ระบบไหลเวียนโลหิตพัง ไม่ยอมเดินเหิน ระวังเลือดหนืดและสารพัดโรคตามมา

ช่วงนี้ใครรู้สึกว่านั่งทำงานหน้าคอมนานๆ แล้วขาบวม ตื่นมาแล้วเพลียแปลกๆ หรือมือเท้าเย็นอยู่บ่อยๆ บ้างไหมครับ อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่มันคือสัญญาณเตือนจากร่างกายว่า ระบบไหลเวียนโลหิต ของเรากำลังเริ่มมีปัญหาทำงานอืดอาดเหมือนรถติดบนถนนตอนเลิกงาน

ในฐานะหมอที่ตรวจคนไข้มานาน ผมมักจะเจอคนไข้ที่มาด้วยอาการเหนื่อยง่าย มึนหัว หรือเป็นตะคริวบ่อยๆ พอมาเช็กดูจริงๆ แล้วพบว่าต้นตอมาจากเลือดลมไหลเวียนไม่สะดวกนี่แหละครับ วันนี้เลยอยากชวนมาคุยกันยาวๆ แบบพี่น้องเล่าให้ฟัง ว่าเราจะดูแลท่อประปาในร่างกายเส้นนี้ให้ไหลลื่นสุขภาพดีได้อย่างไรบ้าง

เลือดลมไหลไม่ดี ชีวิตพังตรงไหนบ้าง?

ก่อนจะไปดูวิธีแก้ เราต้องรู้ก่อนว่าเจ้าปั๊มน้ำใจกลางอกกับเครือข่ายหลอดเลือดทั่วร่างเนี่ย มันสำคัญขนาดไหน ระบบไหลเวียนโลหิตทำหน้าที่เหมือนระบบขนส่งมวลชน คอยหิ้วเอาออกซิเจนและสารอาหารไปส่งให้ทุกเซลล์ พร้อมกับเก็บขยะของเสียกลับมาทิ้ง

ทีนี้พอมันเริ่มติดขัด เช่น หลอดเลือดเริ่มตีบตันจากไขมัน หรือเรานั่งแช่นิ่งๆ นานเกินไป เลือดก็ไปกองอยู่ส่วนล่าง ผลลัพธ์ที่ตามมาคือความเหนื่อยล้า สมองตื้อ คิดอะไรไม่ออก ผิวพรรณหมองคล้ำ ไปจนถึงเรื่องใหญ่อย่างความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ และอัมพฤกษ์อัมพลาญในระยะยาว

ขยับตัวซะหน่อย เลือดจะได้สูบฉีดดีขึ้น

วิธีที่ง่ายและได้ผลที่สุดแบบไม่ต้องเสียเงินซื้อวิตามินแพงๆ กินเลยก็คือ การออกกำลังกายครับ หลายคนบอกว่าไม่มีเวลา แต่อยากให้ลองเปลี่ยนความคิดใหม่ แค่เราลุกขึ้นมาเดินยืดเส้นยืดสายทุกๆ หนึ่งชั่วโมง หรือเดินเร็ววันละสามสิบนาที เจ้ากล้ามเนื้อของเรามันจะทำหน้าที่เหมือนฟองน้ำคอยบีบรูดหลอดเลือดดำ ให้เลือดพุ่งกลับขึ้นไปหาหัวใจได้ง่ายขึ้น

ถ้าใครนั่งโต๊ะทำงานทั้งวัน ลองทำตามนี้ดูครับ:

ลุกเดินทุกชั่วโมง: ตั้งนาฬิกาปลุกไว้เลย เดินไปเข้าห้องน้ำ ดื่มน้ำ หรือเดินดูวิวข้างนอกสักสองนาทีก็ยังดี ขยับข้อเท้าและน่อง: นั่งอยู่ที่เก้าอี้ก็หมุนข้อเท้า กระดิกนิ้วเท้า หรือเขย่งปลายเท้าขึ้นลง เพื่อกระตุ้นปั๊มธรรมชาติที่น่อง เลือกกีฬาที่ชอบ: ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน หรือวิ่งจ๊อกกิ้งเบาๆ ทำสม่ำเสมอหัวใจจะแข็งแรงขึ้นเยอะ

เลือกกินอะไรดี ให้หลอดเลือดสะอาดใส?

อาหารการกินมีผลโดยตรงกับความหนืดของเลือดและสุขภาพผนังหลอดเลือด ถ้าเรากินของทอด ของมัน แป้งขัดขาว และน้ำตาลเยอะๆ เลือดเราก็จะข้นหนืดเหมือนน้ำเชื่อม ทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นในการปั๊มแต่ละครั้ง

ผมมักจะแนะนำคนไข้เสมอว่า ให้เน้นกินผักใบเขียว ผลไม้สด ธัญพืชไม่ขัดสี และปลาทะเลที่มีไขมันดี เพราะพวกนี้มีสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยลดการอักเสบในหลอดเลือด และที่สำคัญที่สุดคือ ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอในแต่ละวัน เพราะน้ำคือส่วนประกอบหลักของเลือด ถ้าขาดน้ำ เลือดจะข้นและไหลช้าลงทันที

จัดการความเครียด นอนให้พอ ตัวช่วยลับที่หลายคนมองข้าม

ความเครียดเรื้อรังและการนอนดึกตื่นสาย ส่งผลร้ายกาจต่อหลอดเลือดมากกว่าที่เราคิดครับ เวลาเครียด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนบางตัวออกมาทำให้หลอดเลือดหดตัว ความดันพุ่งกระฉูด หัวใจเต้นเร็ว ถ้าเป็นแบบนี้สะสมนานๆ หลอดเลือดจะเสื่อมไว

ดังนั้น การนอนหลับพักผ่อนให้สนิทวันละเจ็ดถึงแปดชั่วโมง และหาเวลาผ่อนคลายความเครียด เช่น นั่งสมาธิ ฟังเพลง หรือไปเดินเล่นรับลมธรรมชาติ จึงเป็นการซ่อมแซมระบบไหลเวียนโลหิตที่ดีที่สุดช่วงหนึ่งของวันเลยทีเดียว

เช็กตัวเองด่วน อาการแบบนี้ต้องปรึกษาแพทย์

แม้ว่าการดูแลตัวเองเบื้องต้นจะช่วยได้เยอะ แต่ถ้าใครมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย เช่น เจ็บแน่นหน้าอกเวลาเดินเหนื่อยๆ, ขาบวมข้างเดียวโดยไม่ทราบสาเหตุ, ชาตามปลายมือปลายเท้าแบบไม่หาย หรือมีแผลที่เท้าแล้วหายช้ามาก แบบนี้ปล่อยไว้ไม่ได้แล้วนะครับ รีบมาพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กความผิดปกติของหลอดเลือดอย่างละเอียดจะปลอดภัยที่สุดครับ