เจ็บเข่าเรื้อรังไม่หายสักที หมอนรองกระดูกข้อเข่าฉีกขาดแบบเรื้อรังหรือเปล่า?

อาการปวดเข่าที่ไม่ได้หายไปไหนเสียที

หลายคนมักมาปรึกษาผมที่คลินิกด้วยอาการปวดเข่าที่ยืดเยื้อ บางคนบอกว่าเจ็บแปลบๆ เวลาเดินขึ้นบันได บางคนรู้สึกเหมือนเข่าติดหรือมีเสียงดังกรอบแกรบอยู่ข้างใน ซึ่งหลายครั้งคนไข้มักเข้าใจว่าเกิดจากอายุที่มากขึ้นหรือเป็นแค่การอักเสบทั่วไป แต่จริงๆ แล้ว อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของ การบาดเจ็บของหมอนรองกระดูกข้อเข่าฉีกขาดเรื้อรัง ที่ปล่อยทิ้งไว้นานจนกลายเป็นปัญหาเรื้อรังครับ

ทำไมหมอนรองกระดูกฉีกแล้วถึงไม่ยอมสมานตัวเอง

หมอนรองกระดูกในข้อเข่าทำหน้าที่เปรียบเสมือนโช้คอัพที่คอยรับแรงกระแทก แต่น่าเสียดายที่โครงสร้างส่วนใหญ่ของหมอนรองกระดูกไม่มีเส้นเลือดไปเลี้ยงโดยตรง โดยเฉพาะในบริเวณใจกลางของมัน เมื่อเกิดรอยฉีกขาด ร่างกายจึงไม่สามารถซ่อมแซมตัวเองได้เหมือนแผลที่ผิวหนัง เมื่อเราใช้งานเข่าไปเรื่อยๆ โดยมีรอยฉีกขาดอยู่ แรงกระแทกจากการเดินหรือวิ่งจะค่อยๆ ขยายรอยฉีกขาดนั้นให้ใหญ่ขึ้นจนกลายเป็นอาการบาดเจ็บเรื้อรังในที่สุด

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเราอาจมีปัญหาเรื้อรัง

เราจะแยกอาการบาดเจ็บปกติกับแบบเรื้อรังได้อย่างไร ลองสังเกตอาการเหล่านี้ดูครับ

• มีอาการปวดลึกๆ อยู่ในข้อเข่า โดยเฉพาะเวลาที่ต้องงอเข่ามากๆ หรือนั่งยองๆ
• รู้สึกเหมือนเข่าติด หรือขยับเข่าได้ไม่สุดเหมือนมีอะไรไปขวางไว้ในข้อ
• มีอาการเข่าบวมๆ ยุบๆ เป็นๆ หายๆ โดยเฉพาะหลังจากใช้งานหนัก
• ได้ยินเสียงคลิกหรือเสียงกรอบแกรบเวลาหมุนเข่า หรือเดินในท่าทางต่างๆ
• เข่ามีความรู้สึกไม่มั่นคง เหมือนจะอ่อนแรงหรือทรุดลงเวลาลงน้ำหนัก

วิธีรักษาโดยไม่ต้องรีบผ่าตัดเสมอไป

เมื่อตรวจพบว่าเป็นหมอนรองกระดูกฉีกขาดเรื้อรัง ไม่ได้แปลว่าต้องผ่าตัดทุกคนครับ สำหรับระยะเริ่มต้นหรืออาการที่ไม่รุนแรงมาก เราสามารถเริ่มต้นด้วยการรักษาแบบประคับประคอง ดังนี้

การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์เพื่อลดภาระเข่า

หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องมีการบิดหมุนข้อเข่ารุนแรง หรือการกระโดด รวมถึงลดการนั่งพื้นหรือนั่งยองๆ ซึ่งเป็นการเพิ่มแรงกดทับภายในข้อเข่าโดยตรง

สร้างกล้ามเนื้อรอบเข่าให้แข็งแรง

กล้ามเนื้อหน้าขาที่แข็งแรงคือตัวช่วยที่ดีที่สุดในการรับน้ำหนักแทนหมอนรองกระดูก การทำกายภาพบำบัดเพื่อบริหารกล้ามเนื้อควอดริเซปส์ (Quadriceps) จะช่วยให้ข้อเข่ามีความมั่นคงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

เมื่อไหร่ถึงควรพิจารณาผ่าตัด

หากเราปรับพฤติกรรมและทำกายภาพบำบัดอย่างจริงจังเป็นเวลาหลายเดือนแล้วแต่อาการยังไม่ดีขึ้น หรือรอยฉีกขาดนั้นส่งผลให้การใช้ชีวิตประจำวันลำบาก เช่น เข่าล็อกจนเดินไม่ได้ หรือมีอาการปวดจนรบกวนการนอนหลับ การผ่าตัดส่องกล้องเพื่อเย็บซ่อมหรือตกแต่งส่วนที่ฉีกขาดให้เรียบเนียนอาจเป็นทางออกที่ช่วยให้คนไข้กลับมาใช้ชีวิตได้ปกติอีกครั้งครับ