เจาะลึกเรื่องการตั้งครรภ์นอกมดลูกจากการเกิดพังผืดในท่อนำไข่

ท่อนำไข่กับพังผืด ตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดการตั้งครรภ์นอกมดลูก

เวลาที่คนไข้มาปรึกษาหมอเรื่องวางแผนครอบครัว หรือกังวลเกี่ยวกับภาวะมีบุตรยาก หมอมักจะพูดถึงท่อนำไข่เสมอ เพราะอวัยวะนี้เปรียบเสมือนสะพานเชื่อมระหว่างไข่กับอสุจิ แต่ถ้าสะพานนี้มีอุปสรรคอย่างพังผืดมาขวางทาง ก็อาจนำไปสู่ภาวะที่เรียกว่า การตั้งครรภ์นอกมดลูกจากการเกิดพังผืดในท่อนำไข่ ซึ่งเป็นภาวะที่ไข่ที่ปฏิสนธิแล้วไม่สามารถเดินทางไปฝังตัวที่โพรงมดลูกได้ตามปกติ

ทำไมพังผืดถึงเป็นอุปสรรคต่อการตั้งครรภ์

พังผืดคือเนื้อเยื่อแผลเป็นที่เกิดขึ้นหลังจากการอักเสบในอุ้งเชิงกราน ซึ่งอาจมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัย เช่น การติดเชื้อในช่องคลอดเรื้อรัง โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หรือแม้แต่การผ่าตัดช่องท้องในอดีต เมื่อเกิดพังผืดขึ้นภายในหรือรอบๆ ท่อนำไข่ มันจะทำหน้าที่เหมือนตัวดึงรั้ง ทำให้ท่อนำไข่บิดเบี้ยว ตีบตัน หรือขยับตัวได้ไม่ดี ผลที่ตามมาคือไข่ที่ปฏิสนธิแล้วเคลื่อนตัวได้ช้าลง จนสุดท้ายก็ฝังตัวค้างอยู่ในท่อนำไข่นั่นเอง

สัญญาณเตือนที่ต้องระวังให้ดี

ภาวะนี้มีความอันตรายเพราะตัวอ่อนไม่สามารถเจริญเติบโตในท่อนำไข่ได้นาน หากปล่อยไว้จนท่อนำไข่แตกจะทำให้เกิดเลือดออกในช่องท้องเฉียบพลัน หมออยากให้สังเกตอาการเหล่านี้ไว้เสมอ:

• อาการปวดท้องน้อยด้านใดด้านหนึ่งอย่างรุนแรงและปวดมากขึ้นเรื่อยๆ
• มีเลือดออกกะปริดกะปรอยทางช่องคลอด ซึ่งมักจะมีสีคล้ำกว่าประจำเดือนปกติ
• รู้สึกหน้ามืด ใจสั่น หรือเป็นลม ซึ่งเป็นสัญญาณว่าอาจมีเลือดออกภายใน
• ตรวจการตั้งครรภ์แล้วขึ้นสองขีด แต่ยังมีอาการปวดท้องนำมาก่อน

ถ้าสงสัยว่าเกิดความผิดปกติควรทำอย่างไร

หากรู้ตัวว่าตั้งครรภ์หรือมีอาการปวดท้องผิดปกติ สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการมาพบแพทย์เพื่อตรวจอัลตราซาวด์ทางช่องคลอด การตรวจนี้จะช่วยให้หมอเห็นชัดเจนว่าถุงการตั้งครรภ์อยู่ในตำแหน่งที่ควรจะเป็นหรือไม่ หากพบพังผืดหรือความผิดปกติในท่อนำไข่ หมอจะได้วางแผนการรักษาได้ทันท่วงที ไม่ว่าจะเป็นการใช้ยาเพื่อหยุดการเจริญเติบโตของตัวอ่อน หรือการผ่าตัดส่องกล้องเพื่อแก้ไขปัญหาพังผืด

การป้องกันและแนวทางการดูแลตัวเองในอนาคต

การป้องกันการเกิดพังผืดที่ดีที่สุดคือการดูแลสุขอนามัยในช่องคลอด หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงต่อการติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน และหากมีความจำเป็นต้องผ่าตัดในช่องท้อง ควรเลือกสถานพยาบาลที่ได้มาตรฐานเพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดพังผืดหลังผ่าตัด สำหรับใครที่เคยผ่านเหตุการณ์นี้มา หมออยากบอกว่ามันไม่ใช่จุดจบของความหวังครับ เรายังสามารถวางแผนการมีบุตรในครั้งถัดไปได้ เพียงแต่ต้องตรวจเช็คสภาพของท่อนำไข่ให้ละเอียดก่อนเริ่มตั้งครรภ์อีกครั้ง