เจาะลึกการตรวจส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) เรื่องที่หลายคนกังวลแต่จริงๆ แล้วไม่น่ากลัวอย่างที่คิด

ทำไมคุณหมอถึงแนะนำให้ตรวจส่องกล้องลำไส้ใหญ่

หลายคนเมื่อได้ยินคำว่า การตรวจส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) มักจะรู้สึกกังวลจนอยากหลีกเลี่ยง แต่เชื่อไหมว่าการตรวจนี้เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการตรวจหาความผิดปกติของลำไส้ใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นติ่งเนื้อ แผล หรือแม้แต่สัญญาณเริ่มต้นของมะเร็งลำไส้ การตรวจนี้ไม่ได้ทำเฉพาะกับผู้ที่มีอาการผิดปกติเท่านั้น แต่ยังรวมถึงผู้ที่ถึงเกณฑ์อายุควรตรวจคัดกรองเพื่อป้องกันก่อนที่จะสายเกินไป

เตรียมตัวอย่างไรก่อนมาส่องกล้องให้ผ่านฉลุย

หัวใจสำคัญของการส่องกล้องให้เห็นผลชัดเจนคือความสะอาดของลำไส้ คุณหมอจะให้คุณงดอาหารกากใยสูง 2-3 วันก่อนตรวจ และต้องทานยาระบายตามเวลาที่กำหนดอย่างเคร่งครัด การขับถ่ายที่บ่อยจนน้ำใสเหมือนปัสสาวะคือสัญญาณว่าลำไส้คุณพร้อมแล้วสำหรับการตรวจ หากเตรียมตัวดี กระบวนการตรวจจะใช้เวลาสั้นลงและเห็นความผิดปกติได้ชัดเจนขึ้นมาก

ขั้นตอนระหว่างการตรวจที่คุณต้องเจอ

ไม่ต้องกลัวเจ็บครับ เพราะก่อนเริ่มคุณหมอจะให้ยาที่ช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายหรือหลับสบายตลอดการตรวจ ในขณะที่คุณหลับ คุณหมอจะค่อยๆ สอดกล้องที่มีความยืดหยุ่นสูงเข้าไปทางทวารหนัก เพื่อสำรวจดูผนังลำไส้ผ่านกล้องความละเอียดสูง คุณจะรู้สึกตัวอีกทีก็ตอนเสร็จแล้วและพักฟื้นจนยาหมดฤทธิ์

ทำไมถึงต้องมีการเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อในระหว่างส่องกล้อง

คนไข้มักตกใจเมื่อรู้ว่ามีการเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อ (Biopsy) แต่ขอให้เข้าใจว่านี่เป็นเรื่องปกติมาก การเก็บชิ้นเนื้อไม่ใช่การยืนยันว่าคุณเป็นมะเร็งเสมอไป แต่มันคือเครื่องมือที่แม่นยำที่สุดในการดูว่าติ่งเนื้อที่พบนั้นคืออะไร เป็นติ่งเนื้อธรรมดาที่มีโอกาสกลายเป็นมะเร็งในอนาคต หรือเป็นเพียงการอักเสบธรรมดา การนำชิ้นเนื้อไปตรวจทางห้องปฏิบัติการจะทำให้คุณหมอวางแผนการรักษาให้คุณได้อย่างถูกต้องแม่นยำที่สุด

หลังตรวจเสร็จแล้ว ต้องดูแลตัวเองอย่างไรต่อ

หลังจากฟื้นจากยา คุณอาจรู้สึกแน่นท้องหรือมีลมในท้องบ้างจากการที่หมอต้องเป่าลมเข้าไปเพื่อขยายลำไส้ให้เห็นชัดขณะตรวจ อาการเหล่านี้จะค่อยๆ หายไปเองเมื่อได้เดินหรือผายลมออกมา คุณสามารถทานอาหารมื้อเบาๆ ได้ตามปกติหลังจากนั้น และถ้าหากมีการตัดติ่งเนื้อหรือเก็บชิ้นเนื้อ คุณหมอจะแนะนำให้หลีกเลี่ยงการยกของหนักหรือกิจกรรมที่ต้องใช้แรงเบ่งใน 1-2 วันแรกเพื่อให้แผลหายสนิท

อาการแบบไหนที่ต้องรีบติดต่อคุณหมอทันที

แม้ภาวะแทรกซ้อนจากการส่องกล้องจะพบได้น้อยมาก แต่คุณควรสังเกตอาการตัวเองอย่างใกล้ชิด หากมีอาการปวดท้องรุนแรง ท้องแข็งตึง มีไข้สูง หรือถ่ายเป็นเลือดสดจำนวนมากหลังจากกลับบ้านไปแล้ว ให้รีบติดต่อทางคลินิกหรือมาพบแพทย์โดยด่วนเพื่อความปลอดภัยครับ