เจ็บเข่าเรื้อรังมานาน อาจไม่ใช่แค่ปวดธรรมดา แต่เป็นอาการหมอนรองกระดูกข้อเข่าฉีกขาด

ทำไมอาการปวดเข่าถึงไม่ยอมหายสักที

หลายคนมักเจอกับปัญหาปวดเข่าเรื้อรัง รักษาด้วยการกินยาหรือทำกายภาพมาหลายเดือนแต่อาการก็ไม่ดีขึ้น หลายครั้งที่ผมตรวจคนไข้ในกลุ่มนี้ มักพบว่าสาเหตุที่แท้จริงไม่ได้มาจากกล้ามเนื้ออักเสบเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจาก การบาดเจ็บของหมอนรองกระดูกข้อเข่าฉีกขาดเรื้อรัง ซึ่งเป็นเหมือนกับแผลในเข่าที่ไม่ได้รับการเยียวยาอย่างถูกจุด ทำให้เข่ารู้สึกติดขัดหรือเจ็บจี๊ดอยู่ตลอดเวลา

หมอนรองกระดูกฉีกขาดเรื้อรัง คืออะไรกันแน่

หมอนรองกระดูกข้อเข่ามีลักษณะเป็นแผ่นเนื้อเยื่อคล้ายยาง ทำหน้าที่เป็นตัวรับแรงกระแทกและช่วยให้ข้อเข่าเคลื่อนไหวได้อย่างราบรื่น เมื่อเกิดการบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา อุบัติเหตุ หรือการใช้งานหนักสะสมจนเกิดการฉีกขาด หากแผลนั้นเล็กน้อยร่างกายอาจพยายามซ่อมแซมเอง แต่ในบางกรณี รอยฉีกขาดนั้นกลับไม่สมานตัวและเกิดอาการอักเสบเรื้อรัง กลายเป็นรอยแยกที่คอยรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าเข่าพังเกินกว่าจะรักษาด้วยยา

หากคุณมีอาการเหล่านี้ติดต่อกันเกิน 3 เดือน ให้สงสัยไว้ก่อนว่าอาจมีปัญหาเรื่องหมอนรองกระดูก:

• มีอาการเข่าบวมๆ ยุบๆ เป็นพักๆ โดยเฉพาะหลังการใช้งานหนัก
• รู้สึกเหมือนเข่าล็อค ขยับเข่าแล้วมีเสียงดังกรอบแกรบ หรือรู้สึกเหมือนมีอะไรติดขัดในข้อ
• เวลานั่งยองๆ หรือหมุนเข่าแล้วรู้สึกเจ็บจี๊ดบริเวณซอกเข่า
• กล้ามเนื้อต้นขาเริ่มลีบเล็กลง เพราะเรามักจะเลี่ยงการลงน้ำหนักที่ขาข้างที่เจ็บโดยไม่รู้ตัว

ตรวจวินิจฉัยให้ชัด ก่อนรักษาผิดวิธี

การมาพบหมอเพื่อตรวจร่างกายอย่างละเอียดเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด ผมจะใช้วิธีตรวจพิเศษอย่างการทดสอบการหมุนข้อเข่าหรือกดดูตำแหน่งที่เจ็บเพื่อประเมินเบื้องต้น แต่ถ้าสงสัยว่ามีการฉีกขาดเรื้อรังจริงๆ การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า หรือ MRI จะช่วยให้เห็นภาพรอยฉีกขาดของหมอนรองกระดูกได้ชัดเจนที่สุด ทำให้เราวางแผนการรักษาได้อย่างแม่นยำ

ทางเลือกการรักษาในปัจจุบัน ไม่ต้องผ่าตัดใหญ่เสมอไป

สำหรับกรณีเรื้อรัง การรักษามีหลายระดับตามความรุนแรงของอาการ:

• การทำกายภาพบำบัดแบบเข้มข้น: เน้นการสร้างความแข็งแรงให้กล้ามเนื้อรอบเข่า เพื่อช่วยลดภาระของหมอนรองกระดูก
• การฉีดสารน้ำเลี้ยงข้อเข่า: ช่วยลดแรงเสียดทานในกรณีที่รอยฉีกขาดไม่รุนแรงมาก
• การผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่า: ปัจจุบันเป็นการผ่าตัดแผลเล็กที่ฟื้นตัวไวมาก หมอจะทำการตกแต่งส่วนที่ฉีกขาดออกหรือเย็บซ่อมหมอนรองกระดูกเพื่อให้เข่ากลับมาใช้งานได้ปกติอีกครั้ง

ดูแลเข่าอย่างไรให้ใช้งานได้นานๆ

หัวใจสำคัญคือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องพับหรืองอเข่ามากๆ เช่น การนั่งยอง การนั่งสมาธิบนพื้นแข็ง หรือการวิ่งบนพื้นที่ขรุขระ หากรู้ตัวว่าเริ่มมีอาการเจ็บ อย่าฝืนใช้งานจนเรื้อรัง เพราะการรักษาในระยะเริ่มต้นย่อมง่ายและเห็นผลลัพธ์ที่ดีกว่าการปล่อยทิ้งไว้จนหมอนรองกระดูกเสื่อมสภาพไปมากกว่าเดิม