ภาวะท่อปัสสาวะอักเสบ: อาการแสบขัดที่กวนใจและวิธีรักษาให้หายขาด

ภาวะท่อปัสสาวะอักเสบ คืออะไร และทำไมถึงแสบตอนปัสสาวะ

หลายคนมักจะสับสนระหว่างการติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะกับการอักเสบที่บริเวณท่อปัสสาวะโดยตรง จริงๆ แล้ว ภาวะท่อปัสสาวะอักเสบ หรือ Urethritis คือการที่ท่อทางเดินปัสสาวะส่วนที่ต่อออกมาจากกระเพาะปัสสาวะเกิดการอักเสบ ซึ่งส่วนใหญ่มักมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อ ไม่ว่าจะเป็นจากเชื้อแบคทีเรียที่ปนเปื้อน หรือเชื้อที่ติดต่อผ่านทางเพศสัมพันธ์ อาการหลักที่คนไข้มักเดินเข้ามาปรึกษาคือความรู้สึกแสบขัดเหมือนมีอะไรบาดตอนปัสสาวะ ซึ่งสร้างความรำคาญและเจ็บปวดในการใช้ชีวิตประจำวันอย่างมาก

สาเหตุที่ทำให้เกิดการอักเสบที่ท่อปัสสาวะ

เราสามารถแบ่งสาเหตุของการอักเสบออกเป็นกลุ่มใหญ่ๆ ดังนี้

• กลุ่มติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์: นี่เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด โดยเฉพาะเชื้อหนองในแท้และหนองในเทียม ซึ่งเชื้อเหล่านี้ชอบอาศัยอยู่ในท่อปัสสาวะและทำให้เกิดการอักเสบจนมีหนองไหลออกมาได้
• กลุ่มติดเชื้อจากแบคทีเรียทั่วไป: บางครั้งเชื้อแบคทีเรียจากบริเวณรอบๆ ทวารหนักหรือผิวหนังอาจเล็ดลอดเข้าไปในท่อปัสสาวะได้หากสุขอนามัยไม่ดีพอ
• การระคายเคืองเฉพาะจุด: การใช้สบู่ สเปรย์ฉีดจุดซ่อนเร้น หรือสารเคมีบางชนิดที่มีความรุนแรงเกินไป ก็ทำให้เยื่อบุท่อปัสสาวะเกิดการอักเสบจากการระคายเคืองได้เช่นกัน

สัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่าท่อปัสสาวะกำลังอักเสบ

หากเริ่มรู้สึกถึงอาการเหล่านี้ ควรตั้งข้อสังเกตไว้ก่อนว่าอาจเกิดภาวะท่อปัสสาวะอักเสบขึ้นแล้ว

• มีอาการแสบขัดอย่างรุนแรงขณะถ่ายปัสสาวะ
• รู้สึกปวดปัสสาวะบ่อยผิดปกติ แต่ละครั้งปัสสาวะออกมาเพียงนิดเดียว
• มีหนองหรือสารคัดหลั่งผิดปกติไหลออกมาจากปลายท่อปัสสาวะ
• มีอาการคันหรือบวมแดงบริเวณปากท่อปัสสาวะ

ตรวจวินิจฉัยอย่างไรให้รู้แน่ชัด

เมื่อมาพบแพทย์ หมอจะเริ่มจากการซักประวัติพฤติกรรมเสี่ยงและลักษณะของอาการ จากนั้นจะเป็นการตรวจปัสสาวะเพื่อหาเม็ดเลือดขาวและเชื้อแบคทีเรีย หากสงสัยว่ามีการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ หมออาจต้องทำการป้ายสารคัดหลั่งที่ปลายท่อเพื่อนำไปตรวจหาเชื้ออย่างละเอียดภายใต้กล้องจุลทรรศน์หรือการเพาะเชื้อ ซึ่งวิธีนี้จะช่วยให้หมอเลือกยาปฏิชีวนะได้ตรงจุดที่สุด

วิธีรักษาที่ถูกต้องและปลอดภัย

การรักษาหลักคือการใช้ยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อตามประเภทของเชื้อที่ตรวจพบ ซึ่งคนไข้ต้องได้รับยาให้ครบตามจำนวนที่สั่งห้ามหยุดยาเองแม้ว่าอาการแสบจะหายไปแล้ว เพราะอาจทำให้เชื้อดื้อยาได้ นอกจากนี้การรักษาคู่นอนก็มีความสำคัญมากในกรณีที่เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เพื่อป้องกันการส่งต่อเชื้อกลับไปกลับมา

วิธีดูแลตัวเองและป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

การป้องกันเป็นสิ่งที่ทำได้ง่ายที่สุดหากปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบางอย่าง

• ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอต่อวัน เพื่อช่วยขับเชื้อออกจากท่อปัสสาวะ
• รักษาความสะอาดจุดซ่อนเร้น แต่หลีกเลี่ยงการล้างลึกเข้าไปในท่อปัสสาวะ
• ควรใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์เพื่อลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อ
• หากมีอาการแสบขัด ให้รีบมาพบแพทย์ตั้งแต่เนิ่นๆ อย่าซื้อยากินเอง เพราะหากรักษาไม่ถูกวิธีอาจทำให้เชื้อลุกลามไปยังกระเพาะปัสสาวะหรือกรวยไตได้