มีคนไข้หลายคนที่เดินเข้ามาพูดคุยกับหมอที่คลินิกด้วยความกังวลใจ หลังจากตรวจสุขภาพเพื่อเตรียมตัวมีบุตรแล้วพบว่า ท่อนำไข่เกิดการอุดตัน หรือบางคนมาด้วยอาการปวดหน่วงท้องน้อยเรื้อรังโดยหาสาเหตุไม่ได้ ทั้งที่ก่อนหน้านี้ไม่เคยมีอาการเจ็บป่วยรุนแรง ไม่มีไข้ และไม่มีอาการตกขาวที่ผิดปกติเลยแม้แต่น้อย สิ่งที่เกิดขึ้นนี้มักมีสาเหตุสำคัญมาจากภัยเงียบที่ซ่อนตัวอยู่ นั่นคือ การติดเชื้อหนองในเทียมและการอักเสบแบบไม่แสดงอาการ ซึ่งถือเป็นหนึ่งในปัญหาทางระบบสืบพันธุ์ที่พบบ่อยมาก แต่กลับมีคนรู้จักและเฝ้าระวังกันน้อยที่สุด
รู้จักภัยเงียบที่ซ่อนตัวอยู่ภายในร่างกาย
ตัวการสำคัญของเรื่องนี้คือเชื้อแบคทีเรียที่มีชื่อว่า คลามีเดีย ทราโคมาติส (Chlamydia trachomatis) ความน่ากลัวของมันไม่ใช่การทำให้เกิดอาการเจ็บปวดรุนแรงเฉียบพลัน แต่คือความสามารถในการหลบซ่อนตัวได้อย่างแนบเนียน ภาวะ การติดเชื้อหนองในเทียมและการอักเสบเรื้อรังที่เกิดขึ้นในช่องคลอดหรือท่อปัสสาวะมักจะดำเนินไปอย่างเงียบเชียบ โดยที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายพยายามต่อสู้ทีละนิด จนเกิดการอักเสบสะสมโดยที่เราไม่รู้ตัวเนื่องจากไม่มีอาการเจ็บป่วยเด่นชัดออกมารบกวนชีวิตประจำวัน
เมื่อเชื้อโรคเลือกที่จะเงียบ: อาการแบบไหนที่ร่างกายกำลังแอบส่งสัญญาณเตือน?
สถิติทางการแพทย์ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า ผู้หญิงที่ติดเชื้อนี้มากกว่าร้อยละเจ็ดสิบ และผู้ชายอีกกว่าครึ่งหนึ่ง จะไม่มีอาการแสดงใดๆ ปรากฏเลย ทำให้หลายคนแพร่กระจายเชื้อไปสู่คู่รักโดยไม่ได้ตั้งใจ อย่างไรก็ตาม ร่างกายอาจมีการส่งสัญญาณเตือนเล็กๆ น้อยๆ ออกมาบ้าง ซึ่งหากหมั่นสังเกตตัวเองก็จะช่วยให้ตรวจพบได้เร็วขึ้น
สัญญาณเตือนในผู้หญิง: ตกขาวผิดปกติเล็กน้อยหรือแค่ปวดประจำเดือนทั่วไป?
สำหรับผู้หญิง อาการอาจแสดงออกผ่านตกขาวที่มีปริมาณมากขึ้นเล็กน้อย มีลักษณะสีขาวขุ่นหรืออมเหลือง มีกลิ่นเปลี่ยนไปจากเดิม หรือรู้สึกหน่วงท้องน้อยเวลาปัสสาวะหรือขณะมีเพศสัมพันธ์ นอกจากนี้บางรายอาจพบภาวะเลือดออกกะปริดกะปรอยหลังการมีเพศสัมพันธ์ ซึ่งอาการเหล่านี้มักถูกมองข้ามเพราะคิดว่าเป็นเพียงเรื่องของฮอร์โมนแปรปรวนหรืออาการปวดประจำเดือนธรรมดา
สัญญาณเตือน in ผู้ชาย: อาการแสบขัดเล็กๆ น้อยๆ ที่มักโดนละเลย
ในผู้ชาย อาการมักมาในรูปแบบของความรู้สึกแสบขัดเวลาปัสสาวะ หรือมีมูกใสซึมออกมาบริเวณปลายอวัยวะเพศ โดยเฉพาะในช่วงเช้าตรู่ก่อนการปัสสาวะครั้งแรกของวัน อาการเหล่านี้มักเกิดขึ้นเพียงไม่กี่วันแล้วค่อยๆ จางหายไปเอง ทำให้หลายคนเข้าใจผิดว่าร่างกายหายดีแล้ว ทั้งที่จริงแล้วเชื้อยังคงซ่อนอยู่และก่อตัวอักเสบอยู่ภายใน
หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รักษา จะส่งผลเสียอย่างไรต่อร่างกายในระยะยาว?
การปล่อยให้ร่างกายเกิดกระบวนการอักเสบเรื้อรังจากเชื้อหนองในเทียมเปรียบเสมือนการปล่อยไฟให้ค่อยๆ คลอกบ้านทีละนิดโดยไม่มีเสียงเตือนภัย สำหรับผู้หญิง เชื้อจะค่อยๆ ลุกลามผ่านปากมดลูกขึ้นไปยังมดลูกและท่อนำไข่ ก่อให้เกิดภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ ร่างกายจะสร้างพังผืดขึ้นมาดึงรั้งท่อนำไข่จนเกิดการตีบตัน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดภาวะมีบุตรยาก หรือหากตั้งครรภ์ก็อาจกลายเป็นการตั้งครรภ์นอกมดลูกที่เป็นอันตรายถึงชีวิต ส่วนในผู้ชาย เชื้อที่สะสมอยู่อาจลุกลามไปทำให้ท่อเก็บอสุจิอักเสบ ส่งผลเสียต่อคุณภาพของตัวอสุจิและนำไปสู่ภาวะเป็นหมันได้ในที่สุด
ขั้นตอนการตรวจหาเชื้อ: ง่ายกว่าที่คิด ไม่น่ากลัวและไม่ต้องเขินอาย
หลายคนกังวลและรู้สึกอายเมื่อต้องเข้ามาตรวจหาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ แต่ในปัจจุบันนี้ หมออยากให้เบาใจได้เลย เพราะเทคโนโลยีทางการแพทย์ก้าวหน้าไปมาก การตรวจหาเชื้อหนองในเทียมสามารถทำได้ง่าย รวดเร็ว และไม่มีความเจ็บปวดใดๆ เลย
- การตรวจปัสสาวะ: สำหรับผู้ชาย สามารถเก็บปัสสาวะในช่วงต้นสายเพื่อนำไปตรวจหาเชื้อได้ทันทีโดยไม่ต้องทำการสอดอุปกรณ์ใดๆ
- การตรวจจากสารคัดหลั่ง: สำหรับผู้หญิง แพทย์จะใช้ไม้พันสำลีขนาดเล็กป้ายบริเวณช่องคลอดหรือปากมดลูก เพื่อส่งตรวจวิเคราะห์ด้วยวิธีทางโมเลกุล ซึ่งมีความแม่นยำสูงมากและไม่เจ็บตัวเลย
วิธีรักษาให้หายขาด และวิธีป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ
เมื่อตรวจพบเชื้อแล้ว การรักษาไม่ได้มีความยุ่งยากเลย แพทย์จะจ่ายยาปฏิชีวนะที่มีความเฉพาะเจาะจงเพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรียตัวนี้ โดยอาจเป็นการทานยาฆ่าเชื้อปริมาณสูงเพียงครั้งเดียว หรือการทานยาต่อเนื่องเป็นเวลาเจ็ดวัน สิ่งสำคัญที่สุดคือการทานยาให้ครบตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด แม้ว่าอาการจะหายไปตั้งแต่วันแรกๆ ที่เริ่มทานยาก็ตาม เพื่อป้องกันเชื้อดื้อยา
นอกจากนี้ กฎเหล็กที่สำคัญที่สุดในการรักษาคือการพาคู่นอนไปรับการตรวจและรักษาพร้อมกันเสมอ เพราะหากรักษาเพียงคนเดียว แต่อีกคนยังมีเชื้ออยู่ เมื่อกลับมามีเพศสัมพันธ์กันใหม่ เชื้อก็จะถูกส่งต่อกลับมาทำให้เกิดการติดเชื้อซ้ำวนเวียนเป็นวงจรอุบาทว์ และในระหว่างการรักษา ควรงดการมีเพศสัมพันธ์โดยเด็ดขาดจนกว่าแพทย์จะยืนยันว่าร่างกายของทั้งสองฝ่ายปลอดเชื้อเรียบร้อยแล้ว
