เจาะลึกเรื่องลำไส้ใหญ่: ตรวจวินิจฉัยความผิดปกติอย่างไรให้เจอที่ต้นตอ

ทำไมเราถึงต้องตรวจวินิจฉัยความผิดปกติทางกายวิภาคของลำไส้ใหญ่

หลายคนมักมาปรึกษาหมอด้วยอาการท้องผูกเรื้อรัง ถ่ายไม่สุด หรือมีอาการปวดท้องที่หาสาเหตุไม่ได้ชัดเจน บางครั้งปัญหาเหล่านี้ไม่ได้มาจากพฤติกรรมการกินเพียงอย่างเดียว แต่อาจเกิดจากความผิดปกติทางกายวิภาค หรือรูปร่างและตำแหน่งของลำไส้ใหญ่ที่แปลกไปจากปกติ การตรวจวินิจฉัยความผิดปกติทางกายวิภาคของลำไส้ใหญ่จึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่จะช่วยให้หมอเห็นภาพว่า ข้างในช่องท้องมีอะไรซ่อนอยู่ และเราจะแก้ไขมันได้อย่างไร

ส่องกล้องลำไส้ใหญ่ วิธีทองของการตรวจวินิจฉัย

เมื่อพูดถึงการตรวจลำไส้ใหญ่ ทุกคนมักนึกถึงการส่องกล้อง หรือ Colonoscopy ซึ่งถือเป็นมาตรฐานสูงสุดในปัจจุบัน หมอจะใช้กล้องขนาดเล็กที่มีไฟและเลนส์ขยายสอดผ่านทางทวารหนัก วิธีนี้ไม่ได้แค่ช่วยดูความผิดปกติทางกายวิภาคเท่านั้น แต่ยังช่วยตรวจดูความเรียบเนียนของผิวลำไส้ เห็นรอยโรค เนื้องอก หรือติ่งเนื้อได้ชัดเจนมาก หากพบความผิดปกติ หมอยังสามารถตัดชิ้นเนื้อไปตรวจวิเคราะห์ได้ในคราวเดียว

เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ หรือ CT Colonography ตัวช่วยทางเลือกแบบไม่รุกราน

สำหรับคนไข้บางรายที่กังวลเรื่องการส่องกล้อง หรือมีข้อจำกัดทางสุขภาพที่ทำให้ไม่สามารถวางยาสลบได้ หมอจะแนะนำการตรวจด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความละเอียดสูง เทคนิคนี้เป็นการจำลองภาพลำไส้ใหญ่ขึ้นมาแบบ 3 มิติ เพื่อดูรูปร่าง ความคดเคี้ยว หรือตำแหน่งที่ผิดปกติของลำไส้ วิธีนี้ไม่ต้องสอดกล้องเข้าไปลึกๆ แต่อาจต้องมีการเตรียมลำไส้ให้สะอาดเช่นเดียวกับการส่องกล้อง เพื่อให้ภาพที่ได้คมชัดที่สุด

การกลืนแป้งแบเรียมกับการดูโครงสร้างลำไส้

ในกรณีที่ต้องการดูการทำงานร่วมกับรูปร่างของลำไส้ การตรวจด้วยการสวนแป้งแบเรียม หรือ Barium Enema ยังคงมีประโยชน์อยู่บ้าง หมอจะใส่สารทึบรังสีเข้าไปในลำไส้ใหญ่ แล้วทำการเอกซเรย์ต่อเนื่อง วิธีนี้ช่วยให้เห็นการเคลื่อนตัวของลำไส้ และดูว่ามีส่วนไหนที่ตีบตันหรือมีรูปร่างที่ผิดไปจากปกติจนขัดขวางการขับถ่ายหรือไม่

เตรียมตัวอย่างไรก่อนมาตรวจ

• งดอาหารที่มีกากใยสูงประมาณ 2-3 วันก่อนวันนัด
• รับประทานยาถ่ายตามที่หมอสั่งเพื่อล้างลำไส้ให้สะอาดที่สุด
• งดน้ำและอาหารในเช้าวันตรวจ เพื่อป้องกันการสำลักหรือปัญหาขณะทำหัตถการ
• แจ้งประวัติการแพ้ยาและโรคประจำตัวให้หมอทราบทุกครั้ง

ตรวจพบความผิดปกติแล้วรักษาอย่างไรต่อ

เมื่อผลการตรวจออกมาแล้ว หากพบความผิดปกติทางกายวิภาค เช่น ลำไส้ยาวกว่าปกติ ลำไส้ขดตัว หรือมีการตีบตัว หมอจะประเมินร่วมกับอาการที่คนไข้เป็นอยู่ หากอาการไม่รุนแรง การปรับพฤติกรรม การใช้ยาช่วยการขับถ่าย หรือการนวดหน้าท้องอาจเพียงพอ แต่หากมีความผิดปกติที่รุนแรงจนกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก การปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อพิจารณาการรักษาทางศัลยกรรมก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ช่วยคืนความสุขในการใช้ชีวิตได้