในการกักเก็บความชุ่มชื้นไว้ที่ผิวลูกก็คือ การทาผลิตภัณฑ์บำรุงผิวทันทีหลังอาบน้ำเสร็จภายใน 3 นาที ขณะที่ผิวหนังยังมีความชื้นอยู่นิดหน่อย ช่วงเวลานี้รูขุมขนกำลังเปิดและเนื้อโลชั่นจะช่วยล็อกน้ำไว้ใต้ผิวได้ดีที่สุด
สำหรับเด็กแรกเกิด แนะนำให้เลือกใช้มอยส์เจอไรเซอร์ประเภทครีมหรือโลชั่นเนื้อบางเบาที่ไม่มีสารกันเสียและน้ำหอม หากผิวลูกแห้งมากๆ อาจเลือกใช้ขี้ผึ้งบริสุทธิ์ทาเฉพาะจุดที่เป็นข้อพับหรือจุดที่แห้งลอกเป็นพิเศษ แต่ควรหลีกเลี่ยงการใช้น้ำมันหอมระเหยหรือออยล์ที่มีส่วนผสมของน้ำหอมเด็ดขาด เพราะอาจกระตุ้นให้เกิดผื่นแพ้สัมผัสได้
รับมืออย่างไรเมื่อลูกเกิดผื่นผ้าอ้อมและผื่นแดงกวนใจ
ปัญหาผิวที่พบบ่อยที่สุดหนีไม่พ้นเรื่องผื่นผ้าอ้อมครับ เกิดจากการที่ผิวบอบบางต้องอับชื้นจากปัสสาวะและอุจจาระเป็นเวลานาน วิธีแก้ที่ดีที่สุดคือการรักษาความสะอาดและปล่อยให้ผิวได้สัมผัสอากาศบริสุทธิ์บ้าง
ทุกครั้งที่เปลี่ยนผ้าอ้อม ควรล้างทำความสะอาดด้วยน้ำเปล่าแทนการใช้กระดาษทิชชูเปียกที่มีส่วนผสมของน้ำหอม ซับให้แห้งสนิท แล้วทาครีมกันผื่นผ้าอ้อมที่มีส่วนผสมของซิงค์ออกไซด์บางๆ เพื่อสร้างเกราะป้องกันไม่ให้ความเปียกชื้นสัมผัสกับผิวโดยตรง หากผื่นเริ่มมีตุ่มแดงกระจายวงกว้างหรือลูกมีอาการงอแงผิดปกติ ควรพามาพบแพทย์เพื่อตรวจดูสาเหตุที่แน่ชัด
เสื้อผ้าและสิ่งรอบตัวที่สัมผัสผิวลูกมองข้ามไม่ได้
ผิวบอบบางของทารกไม่ได้แพ้แค่สบู่หรือโลชั่นเท่านั้น แต่ยังรวมถึงสิ่งของรอบตัวด้วยครับ เสื้อผ้า ผ้าอ้อม ผ้าห่ม ทุกชิ้นที่สัมผัสกับตัวลูกควรทำจากผ้าฝ้ายแท้ร้อยเปอร์เซ็นต์ เพราะระบายอากาศได้ดีและไม่ระคายเคือง
เวลาซักผ้าให้ลูก ควรแยกซักต่างหากจากผ้าของผู้ใหญ่ และเลือกใช้น้ำยาซักผ้าเด็กสูตรอ่อนโยนที่ไม่มีสารเรืองแสงและน้ำหอมตกค้าง ล้างน้ำเปล่าให้สะอาดหมดจดทุกครั้ง รวมถึงหลีกเลี่ยงการใช้น้ำยาปรับผ้านุ่มที่มีกลิ่นฉุน เพราะสารเคมีเหล่านี้คือตัวการอันดับต้นๆ ที่ทำให้ผิวเด็กเกิดผื่นแพ้
