ภาวะหลอดอาหารอักเสบจากกรดไหลย้อน: ทำไมปล่อยไว้นานถึงน่ากลัว?

กรดไหลย้อนที่เป็นเรื้อรัง จนทำร้ายหลอดอาหารได้อย่างไร

หลายคนมักคุ้นเคยกับอาการแสบร้อนกลางอกหรือเรอเปรี้ยวที่เกิดขึ้นเป็นพักๆ แต่รู้ไหมว่า หากปล่อยให้กรดไหลย้อนรบกวนร่างกายอยู่บ่อยครั้ง กรดเหล่านั้นจะค่อยๆ กัดเซาะเยื่อบุหลอดอาหารจนเกิด ภาวะหลอดอาหารอักเสบจากกรดไหลย้อน ซึ่งไม่ใช่แค่เรื่องความรำคาญใจ แต่เป็นสัญญาณว่าหลอดอาหารกำลังถูกทำลายจากความกรดที่ขย้อนขึ้นมาผิดปกติ

สัญญาณเตือนจากร่างกายที่คุณไม่ควรละเลย

อาการของหลอดอาหารอักเสบมักจะรุนแรงกว่ากรดไหลย้อนทั่วไป โดยสังเกตได้จากอาการดังต่อไปนี้

• รู้สึกเจ็บหรือแสบร้อนหน้าอกตลอดเวลา ไม่ใช่แค่เฉพาะหลังมื้ออาหาร
• กลืนลำบาก หรือรู้สึกเหมือนมีก้อนติดอยู่ในคอ
• เจ็บเวลาที่กลืนอาหาร โดยเฉพาะอาหารแข็งหรือชิ้นใหญ่
• มีอาการไอเรื้อรังหรือเสียงแหบโดยไม่ทราบสาเหตุ
• อาจมีเลือดปนออกมากับน้ำลายหรืออาเจียนในกรณีที่อักเสบรุนแรง

เมื่อหลอดอาหารอักเสบเรื้อรัง จะเกิดอะไรขึ้นตามมา

หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รักษา เนื้อเยื่อที่โดนกรดกัดกร่อนซ้ำๆ จะพยายามซ่อมแซมตัวเองจนอาจเกิดพังผืด ทำให้หลอดอาหารตีบแคบลงจนกลืนอาหารได้ยากขึ้น หรือในบางกรณีที่แย่กว่านั้น เซลล์เยื่อบุหลอดอาหารอาจเปลี่ยนสภาพไปจนเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งหลอดอาหารได้ในระยะยาว ดังนั้นการตรวจพบตั้งแต่เนิ่นๆ จึงสำคัญมาก

ปรับพฤติกรรมด่วนก่อนอาการจะลุกลาม

หมอมักแนะนำให้คนไข้เริ่มต้นจากการปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์เพื่อลดแรงดันในช่องท้องและจำกัดปริมาณกรดที่ไหลย้อน

• แบ่งมื้ออาหารเป็นมื้อเล็กๆ แทนการกินมื้อใหญ่จนแน่นท้อง
• หลีกเลี่ยงการนอนราบทันทีหลังกินอาหารอย่างน้อย 3 ชั่วโมง
• ลดอาหารที่มีไขมันสูง ช็อกโกแลต คาเฟอีน และน้ำอัดลม เพราะสิ่งเหล่านี้ทำให้หูรูดหลอดอาหารคลายตัวง่ายขึ้น
• หนุนหัวเตียงให้สูงขึ้นเล็กน้อยในช่วงที่นอนหลับเพื่อป้องกันกรดไหลย้อนตอนกลางคืน

ต้องรักษาด้วยยาตอนไหนและนานเท่าไหร่

สำหรับการรักษาด้วยยา แพทย์มักจะจ่ายยากลุ่มที่ช่วยลดการหลั่งกรดหรือช่วยเคลือบกระเพาะอาหาร เพื่อให้เยื่อบุหลอดอาหารที่อักเสบได้มีโอกาสสมานตัว ซึ่งการใช้ยาต้องทำต่อเนื่องตามระยะเวลาที่แพทย์กำหนด อย่าหยุดยาเองเพียงเพราะอาการดีขึ้นในช่วงแรก เพราะหากแผลยังไม่หายดี อาการจะกลับมาเป็นซ้ำได้ง่ายมาก

เมื่อไหร่ที่ต้องมาส่องกล้องตรวจหลอดอาหาร

หากปรับพฤติกรรมและทานยาต่อเนื่องแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการบ่งชี้ที่น่ากังวล เช่น น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ กลืนติดขัดรุนแรง หรือถ่ายดำ แพทย์อาจแนะนำให้ทำการส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบน เพื่อประเมินความเสียหายของเยื่อบุหลอดอาหารโดยตรงว่ามีการอักเสบหรือภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงกว่านั้นหรือไม่