ช่วงที่ลูกบ่นปวดหู หรือเราเองที่จี๊ดขึ้นมาในหู: อาการหูอักเสบติดเชื้อคืออะไรกันแน่?
เวลาที่มีคนไข้เดินเข้ามาหาผมที่ห้องตรวจแล้วบอกว่า ช่วงนี้ปวดหูข้างในเหมือนมีอะไรมาทิ่ม แถมได้ยินไม่ค่อยชัด เหมือนมีน้ำอยู่ในหู อาการแบบนี้มักจะไม่ใช่เรื่องบังเอิญครับ ส่วนใหญ่แล้วมักจะมีเจ้าตัวร้ายอย่างเชื้อโรคเข้ามาแอบซ่อนอยู่ข้างใน จนทำให้เกิดอาการหูอักเสบติดเชื้อตามมา
โรคนี้ไม่ได้เกิดขึ้นแค่กับเด็กเล็กๆ ที่ชอบแคะหูหรือเป็นหวัดบ่อยเท่านั้นนะครับ ผู้ใหญ่อย่างเราๆ ที่ชอบใส่หูฟังนานๆ หรือน้ำเข้าหูตอนว่ายน้ำ ก็มีสิทธิ์เจอแจ็กพอตนี้ได้เหมือนกัน วันนี้ผมเลยอยากชวนทุกคนมาทำความเข้าใจโรคนี้ให้ลึกซึ้งขึ้น แบบเข้าใจง่าย สไตล์หมอเล่าให้ฟังครับ
ทำไมอยู่ดีๆ ถึงปวดหูข้างใน? รู้จักต้นตอของอาการหูอักเสบติดเชื้อกันก่อน
ก่อนอื่นเราต้องทำความเข้าใจก่อนว่า หูของเราแบ่งออกเป็นหลายส่วน แต่ส่วนที่มักจะติดเชื้อกันบ่อยๆ และสร้างความทรมานให้เราได้มากที่สุด จะมีอยู่ 2 จุดหลักๆ ที่หมออยากให้สังเกตครับ
- หูชั้นนอกอักเสบ: มักเกิดกับคนที่ชอบเอาคอตตอนบัดไปปั่นหูแรงๆ หรือน้ำเข้าหูแล้วมีความอับชื้น ทำให้ผิวหนังในรูหูเกิดแผลและติดเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อรา เวลาขยับใบหูหรือเคี้ยวอาหารจะเจ็บจี๊ดขึ้นมาทันที
- หูชั้นกลางอักเสบ: อันนี้มักจะมาแพ็กคู่กับอาการหวัด ภูมิแพ้ หรือเจ็บคอครับ เพราะเชื้อโรคจากจมูกและลำคอสามารถเดินทางผ่านท่อปรับความดันในหู (Eustachian tube) เข้าไปสะสมในหูชั้นกลาง จนเกิดการอักเสบ มีหนองคั่งข้างใน และทำให้ปวดตุบๆ อย่างทรมาน
สัญญาณเตือนแบบไหน ที่บอกว่าหูของเรากำลังอักเสบติดเชื้อชัวร์ๆ?
อาการเริ่มต้นของโรคนี้มักจะมาแบบเงียบๆ แต่ถ้าสังเกตตัวเองดีๆ จะพอจับไต๋ได้ครับว่ามันไม่ใช่แค่อาการหูอื้อธรรมดา โดยอาการหลักๆ ที่ผมมักจะเจอในคนไข้มีดังนี้
- ปวดหูแบบตื้อๆ หรือปวดตุบๆ: บางคนปวดมากจนนอนไม่หลับ โดยเฉพาะเวลานอนราบ แรงดันในหูจะยิ่งทำให้ปวดมากขึ้น
- การได้ยินลดลง: รู้สึกเหมือนมีน้ำอุดอยู่ในหู ฟังใครพูดก็ไม่ค่อยชัดเจน
- มีของเหลวไหลออกมาจากหู: อาจจะเป็นน้ำใสๆ สีเหลือง หรือมีหนองและมีกลิ่นเ đîนร่วมด้วย ซึ่งมักแปลว่าแก้วหูอาจจะเริ่มทะลุแล้ว
- มีไข้ร่วมด้วย: โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ถ้ามีไข้สูงร่วมกับเอามือกุมหูบ่อยๆ ให้สงสัยเรื่องหูอักเสบไว้ก่อนเลย
- รู้สึกเวียนหัว บ้านหมุน: เพราะหูชั้นในทำหน้าที่เรื่องการทรงตัวด้วย พอมันอักเสบเลยทำให้บาลานซ์ร่างกายเราพังตาม
- กินยาแก้ปวดพาราเซตามอลเพื่อบรรเทาอาการปวดตุบๆ ตามขนาดที่เหมาะสม
- ประคบอุ่นบริเวณข้างแก้วหูและกกหู เพื่อช่วยลดอาการเกร็งและบรรเทาความเจ็บปวดลงได้บ้าง
- พยายามหลีกเลี่ยงไม่ให้น้ำเข้าหูเวลาอาบน้ำ โดยใช้สำลีชุบวาสลีนอุดรูหูไว้เบาๆ
- งดการใช้ไม้พันสำลีหรือของแข็งใดๆ แคะหูในช่วงที่มีอาการอักเสบเด็ดขาด
- ปวดหูรุนแรงมากจนกินยาแก้ปวดแล้วเอาไม่อยู่
- มีหนองหรือเลือดไหลทะลักออกจากรูหูอย่างต่อเนื่อง
- มีอาการบวม แดง หรือร้อนบริเวณหลังใบหูอย่างเห็นได้ชัด
- หน้าเบี้ยว หลับตาไม่สนิท หรือมุมปากตกข้างหนึ่ง
- มีไข้สูงร่วมกับอาการปวดหัวรุนแรง หรือซึมลง
วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มปวดหู และสิ่งห้ามทำเด็ดขาด
ถ้าเริ่มมีอาการปวดหูขึ้นมา สิ่งแรกที่หลายคนชอบทำคือการหาอะไรมาแคะมาแยง ซึ่งหมอขอเบรกไว้ตรงนี้ก่อนเลยครับว่า ห้ามทำเด็ดขาด! เพราะมันอาจจะดันขี้หูให้เข้าไปลึกกว่าเดิม หรือทำให้ผนังช่องหูที่เป็นแผลอยู่แล้วยิ่งฉีกขาดหนักขึ้นไปอีก
สิ่งที่เราพอจะทำได้ที่บ้านเพื่อบรรเทาอาการเบื้องต้น มีดังนี้ครับ
อาการแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้ ต้องรีบมาหาหมอหู คอ จมูกทันที?
แม้ว่าบางคนอาการอาจจะดีขึ้นได้เอง แต่โรคนี้มีจุดที่อันตรายอยู่เหมือนกันครับ ถ้าปล่อยให้เชื้อลามไปกระดูกหลังหูหรือเข้าสู่กระแสเลือดอาจจะเรื่องใหญ่ได้ ดังนั้น ถ้าใครมีอาการเหล่านี้ รีบมาโรงพยาบาลให้หมอตรวจเลยนะครับ
การรักษาอาการหูอักเสบติดเชื้อนั้น แพทย์จำเป็นต้องส่องกล้องดูว่าแก้วหูเป็นอย่างไร หากเป็นการติดเชื้อแบคทีเรียก็ต้องได้รับยาปฏิชีวนะหยอดหูหรือกินร่วมด้วย อย่าเพิ่งไปซื้อยาหยอดหูตามร้านขายยามาหยอดเองนะครับ เพราะถ้าแก้วหูทะลุ ยาบางตัวอาจจะส่งผลเสียต่อประสาทหูได้ครับ ไว้พบกันใหม่ในบทความสุขภาพหน้านะครับ
