วิธีดูแลระบบไหลเวียนโลหิตให้แข็งแรง เพื่อสุขภาพดีจากภายใน

ทำไมเลือดลมถึงเดินไม่สะดวก และเราจะสังเกตตัวเองได้อย่างไร?

เวลาที่นั่งทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์นานๆ หลายคนคงเคยรู้สึกว่าขาเริ่มบวม ปลายมือปลายเท้าเย็นเฉียบ หรือบางทีก็รู้สึกเหนื่อยเพลียแบบไม่มีสาเหตุ อาอาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นลอยๆ แต่เป็นเสียงเตือนจากร่างกายว่า การส่งเสริมการทำงานของระบบไหลเวียนโลหิต กำลังต้องการความใส่ใจจากเรามากขึ้นแล้ว

ในฐานะหมอที่ตรวจคนไข้มานาน ผมมักจะเปรียบระบบไหลเวียนโลหิตเหมือนกับแม่น้ำสายหลักในร่างกาย ที่คอยขนส่งทั้งออกซิเจนและสารอาหารไปเลี้ยงทุกเซลล์ ตั้งแต่ปลายผมจรดปลายเท้า ถ้าแม่น้ำสายนี้ไหลลื่นดี ร่างกายก็สดชื่นกระปรี้กระเปร่า แต่ถ้าเริ่มติดขัด มีไขมันอุดตัน หรือทางเดินตีบแคบ ปัญหาสุขภาพก็ตามมาแน่นอน

ขยับร่างกายบ่อยๆ แค่วันละนิด ชีวิตก็เปลี่ยน

วิธีที่ง่ายที่สุดและได้ผลดีที่สุดในการปลุกระบบสูบฉีดเลือดให้ตื่นตัว คือการลุกขึ้นมาขยับตัวครับ ยิ่งในยุคที่เรานั่งทำงานกันยาวนานติดต่อกันหลายชั่วโมง เลือดจะไปจดจ่อคั่งอยู่ส่วนล่างของร่างกาย ทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นในการดึงเลือดกลับ

• ลุกเดินทุกชั่วโมง: ตั้งนาฬิกาปลุกเตือนตัวเองให้ลุกขึ้นเดินยืดเส้นยืดสายรอบห้องอย่างน้อย 5 นาทีทุกๆ ชั่วโมง
• บริหารน่องระหว่างนั่ง: ถ้าลุกไม่ได้ ลองใช้วิธีเขย่งปลายเท้าสลับกับกระดกปลายเท้าขึ้นขณะนั่งทำงาน เพื่อให้กล้ามเนื้อน่องช่วยบีบตัวส่งเลือดกลับสู่หัวใจ
• ออกกำลังกายแบบแอโรบิก: การวิ่งเหยาะๆ ปั่นจักรยาน หรือว่ายน้ำสักสัปดาห์ละ 3-4 ครั้ง จะช่วยให้หลอดเลือดมีความยืดหยุ่นและขยายตัวได้ดีขึ้น

เลือกกินอาหารแบบไหน ที่ช่วยเคลียร์หลอดเลือดให้สะอาด?

อาหารที่เรากินเข้าไปในแต่ละวันมีผลโดยตรงต่อความหนืดของเลือดและสุขภาพของผนังหลอดเลือด หากกินอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูงหรือแป้งขัดขาวมากเกินไป เลือดก็จะข้นหนืดและไหลเวียนลำบาก

สารอาหารสำคัญที่หลอดเลือดรัก

เราควรเน้นผักและผลไม้ที่มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง เช่น เบอร์รี่ ส้ม มะเขือเทศ และผักใบเขียวเข้ม ซึ่งช่วยลดการอักเสบในหลอดเลือด นอกจากนี้ กรดไขมันโอเมก้า 3 จากปลาทะเลน้ำลึก เช่น ปลาแซลมอน หรือปลาทู ก็ช่วยให้เกล็ดเลือดไม่เกาะตัวกันเป็นก้อน รวมถึงการดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอวันละ 8-10 แก้ว เพื่อป้องกันไม่ให้เลือดมีความหนืดสูงเกินไป

ความเครียดและการนอนหลับ ตัวการเงียบที่ทำให้หลอดเลือดหดตัว

หลายคนอาจไม่รู้ว่า เวลาที่เราเครียด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลและอะดรีนาลีนออกมา ซึ่งฮอร์โมนเหล่านี้จะส่งผลให้หลอดเลือดหดตัวและความดันโลหิตสูงขึ้นโดยอัตโนมัติ การปล่อยให้ตัวเองเครียดสะสมจึงเป็นการขัดขวางการไหลเวียนของเลือดทางอ้อม

ในทำนองเดียวกัน การนอนหลับพักผ่อนไม่เพียงพอทำให้ร่างกายไม่มีเวลาซ่อมแซมผนังหลอดเลือด การนอนหลับลึกอย่างน้อย 7-8 ชั่วโมงต่อคืนจึงเป็นยารักษาชั้นดีที่ช่วยให้ระบบไหลเวียนโลหิตกลับมาทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพในทุกๆ เช้า

สัญญาณเตือนแบบไหน ที่แปลว่าระบบไหลเวียนเลือดเริ่มมีปัญหาใหญ่?

ถ้าเราปรับพฤติกรรมเบื้องต้นแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรรีบมาพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียดครับ

• ชาตามปลายมือปลายเท้าเรื้อรัง: โดยเฉพาะถ้าเป็นข้างเดียว หรือมีอาการร่วมกับกล้ามเนื้ออ่อนแรง
• เจ็บแน่นหน้าอกร้าวไปกรามหรือแขน: นี่คือสัญญาณอันตรายของโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ
• ปวดน่องเวลาเดิน: เดินได้ไม่ไกลก็ปวดจนต้องหยุดพัก แต่พอพักแล้วหายปวด อาจเป็นสัญญาณของโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบตัน

การดูแลระบบไหลเวียนโลหิตไม่ใช่เรื่องยากเกินความสามารถของพวกเราเลยครับ เริ่มต้นจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ในวันนี้ เพื่อสุขภาพหลอดเลือดที่แข็งแรงในระยะยาวครับ