อากาศเปลี่ยนทีไร ความดันโลหิตพุ่งทุกที: ทำไมถึงเป็นแบบนั้น?

ทำไมอากาศเย็นถึงทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้นโดยไม่รู้ตัว

หลายคนมักมาปรึกษาผมที่คลินิกด้วยความแปลกใจว่า ทำไมช่วงที่อากาศเย็นลงหรือมีลมหนาวพัดผ่าน ความดันโลหิตที่เคยควบคุมได้ดีกลับสูงขึ้นผิดปกติ จริงๆ แล้วเรื่องนี้มีคำอธิบายทางสรีรวิทยาที่เข้าใจได้ไม่ยากครับ เมื่อร่างกายสัมผัสกับอากาศที่เย็นลง เส้นเลือดทั่วร่างกายจะเกิดการหดตัวโดยอัตโนมัติ เพื่อรักษาอุณหภูมิแกนกลางของร่างกายให้คงที่เอาไว้ การที่หลอดเลือดตีบแคบลงทำให้หัวใจต้องออกแรงสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ มากขึ้น ส่งผลโดยตรงให้ระดับความดันโลหิตเพิ่มสูงขึ้นกว่าปกติ

ความร้อนจัดกับความเสี่ยงที่คนเป็นโรคความดันต้องระวัง

ในทางกลับกัน ช่วงที่อากาศร้อนจัดหรือในวันที่อุณหภูมิพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ร่างกายจะพยายามระบายความร้อนด้วยการขยายหลอดเลือดเพื่อให้เลือดไปเลี้ยงที่ผิวหนังมากขึ้น หากร่างกายสูญเสียน้ำผ่านเหงื่อเป็นจำนวนมากจนเลือดมีความเข้มข้นขึ้น หรือมีอาการเพลียแดด ก็อาจส่งผลกระทบต่อระบบไหลเวียนโลหิตจนทำให้เกิดอาการวูบหรือความดันตกชั่วขณะได้ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุที่การปรับตัวของหลอดเลือดอาจไม่ดีเท่าที่ควร

สัญญาณเตือนจากร่างกายเมื่ออุณหภูมิเปลี่ยนฉับพลัน

ร่างกายแต่ละคนมีกลไกตอบสนองต่างกัน แต่หากสังเกตพบอาการเหล่านี้ในช่วงที่อากาศเปลี่ยนแปลง ควรหมั่นเช็คความดันที่บ้านเป็นประจำ:

• อาการปวดหัวตื้อๆ บริเวณท้ายทอยโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
• รู้สึกเหนื่อยง่ายกว่าปกติแม้จะทำกิจกรรมเพียงเล็กน้อย
• มีอาการมึนงง หรือทรงตัวไม่อยู่เมื่อเปลี่ยนท่าทาง
• หัวใจเต้นเร็วหรือรู้สึกใจสั่นผิดปกติ

วิธีดูแลตัวเองให้ความดันคงที่แม้ในวันที่อากาศแปรปรวน

การปรับตัวให้ทันกับสภาพอากาศเป็นหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้ค่าความดันคงที่ คุณสามารถเริ่มดูแลตัวเองได้ง่ายๆ ด้วยวิธีดังนี้:

• หมั่นเช็คความดันสม่ำเสมอ: โดยเฉพาะในช่วงที่อากาศเปลี่ยนแปลงบ่อย เพื่อจะได้เห็นแนวโน้มและแจ้งข้อมูลให้แพทย์ทราบได้ถูกต้อง
• รักษาความอบอุ่นของร่างกาย: หากอากาศเย็นควรสวมเสื้อผ้าให้มิดชิด หลีกเลี่ยงการออกไปเจออากาศเย็นจัดในทันที
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ: ไม่ว่าจะร้อนหรือเย็น ร่างกายต้องการความชุ่มชื้นเพื่อให้ระบบไหลเวียนโลหิตทำงานได้เป็นปกติ
• ปรับตารางการออกกำลังกาย: หากวันไหนอากาศร้อนจัดหรือหนาวจัดเกินไป การออกกำลังกายในร่มที่มีอุณหภูมิคงที่ย่อมเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาหมอเรื่องความดัน

หากคุณพบว่าค่าความดันโลหิตที่วัดได้ที่บ้านมีตัวเลขสูงผิดปกติจากฐานเดิมต่อเนื่องกันเกิน 3-5 วัน หรือมีอาการผิดปกติร่วมด้วย เช่น เจ็บหน้าอก หายใจหอบเหนื่อย หรือแขนขาอ่อนแรง อย่าเพิ่งปรับยาเองหรือปล่อยทิ้งไว้จนกว่าจะถึงวันนัด การเข้ามาปรึกษาแพทย์เพื่อปรับแนวทางการรักษาให้เหมาะสมกับสภาพอากาศและอาการในปัจจุบันจะช่วยลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อนของโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ดีที่สุดครับ