ตื่นมาแล้วหันคอไม่ได้ แถมมีอาการชาแปลบที่แขน เกิดอะไรขึ้นกับร่างกายกันแน่
หลายคนเคยตื่นนอนมาแล้วพบว่าคอแข็ง หันซ้ายหันขวาไม่ได้ดั่งใจ แต่พอนานวันเข้า อาการเริ่มลามปาม มีความรู้สึกปวดจี๊ดๆ วิ่งลงไปที่หัวไหล่ แขน หรือลามไปถึงปลายนิ้ว บางคนรู้สึกเหมือนมีมดไต่ หรือมือไม่มีแรงแม้แต่จะเปิดฝาขวดน้ำ อาการเหล่านี้ไม่ใช่แค่ความเมื่อยล้าจากการนั่งทำงานนานๆ แบบธรรมดาแล้ว แต่มันคือสัญญาณเตือนจากร่างกายว่าเส้นประสาทบริเวณคอของคุณกำลังถูกรบกวน
ทำไมอาการปวดคอธรรมดาถึงลามลงไปถึงแขนได้
เวลาที่เราพูดถึงกระดูกต้นคอ มันไม่ได้มีแค่กระดูกสันหลังเรียงต่อกันเท่านั้น แต่ยังมีหมอนรองกระดูกทำหน้าที่เหมือนโช้คอัพ และที่สำคัญที่สุดคือมีรากประสาทเส้นใหญ่ที่วิ่งออกจากไขสันหลังผ่านช่องกระดูกคอเพื่อไปเลี้ยงแขนและมือทั้งสองข้าง
เมื่อไหร่ก็ตามที่หมอนรองกระดูกคอเริ่มเสื่อมสภาพตามวัย หรือเกิดจากการใช้งานคอผิดท่าติดต่อกันเป็นเวลานาน หมอนรองกระดูกตัวนี้อาจจะโปนออกมา หรือมีหินปูนงอกไปกดทับรากประสาทเข้า เมื่อเส้นประสาทถูกกดทับ มันจึงส่งสัญญาณความเจ็บปวด ชา หรืออ่อนแรง วิ่งยาวลงไปตามแนวที่เส้นประสาทเส้นนั้นไปเลี้ยง ซึ่งก็คือแขนและมือนั่นเอง
โรคอะไรบ้างที่ชอบทำให้เกิดอาการปวดลักษณะนี้
เวลาคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยเรื่องอาการปวดคอร้าวลงแขน โรคอันดับต้นๆ ที่หมอมักจะนึกถึงและตรวจหาเสมอ ได้แก่
- หมอนรองกระดูกสันหลังคอเคลื่อนทับเส้นประสาท: มักพบในคนวัยทำงานที่ก้มหน้าดูมือถือหรือหน้าจอคอมพิวเตอร์นานๆ ทำให้หมอนรองกระดูกเสื่อมและปริแตกออกมากดทับเส้นประสาท
- กระดูกต้นคอเสื่อมกดทับเส้นประสาท: พบได้บ่อยในวัยกลางคนขึ้นไป เกิดจากการสึกหรอตามอายุขัย มีกระดูกงอกขึ้นมาขัดขวางทางเดินของเส้นประสาท
- กล้ามเนื้อคออักเสบเรื้อรังที่มีอาการเกร็งตัวรุนแรง: แม้จะไม่ได้กดทับเส้นประสาทโดยตรง แต่ความตึงตัวของกล้ามเนื้อรอบคอและบ่าก็สามารถทำให้เกิดอาการปวดร้าว (Trigger Point Referral Pain) ไปที่แขนได้เช่นกัน
วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มมีอาการปวดร้าว
สำหรับใครที่เพิ่งเริ่มมีอาการ และยังไม่มีสัญญาณอันตราย สามารถบรรเทาความอึดอัดเบื้องต้นได้ด้วยวิธีเหล่านี้
- ปรับท่านั่งทำงานใหม่ทันที: จัดหน้าจอคอมพิวเตอร์ให้อยู่ในระดับสายตา เพื่อไม่ต้องก้มหรือเงยคอจนเกินไป เก้าอี้ต้องมีที่รองรับหลังส่วนล่าง
- ประคบอุ่นเพื่อคลายกล้ามเนื้อ: หากรู้สึกว่ากล้ามเนื้อคอและบ่าตึงแข็ง ให้ใช้แผ่นประคบอุ่นครั้งละ 15-20 นาที วันละ 2-3 ครั้ง ช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น
- หลีกเลี่ยงการนัดดัดกระดูกแบบรุนแรง: การไปนวดแผนไทยหรือนวดจับเส้นที่รุนแรงเกินไปบริเวณคอที่มีภาวะเส้นประสาทถูกกดทับ อาจทำให้ อาการปวดคอร้าวลงแขนแย่ลงกว่าเดิมได้ ควรถือหลักความนุ่มนวลเป็นหลัก
สัญญาณเตือนภัยแบบไหนที่ต้องมาหาหมอทันทีโดยไม่รอช้า
มีคนไข้หลายคนปล่อยทิ้งไว้จนอาการลุกลาม ซึ่งในทางการแพทย์มีบางอาการที่ถือเป็นธงแดง (Red Flags) หากคุณมีอาการเหล่านี้ ควรรีบมาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดทันที
- กล้ามเนื้อแขนหรือมืออ่อนแรงอย่างเห็นได้ชัด: เช่น ถือของแล้วร่วงหล่น ติดกระดุมเสื้อไม่ได้ หรือยกแขนไม่ขึ้น
- มีอาการชาถาวร: รู้สึกชาที่ปลายนิ้วหรือมือตลอดเวลา ไม่หายไปแม้จะเปลี่ยนท่าทาง
- สูญเสียการควบคุมการขับถ่าย: ในเคสที่รุนแรงมากหากมีการกดทับไขสันหลังส่วนคอโดยตรง อาจส่งผลต่อการควบคุมปัสสาวะและอุจจาระ ซึ่งต้องได้รับการผ่าตัดเร่งด่วน
- ปวดรุนแรงจนนอนไม่ได้: นอนราบไม่ได้ ต้องลุกขึ้นมานั่งปวดตลอดคืน และกินยาแก้ปวดพื้นฐานแล้วอาการไม่ดีขึ้นเลย
วิธีรักษาของแพทย์เมื่อเส้นประสาทถูกกดทับ
การรักษา อาการปวดคอร้าวลงแขน จะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการกดทับ ในคนไข้ส่วนใหญ่ประมาณ 80-90 เปอร์เซ็นต์ สามารถหายได้เองหรือดีขึ้นด้วยการรักษาแบบไม่ต้องผ่าตัด เช่น การให้รับประทานยาแก้อักเสบกลุ่มที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ ร่วมกับการทำกายภาพบำบัดเพื่อดึงคอ ลดแรงกดทับ และบริหารกล้ามเนื้อรอบคอให้แข็งแรง แต่หากรักษาด้วยวิธีอนุรักษ์แล้วอาการไม่ดีขึ้นใน 6-8 สัปดาห์ หรือมีภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงชัดเจน แพทย์อาจพิจารณาเรื่องการฉีดยาเข้าโพรงเส้นประสาท หรือการผ่าตัดส่องกล้องเพื่อขยายช่องเส้นประสาทตามความเหมาะสมครับ
