เช็กให้ชัวร์ก่อนสาย: วิธีสังเกตอาการและประเมินภาวะขาดน้ำจากการเสียเหงื่อหรือท้องเสียด้วยตัวเอง

ช่วงที่ร่างกายสูญเสียน้ำ: สังเกตสัญญาณเตือนเบื้องต้นอย่างไรดี

เวลาที่ร่างกายเราสูญเสียน้ำมากๆ ไม่ว่าจะเป็นจากการออกกำลังกายกลางแดดจัด ท้องเสีย หรืออาเจียน หลายคนมักคิดว่าแค่รู้สึกคอแห้งหรือกระหายน้ำธรรมdา แต่ในความเป็นจริงแล้ว ร่างกายของเราส่งสัญญาณเตือนหลายอย่างก่อนที่จะถึงขั้นช็อกหรือหมดสติ หมออยากชวนทุกคนมาลองสังเกตอาการรอบตัวง่ายๆ ที่บ่งบอกว่าตอนนี้ร่างกายกำลังส่งเสียงร้องขอความช่วยเหลือเพราะเริ่มขาดน้ำแล้ว

ตรวจความยืดหยุ่นของผิวหนังและอาการปากแห้งด้วยตัวเอง

วิธีเช็กภาวะขาดน้ำแบบเบื้องต้นที่หมอชอบแนะนำให้คนไข้ทำเองที่บ้านคือ การสังเกตความยืดหยุ่นของผิวหนัง โดยลองใช้ingนิ้วโป้งและนิ้วชี้หยิกผิวหนังบริเวณหลังมือหรือหน้าท้องขึ้นเบาๆ แล้วปล่อย ถ้าผิวหนังเด้งกลับคืนสู่สภาพเดิมทันทีถือว่าปกติ แต่ถ้าผิวค้างอยู่สักพักกว่าจะราบลงไป แปลว่าร่างกายเริ่มขาดน้ำและสูญเสียความยืดหยุ่นไปแล้ว นอกจากนี้ให้ลองสังเกตริมฝีปากและช่องปากว่าแห้งผากหรือมีน้ำลายน้อยเกินไปหรือไม่ รวมถึงการดูสีของปัสสาวะ ถ้ามีสีเหลืองเข้มจัดหรือมีปริมาณน้อยกว่าปกติ นั่นคือสัญญาณชัดเจนว่าไตกำลังพยายามเก็บรักษาน้ำไว้อยู่

ความดันตกและอาการหน้ามืดเวียนหัว: สัญญาณอันตรายที่ต้องระวัง

เมื่อปริมาณน้ำในเลือดลดลง ความดันโลหิตก็จะตกลงตามไปด้วย ส่งผลให้เวลาที่เราลุกขึ้นยืนเร็วๆ จะรู้สึกหน้ามืด วิงเวียนศีรษะคล้ายจะเป็นลม หัวใจจะเต้นเร็วขึ้นเพื่อพยายามสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงสมองและอวัยวะสำคัญให้ทัน หากใครเริ่มมีอาการอ่อนเพลียอย่างไร้สาเหตุ หงุดหงิดง่าย หรือไม่มีสมาธิร่วมด้วย นั่นแปลว่าภาวะขาดน้ำเริ่มส่งผลกระทบต่อระบบการทำงานของสมองแล้ว

ดื่มเกลือแร่ชดเชยอย่างไรให้ถูกต้องและปลอดภัย

เมื่อรู้ตัวว่ามีภาวะขาดน้ำ สิ่งแรกที่ควรทำคือการจิบน้ำสะอาดหรือเกลือแร่สำหรับผู้สูญเสียเหงื่อหรือท้องเสียทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อให้ร่างกายค่อยๆ ดูดซึมกลับเข้าไปทดแทนส่วนที่สูญเสียไป การดื่มน้ำปริมาณมากๆ รวดเดียวในครั้งเดียวอาจทำให้รู้สึกคลื่นไส้และอาเจียนมากขึ้นได้ โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีอาการท้องเสียร่วมด้วย

อาการแบบไหนที่แปลว่าต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

หากลองดื่มน้ำเกลือแร่แล้วอาการไม่ดีขึ้น อาเจียนจนกินอะไรไม่ลงเลย หรือมีอาการรุนแรง เช่น สับสน ซึมลง หายใจหอบเร็ว ปัสสาวะไม่ออกเลยเกิน 6 ชั่วโมง หรือวัดชีพจรแล้วเต้นเร็วผิดปกติ อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องที่ควรปล่อยไว้บ้านอีกต่อไป ควรรีบพาไปพบแพทย์เพื่อรับการให้น้ำเกลือทางหลอดเลือดดำอย่างเร่งด่วน เพราะปล่อยไว้อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้