ภาวะท่อปัสสาวะอักเสบ: เรื่องใกล้ตัวที่เจ็บจี๊ดจนต้องรีบแก้ไข

ภาวะท่อปัสสาวะอักเสบ คืออะไรและทำไมถึงแสบขัดขนาดนี้

เวลาคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาแล้วบ่นว่า รู้สึกแสบขัดเวลาปัสสาวะเหมือนมีอะไรทิ่มแทง หรือปัสสาวะกะปริดกะปรอยบ่อยครั้ง อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณเตือนของภาวะท่อปัสสาวะอักเสบได้ชัดเจนที่สุดครับ โดยปกติแล้วท่อปัสสาวะคือท่อที่นำปัสสาวะออกจากกระเพาะปัสสาวะเพื่อขับออกนอกร่างกาย หากบริเวณนี้เกิดการติดเชื้อหรือระคายเคืองจนอักเสบขึ้นมา การใช้ชีวิตประจำวันจะเริ่มไม่เป็นสุขทันที

สาเหตุที่ทำให้ท่อปัสสาวะอักเสบเกิดขึ้นกับเรา

ส่วนใหญ่แล้วตัวการสำคัญมักหนีไม่พ้นเชื้อแบคทีเรียที่เล็ดลอดเข้าไป ซึ่งมักเป็นเชื้อตัวเดียวกับที่อยู่ในระบบทางเดินอาหารของเรานี่เอง โดยปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงให้เกิดภาวะนี้มีอยู่หลายประการ ได้แก่

• การมีเพศสัมพันธ์ ซึ่งอาจนำพาเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่ท่อปัสสาวะได้ง่ายขึ้น
• การอั้นปัสสาวะเป็นเวลานาน ทำให้เชื้อโรคมีโอกาสเจริญเติบโตในทางเดินปัสสาวะ
• สุขอนามัยในการทำความสะอาดหลังขับถ่าย โดยเฉพาะในผู้หญิงที่ควรเช็ดจากหน้าไปหลังเสมอ
• การใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดจุดซ่อนเร้นที่มีสารเคมีรุนแรงจนเสียสมดุล

เช็กสัญญาณเตือนให้ไว ก่อนอาการลุกลาม

หลายคนมักคิดว่าเป็นแค่เรื่องเล็กน้อย แต่หากสังเกตพบอาการต่อไปนี้ ควรให้ความสำคัญและรีบหาทางรักษา

• แสบหรือขัดขณะปัสสาวะ หรือแสบมากตอนปัสสาวะหยดสุดท้าย
• ปัสสาวะบ่อยผิดปกติ แต่ละครั้งออกมาเพียงนิดเดียว
• มีมูกหรือหนองปนออกมากับปัสสาวะ
• มีอาการคันหรือระคายเคืองบริเวณปากท่อปัสสาวะ
• ในบางรายอาจมีไข้ต่ำๆ ร่วมด้วย

วิธีวินิจฉัยและแนวทางการรักษาให้หายขาด

เมื่อมาพบแพทย์ เราจะเริ่มจากการซักประวัติและตรวจปัสสาวะเพื่อหาเชื้อแบคทีเรียหรือเม็ดเลือดขาวที่บ่งบอกถึงการอักเสบ หากผลยืนยันว่าเกิดจากการติดเชื้อ การรักษาหลักคือการใช้ยาปฏิชีวนะที่ตรงกับชนิดของเชื้อ ซึ่งสิ่งสำคัญที่สุดคือการกินยาให้ครบตามที่หมอสั่ง แม้อาการจะดีขึ้นในวันที่สองหรือสามแล้วก็ตาม เพราะหากหยุดยาก่อนกำหนด เชื้ออาจดื้อยาและกลับมาเป็นซ้ำได้อีก

ดูแลตัวเองอย่างไรไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

หัวใจสำคัญของการป้องกันคือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตประจำวัน

• ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอในแต่ละวัน เพื่อช่วยขับเชื้อโรคออกจากร่างกาย
• หลีกเลี่ยงการอั้นปัสสาวะ เพราะการปัสสาวะบ่อยจะช่วยชะล้างแบคทีเรียออกไปได้ดี
• ดูแลสุขอนามัยในห้องน้ำให้สะอาดเสมอ
• ทำความสะอาดจุดซ่อนเร้นด้วยน้ำสะอาด ไม่จำเป็นต้องใช้สบู่อาบน้ำที่มีน้ำหอมรุนแรง

เมื่อไหร่ที่อาการแบบนี้ไม่ใช่แค่เรื่องทั่วไป

หากคุณมีอาการปวดหลังหรือปวดเอวอย่างรุนแรง มีไข้สูงหนาวสั่น หรือปัสสาวะมีเลือดปนชัดเจน อาการเหล่านี้อาจบ่งบอกว่าเชื้อโรคได้ลุกลามจากท่อปัสสาวะขึ้นไปยังกระเพาะปัสสาวะหรือไตแล้ว ซึ่งเป็นภาวะที่อันตรายกว่ามากและต้องรีบพบแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างเร่งด่วนครับ